Plus

Toeristen: Marken heeft er te veel, Landsmeer wil er meer

Landsmeer wil toeristen uit Amsterdam trekken. Het nabijgelegen Marken opende juist een alarmlijn voor het melden van toeristische overlast.

De groepen die Marken er in een uur doorheen jagen, ziet het eiland liever niet. Dagjesmensen, die meer besteden, zijn van harte welkom Beeld Jean-Pierre Jans
De groepen die Marken er in een uur doorheen jagen, ziet het eiland liever niet. Dagjesmensen, die meer besteden, zijn van harte welkomBeeld Jean-Pierre Jans

Marken
Meer toeristen? Alsjeblieft niet, zegt Henk Zeeman, voorzitter van de eilandraad op Marken. In een brandbrief aan de gemeente Waterland waaronder het dorp valt, vraagt de raad om maatregelen om de ergste uitwassen van het toerisme tegen te gaan. "We zijn met de gemeente in gesprek over een essentiële vraag: waar ligt het plafond? Hoeveel toerisme kunnen we hier hebben met de bewoners en de ondernemers?"

Marken is met zijn haven en historische houten huizen al tientallen jaren een populaire plek voor buitenlandse bezoekers, maar met de groei van het toerisme in Amsterdam neemt ook het bezoek aan Marken zienderogen toe. Het dorp trekt nu jaarlijks een miljoen bezoekers, en meer moet dat echt niet worden, stelt Zeeman. "Ik denk dat we de grens hebben bereikt van wat het dorp aankan."

De eilandraad maakt een onderscheid tussen de dagjesmensen die op eigen gelegenheid naar Marken komen en de groepen buitenlandse toeristen die Marken een uurtje aandoen als onderdeel van een georganiseerd uitstapje naar de Zaanse Schans. "De eerste groep is van harte welkom. Maar de tweede komt langs voor een bliksembezoek, besteedt vrijwel niets en zorgt voor de grootste overlast en drukte."

De overlast treft met name het historische deel van Marken. "De mensen stappen uit de bus en denken dat ze in een museum zijn. Ze snappen niet dat hier ook mensen wonen en werken. Het wordt best vervelend als de gidsen bij elk bezoek uitgerekend bij jou op de muren kloppen om te demonstreren dat de huizen echt van hout zijn gemaakt. Om nog maar te zwijgen over de absurde mensen die door de ramen gaan koekeloeren om te zien hoe het er binnen uitziet."

Toiletgebouwtje
Dit seizoen heeft de eilandraad, die inmiddels beschikt over een werkgroep toerisme, een speciale telefoonlijn in het leven geroepen waarop Markers toeristische overlast kunnen melden. Zeeman: "Aan de hand van de meldingen denken we het gesprek met de gemeente beter te kunnen voeren. Waar bestaat de overlast nu precies uit, en wat kunnen we er samen aan doen om de overlast te verminderen?"

Grote opluchting voor beide partijen veroorzaakt het nieuwe toiletgebouw dat deze week op de parkeerplaats buiten het dorp komt. Straks hoeven toeristen met hoge nood niet in het dorp aan te kloppen. In het gebouwtje kan ook geld worden gepind en een parkeerkaart worden gekocht. Zeeman: "We willen ook dat de parkeerinkomsten terugvloeien naar het dorp. Dat de bruggen wat vaker worden geschilderd of er wat bloemetjes worden neergezet."

De voorzitter vindt het belangrijk om ook de positieve kanten van het toerisme te benoemen. "Wij zijn maar een klein dorp. Dankzij het toerisme hebben we een behoorlijk niveau aan voorzieningen. En er zijn ook mensen in het dorp die er helemaal geen last van hebben. Maar het gaat om de balans tussen toerisme en wonen. Die dreigt te worden verstoord. Het is nu tijd om daar wat aan te doen."

'Welcome in Landsmeer, enjoy Amsterdam countryside' is de wervende leus van Landsmeer Beeld Jean-Pierre Jans
'Welcome in Landsmeer, enjoy Amsterdam countryside' is de wervende leus van LandsmeerBeeld Jean-Pierre Jans

Landsmeer

Op een nieuwe fietsroute voor buitenlandse bezoekers van Amsterdam heeft Landsmeer een plekje gekregen tussen de belangrijkste trekpleisters van Waterland: Broek in Waterland, Volendam en Marken. 'Cozy village for a coffee or something stronger' staat er over Landsmeer geschreven op de kaart.

Dat mag wel iets uitbundiger, vinden de initiatiefnemers van het nieuwe platform toerisme die deze week een avond belegden met ondernemers en deskundigen om te brainstormen over de mogelijkheden voor het toerisme in Landsmeer. Een slogan heeft het platform al verzonnen: 'Welcome in Landsmeer, enjoy Amsterdam countryside'.

Nu de buurgemeente overloopt met miljoenen buitenlandse bezoekers, kan Waterland met zijn uitgestrekte polders een ideale pleisterplaats zijn voor de toerist die fietsend, varend of luierend de drukte van de hoofdstad voor even achter zich wil laten. "Wij bieden rust," zegt een uitbater van een bed and breakfast met uitzicht op het Ilperveld. "En dat is precies wat onze gasten zoeken."

Zilvervloot
Landsmeer heeft een kleine camping, een aantal bed and breakfasts, een fietsenwinkel annex informatiepunt en een scooterverhuurbedrijf dat toeristen in groepen ontvangt. Maar het ontbreekt aan samenwerking tussen de ondernemers, en een gezamenlijke visie op welke toeristen welkom zijn en welke niet. Een ondernemer uit Oostzaan spreekt zijn voorkeur uit voor wat hij de zilvervloot noemt. "Zilveren haren, geen haast en een grote zak met geld."

Een van de sprekers is Janneke Kreike, die bestuurder was van een vergelijkbaar toeristisch platform in Amsterdam-Noord en nu met haar partners A-North heeft opgericht, een commerciële organisatie die tours en evenementen organiseert in het stadsdeel dat wordt gepresenteerd als the great get­away of Amsterdam.

Kreike benadrukt hoe hard het ging met het toerisme in Noord. Zes jaar geleden hield het toerisme in de hoofdstad letterlijk halt bij het IJ. Nu is het stadsdeel razend populair, met dank aan publiekstrekkers als het filmmuseum Eye, de A'DAM Toren en het NDSM-terrein.

Kreike: "We zijn aangekomen op een punt dat we ons moeten afvragen: hoe gaan we al dat toerisme in goede banen leiden? Het is op sommige dagen heel erg druk op de Nieuwendammerdijk. We willen daar geen bierfiets laten rijden. Hoe houdt Noord zijn identiteit in alle drukte?"

Bewegend trilveen
Zulke problemen lijken in Landsmeer nog ver verwijderd, ook omdat het de gemeente vooralsnog ontbreekt aan iconische attracties. De kerstverlichting van Den Ilp had een fantastische trekpleister in de decembermaand kunnen zijn, maar aan deze traditie kwam de afgelopen jaren een eind omdat de bewoners er genoeg van kregen: het kostte ze met alle verkeers­opstoppingen minstens een uur om de paar kilometer naar huis af te leggen.

Volgende maand start in het Ilperveld wel een proef van het Landschap Noord-Holland en de gemeente Landsmeer om bezoekers in het weekeinde met een boot door het natuurgebied te varen. Met als de in toeristische kring broodnodige experience een bezoek aan het bewegende trilveen. Uit de folder: 'Het is oppassen geblazen, want u kunt zomaar door de bodem zakken.' Daarna, voor de schrik: coffee or something stronger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden