Toen Stanley Matthews DWV'er was

Stanley Matthews, staande derde van links bij DWV. Rechts Gerrit Homan. Links op de voorste rij Rinus Israel. EIGEN FOTO Beeld
Stanley Matthews, staande derde van links bij DWV. Rechts Gerrit Homan. Links op de voorste rij Rinus Israel. EIGEN FOTO

PRONKSTUK

Elke club heeft ze. Prominent boven de bar, of verscholen in een hoekje. Ze vormen de schatkamer van de amateursport. DWV koestert de herinnering aan Sir Stanley Matthews.

Centraal Station, 18.15 uur. Een stroom van reizigers, persfotografen, journalisten en bestuursleden. Dat is hem. Grijze jas, groen hoedje, koffer, rustig wandelend. How are you Mr. Matthews?'

Toenmalig DWV-voorzitter Jaap Drenthe verhaalt in het clubblad uit 1962 met gevoel voor detail - een groen hoedje - over de ontvangst van Stanley Matthews, een voetbal-icoon in Engeland en ook daarbuiten een groot speler.

Drenthe verwondert zich dat een beroemdheid zo gewoon kan blijven. 'Op naar Krasnapolsky. Voor ons koffie, voor mister Matthews.... thee. Wat een rustig mens, wat een bescheiden mens. Is deze eenvoudige man die beroemde Matthews? De grootste voetballer aller tijden! Ja, dat is de grootste voetballer, dit is 'vadertje voetbal', die man in dat eenvoudige grijze pak, die man met dat vermoeide gezicht.'

Door Wilskracht Verkregen (DWV) uit Amsterdam-Noord vierde in 1962 zijn gouden jubileum en behalve de gebruikelijke receptie moest dat gevierd met een jubileumwedstrijd. De tegenstander was snel gevonden: rivaal, buurtgenoot en eredivisieclub De Volewijckers. DWV speelde bij de amateurs en zocht voor deze prestigieuze wedstrijd naar een beroemde gastspeler, die het niveau wat kon opkrikken. De Nederlandse sterren Faas Wilkes en Abe Lenstra vielen om wat voor reden dan ook af. Het bestuur nam daarna contact op met Stanley Matthews, een Engelse ster op leeftijd, 47 inmiddels, maar nog altijd profvoetballer voor Stoke City, de club uit zijn geboortestreek.

Roef Bakker, nu erevoorzitter van DWV, was in dat jaar net toegetreden tot het bestuur en aanwezig bij de ontvangst in Krasnapolsky. ''Het was een initiatief van secretaris Gerrit van der Winkel. Hij was een meester in het organiseren van dit soort acties, maar opereerde vaak alleen. Nee, ik heb niet met Matthews gesproken. Jaap Drenthe sprak vloeiend Engels. En hij was tenslotte voorzitter.''

Matthews ging akkoord met een gage van vierduizend gulden en stelde volgens het boek 'Negentig jaar DWV' van Loek Bertels, drie aanvullende eisen: een goed hotel (Krasnapolsky), een goed veld (Olympisch Stadion) en een goede scheidsrechter (Fifa-scheidsrechter Leo Horn). DWV zou de gage makkelijk terugverdienen want het stadion zou vollopen voor 'Vadertje Voetbal' zoals Matthews in Nederland werd genoemd. De club kreeg veel publiciteit. Een jonge Herman Kuiphof kwam langs voor één van zijn eerste televisiereportages.

De Nederlandse bijnaam verwierf Matthews omdat hij tot op hoge leeftijd bleef voetballen. Met 42 jaar is hij de oudste speler die ooit voor Engeland uitkwam. Hij stopte bij Stoke toen hij vijftig was en dat vond hij eigenlijk nog te vroeg.

De verheerlijking van zijn speelstijl heeft in Engeland mythische vormen aangenomen. The Wizard of the Dribble wordt hij in eigen land genoemd of The Magician. Matthews was een klassieke rechtsbuiten met de gave om de verdediger tot het laatste moment onwetend te laten of hij binnendoor zou gaan of buitenlangs. Hij won weinig, slechts één FA Cup, maar hij groeide desondanks uit tot een icoon van de natie. Waar hij speelde zaten de stadions vol. Ook op het continent werden zijn voetbalkwaliteiten herkend. In 1956 werd hij gekozen tot de eerste Europees voetballer van het jaar, voor Alfredo di Stefano en Raymond Kopa van het grote Real Madrid.

Matthews was geen vedette met al zijn neigingen. Bij een rondgang langs Engelse websites, van BBC tot Guardian, valt geen onvertogen woord. Of het moet zijn dat hij één keer is hertrouwd. Maar scoren met de hand zoals Maradona? Of protesteren bij een scheidsrechter zoals Cruijff? Niet zijn stijl. In ruim 700 wedstrijden heeft hij nooit een waarschuwing gekregen. Engelsen hebben daar een uitdrukking voor: Every inch a gentleman.

Beseften de spelers eigenlijk welke voetbalgrootheid hun cluppie uit Amsterdam-Noord kwam versterken. ''Ik kan me herinneren dat hij met de auto naar het stadion werd gebracht,'' zegt Gerrit Homan (79), in die tijd een bonkige spits. ''Je kan zo'n man natuurlijk niet op de fiets laten komen.'' Communiceren bleek lastig. ''Wij spraken geen Engels, maar de taal van een hand verstaat iedereen.''

Homan woont nog altijd met zijn vrouw in een gerenoveerd arbeidershuisje in Tuindorp/Oostzaan. Hij heeft veel bewaard van zijn voetbalcarrière. Tussen de knipsels vindt Homan een foto van de jubileumwedstrijd. Het elftal poseert in de middencirkel. Matthews staat in het midden met de armen over elkaar. De grote Homan staat helemaal rechts. Linksonder hurkt een zeventienjarige Rinus Israël.

Homan kan zich van de wedstrijd weinig meer herinneren (Volewijckers won met 4-2, red.). Wel dat het de hele dag regende. ''We hebben eerst de meeuwen van het veld moeten jagen.'' Matthews voelde zich niet te groot om voor slechts vierduizend toeschouwers in de stromende regen te spelen.

De slechte opkomst bezorgde DWV echter een enorme strop. De club had tienduizend toeschouwers nodig om quitte te spelen. Het Olympisch Stadion zag daarom af van de huur en ook de Volewijckers stelden hun team gratis beschikbaar. De gage van Matthews bleek echter de grootste kostenpost. Zodra hij vernam dat DWV in financiële problemen kwam door het tegenvallende aantal toeschouwers liet Matthews een deel van zijn gage vallen. Hij nam genoegen met 1500 gulden. Every inch a gentleman. (STEVEN VAN DER GAAG)

Stanley Matthews temidden van zijn tijdelijke medespelers bij DWV, links van hem Roef Bakker. Foto DWV Beeld
Stanley Matthews temidden van zijn tijdelijke medespelers bij DWV, links van hem Roef Bakker. Foto DWV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden