PlusPS

Toerisme van boven: 'Ik vang ze met hun eigen wapen'

Met een camera op een metershoge stok legde Marc Faasse (39) het bovenaanzicht van het massatoerisme vast. De foto's zijn vanaf zaterdag te zien op de A'DAM Toren.

Foto van de Oude Doelenstraat, vanaf 6 meter hoogteBeeld Marc Faasse

"Waarom doet u dat?"

De vrouw kijkt met een bevreemde blik naar fotograaf Marc Faasse, die op de Grimburgwal aan het werk is. Faasse staat erbij als een landmeter. Benen gespreid, ­turend op het scherm dat op ooghoogte is vastgemaakt aan zijn werktuig: een zes meter lange stok waar bovenin een camera hangt.

Faasse kijkt op. "Dit is een heel lange selfiestick," antwoordt hij, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. "En die gebruik ik om toeristen mee te vangen."

Vakantiegangers
Faasse was afgelopen jaar met zijn stok geregeld te vinden tussen de vakantiegangers in de stad. Een echte selfiestick is het niet, want hij gebruikt hem vooral om de ander te fotograferen. In dit geval: de toeristen. Door ze van grote hoogte te fotograferen, zonder dat ze het zelf doorhadden, wilde hij het gedrag van de kolonie vastleggen.

Faasse begaf zich naar toeristische epicentra als de I Amsterdamletters op het Museumplein, de rij bij het ­Anne Frankhuis en de wafelwinkels in de Damstraat. Tussen de vele fotograferende toeristen ("Het is af en toe een selfie-orgie") viel hij vaak amper op.

Ook zocht hij de toeristen op die wél van de gebaande paden afwijken, door bijvoorbeeld de polders in Waterland te verkennen.

Gigantische fotomontages
De honderden foto's die hij maakte, knutselde hij achter zijn beeldscherm in elkaar tot gigantische fotomontages. Daarmee creëerde hij de perfecte momentopnames: ­kleine documentaires in één beeld, met overal kleine ­verhaaltjes. "Het fotograferen was pas het begin. Daarna volgde het monnikenwerk. Met sommige foto's ben ik wel een maand fulltime bezig geweest," zegt Faasse.

Financiering voor het project kwam van het Stadsarchief en het Amsterdams Fonds voor de Kunst, die sinds 1972 met een jaarlijkse documentairefoto-opdracht, de stedelijke fenomenen op artistiek niveau willen vastleggen. Met de tien foto's die Faasse heeft gemaakt, een soort plattegronden van toeristisch gedrag, moet het huidige stadsbeeld voor latere generaties worden bewaard.

In de keuze van de locaties laat hij ook de gevolgen van het toerisme zien. De Damstraat bijvoorbeeld, die volledig is overgenomen door toeristen. En door de foto's te exposeren op de top van de A'DAM Toren - de nieuwste toeristen­attractie van de stad - confronteert hij de toeristen met hun eigen gedrag. Daardoor worden het alsnog een soort selfies.

Heliumballonnen
Deze manier van fotograferen is niet nieuw voor Faasse. Tien jaar geleden, toen hij afstudeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, raakte hij gefascineerd door de satellietbeelden van het toen net gelanceerde Google Earth. Eerst probeerde hij met een ­camera aan heliumballonnen het effect na te bootsen. Een vishengel bleek beter te werken.

De montagetechniek is een mooie manier om het ­gebruik van een plek in kaart te brengen. Faasse: "En daarbij blijf ik documentairefotograaf. Ik zou ook montages kunnen maken van mensen die daar alleen maar met roze paraplu's rondlopen, maar ik wil dicht bij de werkelijkheid blijven. Het resultaat is de weergave van hoe ik die plek heb ervaren."

Een vishengel gebruikt Faasse niet meer: na drie exemplaren adviseerde een vriend van hem een glazenwasserstok te gebruiken. Die stok, uitgerust met een camera met wifiverbinding die in contact staat met zijn telefoon, is ­tegenwoordig zijn basisuitrusting.

Nauwkeurig observeren
"Selfie!!!" roept een man die met een paar vrienden in een fietstaxi zit, terwijl hij zijn armen omhoog steekt naar de camera die hoog boven de Grimburgwal uittorent. Dat gebeurt regelmatig, maar veel vaker hebben toeristen niet eens door dat ze worden gefotografeerd, zegt Faasse. "Dan zijn ze druk met poseren voor hun eigen selfiestick. Ik vang ze met hun eigen wapen."

Door het nauwkeurig observeren van het toeristisch gedrag is Faasse iets milder gaan denken over de bezoekers van Amsterdam. Er klinkt mededogen in hoe hij over ze praat. "Je weet dat er drukte is, je kan niet doen of het alleen jouw stad is. Ik ben ook iets zachter gaan rijden op mijn fiets, je rijdt er zo eentje aan. Ze zijn hier ook maar op vakantie. En als je ze ziet bij de I Amsterdamletters met hun camera's, dan hebben ze gewoon heel erg veel plezier. Vooral kinderen. En wat is daar nu erg aan?"

Tentoonstelling Toeristen in Amsterdam, A'DAM Lookout, 13/3 tot 15/5. Entree Lookout + tentoonstelling €12,50. 19/5 tot 9/7 in het Stadsarchief Amsterdam, gratis toegang

Fotograaf Marc Faasse aan het werk op de GrimburgwalBeeld Eva Plevier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden