Plus

Tomislav Perko ging platzak de planeet over

De wereld over zonder je bankrekening te hoeven plunderen, dat willen we allemaal wel. De lezingen van Tomislav Perko (30), deze week in Amsterdam, verkopen daarom razendsnel uit. Hij reisde door veertig landen 'with almost no money'.

Tomislav Perko in Kenia Beeld Tomislav Perko

Na jaren van ongekende vrijheid en een leven zonder agenda is Kroaat Tomislav Perko tegenwoordig een drukbezet man. Met een budget van tien dollar per dag reisde hij in vijf jaar door veertig landen en liftte hij ruim 50.000 kilometer. Nu trekt hij door Europa met een ander doel: zijn lezingenserie How to Travel the World With Almost No Money.

En met deze praatjes verdient hij inmiddels wél geld: in Amsterdam verkocht hij al vier lezingen uit, voor de vijfde, vanavond, zijn nog kaarten te koop. Zijn Ted Talk over de wereldreis ging viral en werd ruim een miljoen keer bekeken.

Vanuit Brussel heeft Perko tijd voor een interview via Skype. Over de verklaring voor dit enorme succes kan hij kort zijn: "Bijna iedereen wil reizen, maar geld is vaak een probleem. Dan komt er opeens een man die laat zien dat het ook zonder budget kan. Dat idee spreekt aan."

Bovendien, zegt Perko, is het een eerlijk verhaal. "Ik vertel mijn levensverhaal zonder te benadrukken hoe fantastisch het allemaal is, hoe stoer ik ben. Mijn motto is: als ik het kan, kan iedereen het."

Couchsurfing
Het is 2008 wanneer de crisis ook in Kroatië keihard toeslaat. Perko heeft naast zijn studie business en economics in Zagreb een lucratieve bijbaan als effectenhandelaar. De snelste vinger, zoals hij door zijn collega's wordt genoemd vanwege de snelheid waarmee hij transacties afhandelt, verdient geld als water.

Al snel overtuigt hij zijn vrienden en familie om hem geld te lenen waarmee hij speculeert op de aandelenmarkt. Als het economische systeem instort en het geld binnen een paar weken verdampt, blijft hij geschrokken achter met een schuld van 30.000 euro. Perko denkt niet graag terug aan 'de donkerste episode uit zijn leven'. "Soms word ik een slachtoffer van de crisis genoemd, maar het grootste slachtoffer waren natuurlijk mijn vrienden en familie."

Perko denkt na over zijn opties om de schuld snel te kunnen afbetalen. Zijn appartement wordt steeds vaker bevolkt door couchsurfers, reizigers die via de website Couchsurfing gratis overnachten bij vreemden. "Door deze ontmoetingen realiseerde ik mij dat je niet dapper of stoer hoeft te zijn om te reizen. De gasten in mijn huis inspireerden en motiveerden mij om ook op pad te gaan."

Geld verdiend dankzij sponsor

Net als sommige andere bekende reizigers liet Tomislav Perko zich sponsoren. Via een vriendin in Kroatië kwam hij voor vertrek in contact met MasterCard. In ruil voor geld plaatste hij onder andere het logo van MasterCard op zijn populaire blog. Door low budget te reizen kon hij het sponsorgeld sparen en daarmee zijn aandelenschuld aflossen. “Ik heb dit geld dan ook bewust niet aangesproken tijdens mijn reis, behalve om in Afrika met mijn vader een safari te maken,” zegt Perko. Criticasters vinden dat enigszins hypocriet: rondreizen zonder geld, terwijl sponsorgeld binnenstroomt op je rekening en je gratis eet en overnacht bij vreemden. “Of ik mij daar schuldig over voel? Nee, ik heb voor mijn vertrek ruim 150 reizigers in Zagreb onderdak geboden. Ik geef altijd iets terug: mijn verhalen, energie of tijd, en soms kook ik voor mijn hosts.” Op zijn blog geeft Perko tips voor andere reizigers.

Korte onderbrekingen
Bovendien is het buitenland een betere optie dan in ­Kroatië, met de stijgende jeugdwerkloosheid en lage lonen. "Ik wilde een tijd in het buitenland werken en daarmee mijn schulden afbetalen." Perko's plan is dan ook om zo goedkoop mogelijk te reizen: in plaats van hotels wil hij Couchsurfing gebruiken, reizen doet hij liftend en eten koopt hij alleen in de supermarkt of hij schuift aan bij zijn gastheer. Bijna klaar voor vertrek, krijgt hij een goed bericht. Omdat hij al heel wat volgers heeft op zijn blog, biedt creditcardmaatschappij MasterCard Perko een sponsorcontract aan (zie kader).

Zijn familie is in eerste instantie niet blij met zijn beslissing om op reis te gaan. "Mijn vader en moeder zijn erg conservatief en daarom erg bezorgd. Inmiddels begrijpen ze het en zijn ze trots." Perko trekt op deze manier door Europa, Azië, Australië, Afrika en Zuid-Amerika - een reis met korte onderbrekingen die uiteindelijk vijf jaar zal duren. Een avontuurlijke en ook uitputtende manier van reizen, waarin hij werkte als onder meer verkeersregelaar en op een ecoboerderij. "Soms ben je eenzaam, hongerig of koud. Het is zeker niet voor iedereen weggelegd, maar uiteindelijk realiseerde ik mij elke dag dat dit mijn manier is."

Perkon aan het koken met de lokale bevolking in Bangladesh Beeld Tomislav Perko

Vooroordelen
Vooroordelen die Perko vanuit zijn conservatieve opvoeding had, verdwenen tijdens zijn reis, bijvoorbeeld over andere bevolkingsgroepen, geloven of landen. Bij elke grensovergang werd hij gewaarschuwd voor de gevaren, omdat Serviërs nu eenmaal anders zijn dan Kroaten, en Bulgaren verschillen van Turken. "Ik leerde dat die verschillen helemaal niet zo groot zijn. We zijn allemaal één grote familie. Doordat ik later die verhalen deelde met vrienden en familie nam ik bij hen ook vooroordelen weg. Ik veranderde mijn wereld door te beginnen met mijzelf."

Onderweg maakte Perko een paar vervelende dingen mee. Zijn laptop en camera werden gestolen en hij kreeg een aantal keren een lift van een dronken bestuurder. "Als dat de score is van vijf jaar, valt de schade toch erg mee?" Het mooiste moment kiezen, vindt hij lastig. De kleurrijke chaos van het Indiase Varanasi, de jungle van Peru, de stranden van Ecuador of de Amsterdamse grachten?

Gratis huurauto en spotgoedkoop eten

Een goedkope manier van reizen is car relocation, het verplaatsen van huurauto’s. Tomislav Perko reisde zelfs op deze manier met een camper. Via https://www.transfercar.com.au/ vind je bijvoorbeeld auto’s en caravans in Australië. Veel voedsel wordt onnodig weggegooid omdat het over de datum is. Ga dumpsterdiven in vuilnisbakken bij supermarkten of vraag op markten naar fruit of groente die aan het eind van de middag worden weggegooid. Zo scharrel je een maaltijd bij elkaar. Leer een muziekinstrument bespelen. Met een paar akkoorden op de gitaar kun je al een aardig liedje ten gehore brengen. Voorbijgangers hebben toch niet door dat je de hele dag hetzelfde speelt.

Oké, een bizar verhaal dan? "Op de grens van Iran en Pakistan zat ik drie dagen vast, vanwege problemen met mijn visum. Uiteindelijk raakte ik met iemand in gesprek die mij een slaapplaats aanbood. Ik heb gebivakkeerd in zijn tandartspraktijk, waar hij opium rookte met vrienden. Zijn vrouw mocht niet weten dat hij couchsurfers meenam, vandaar dat ik niet bij hem thuis mocht slapen."

Herkend worden
Bijzonder, maar moeilijk was zeker de bootreis van Australië naar Afrika, waar hij 45 dagen over deed. "Met vier mensen meeliften op een kleine boot. Bijzonder, maar doodsaai. Dat zal ik niet snel meer doen. Het voelde als een gevangenis, waar je niet uit kon en die steeds maar heen en weer schommelde."

Perko is nu met zijn vriendin in Kroatië neergestreken. Geld verdient hij met het geven van lezingen en hij schrijft een tweede boek, het vervolg op 1000 Days of Spring. "Ik ben niet in een gat gevallen na mijn reis. Onderweg heb ik geleerd mij altijd aan te kunnen passen aan een nieuwe situatie. Het is fijn om weer elke avond in mijn bed te slapen en zondags te lunchen met familie."

In Kroatië kan hij niet meer over straat zonder te worden herkend. "Ik ben de afgelopen jaren vaak op televisie geweest en geïnterviewd. In Zagreb willen voorbijgangers soms met mij op de foto. En dan stellen ze altijd weer diezelfde vraag: wat doe jij nu hier? Ben je niet op reis?"

Tomislav Perko schreef over zijn ervaringen in het boek 1000 Days of Spring. Perko geeft deze week lezingen in Amsterdam. Voor de lezing donderdagvanavond in de Brakke Grond zijn nog kaarten.

Machu Picchu Beeld Tomislav Perko
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden