Plus

Toch nog een vliegtuigbouwer in Amsterdam: Embraer

Met Fokker verloor Nederland zijn eigen vliegtuigindustrie. Maar sinds kort is Amsterdam uitvalsbasis van de grootste bouwer van regiovliegtuigen: Embraer.

Bij KLM Cityhopper vliegen vanaf komenden maand 49 toestellen van de Braziliaanse fabrikant Embraer. Ze hebben de Fokkers vervangen, waarvan de maatschappij in het najaar definitief afscheid nam. Beeld anp

Het verschil is een graad of dertig, tussen de plek waar Embraer jaarlijks een kleine honderd verkeersvliegtuigen in elkaar zet, São José dos Campos, even boven de Braziliaanse miljoenenstad São Paulo, en de plek waar Arjan Meijer, commercieel topman van de Braziliaanse vliegtuigfabrikant, ze verkoopt.

Drie jaar bestiert Embraer, de derde vliegtuigfabrikant ter wereld, nu de halve wereld vanaf de Amsterdamse Zuidas. Meijer, verantwoordelijk voor vliegtuigverkopen in de hele wereld, heeft er bovendien zijn uitvalsbasis van gemaakt.

Springplank
Amsterdam is volgens hem de juiste springplank voor de regionale revolutie die Embraer twintig jaar geleden startte nadat Fokker was omgevallen. "Daarom werk ik ook vanuit Amsterdam. Mijn baas zit in São Paulo. Zo hebben we de wereld mooi verdeeld."

Europa is een belangrijk gebied voor de Brazilianen, die alleen kleinere vliegtuigen - tot 146 stoelen - voor korte afstanden bouwen. Van die markt heeft Embraer in Europa 29 procent in handen; zelfs de helft als het om toestellen tussen de 70 en 130 passagiers gaat.

"De komende jaren zal veel veranderen, ook in een volwassen luchtvaartmarkt als de VS en Europa," zegt Meijer. "Er komen steeds meer vliegvelden als Schiphol en Heathrow, die aan hun maximum aantal vluchten zitten. Luchtvaartmaatschappijen zullen daardoor kiezen voor grotere vliegtuigen om toch te blijven groeien."

Praktische overwegingen
Om die reden verhuisde Embraer zijn hoofdkantoor voor Europa, groot-Rusland, Afrika, en het Midden-Oosten half 2015 bewust van Parijs naar Amsterdam.

Voor de buitenwereld leek die stap vooral ingegeven omdat het bedrijf dichter bij zijn grootste Europese klant wilde zitten: KLM is de grootste gebruiker van Embraers in Europa.

"Dat speelde zeker mee, maar het was niet de voornaamste reden voor de verhuizing," zegt Meijer, die net voor de verhuizing na vijftien jaar operationele en technische topfuncties bij KLM was overgestapt naar de Brazilianen.

"Er waren vooral praktische overwegingen. Vanuit dit kantoor bestieren we veruit het grootste deel van de wereld dus is bereikbaarheid het belangrijkst. Het is een complex gebied, met veel verschillende talen en politieke systemen."

Internationale focus
"In Amsterdam trek je als Braziliaanse nieuwkomer de benodigde mensen daarvoor sneller aan dan in Parijs. In Amsterdam zitten we bovendien overal maximaal elf uur vliegen vandaan. In Parijs zijn de luchtverbindingen prima, maar het kost je uren om in de stad te komen. Vanuit hier zitten we in tien minuten op Schiphol."

Inmiddels werken vanuit het kantoor aan de Zuidas ruim tweehonderd mensen. Naast de divisie verkeersvliegtuigen zitten ook de regionale vertegenwoordiging van de divisie die zakenjets bouwt en de militaire tak in Amsterdam.

Het gebrek aan drukte, beschikbare woonruimte, taalvaardigheid van de Nederlanders en het algehele leefklimaat, het speelde volgens Meijer allemaal mee bij het plan om te verhuizen. Plus de internationale focus, die in de Franse hoofdstad toch meer op de francofone gebieden is georiënteerd. De belastingdruk speelde volgens hem geen rol, Embraer heeft daarover ook geen bijzondere afspraken met de fiscus gemaakt.

Luchtvaartkennis
Zelfs de geest van Fokker die in Nederland nog rondwaart, speelde mee. "Er zit nog zo veel luchtvaartkennis in Nederland, met de Technische Universiteit Delft, HTS Vliegtuigbouw en het NLR, met leasemaatschappijen als Aercap, met KLM. Op de vliegvelden van Parijs landen onze toestellen wel, maar er is geen basis van een van onze gebruikers. Nog niet, tenminste."

De banden met KLM zijn nauw. Zo wordt intensief samengewerkt met de afdeling die bij KLM de Embraers onderhoudt. Embraer bouwt jaarlijks 85 tot 95 verkeersvliegtuigen, tegen ruim 700 elk voor Boeing en Airbus. "Als kleinere vliegtuigfabrikant moeten we goed luisteren naar gebruikers en potentiële klanten. We kunnen het ons niet veroorloven verkeerde keuzes te maken."

De relatie met KLM, tot in de onderhoudhangars aan toe, helpt volgens hem enorm. "Omdat ze ons zonder omwegen vertellen wat we goed doen en wat beter kan."

De winstjager

Embraer is druk met de introductie van een nieuwe generatie vliegtuigen, een rigoureuze verjonging van de bestaande modellen waarmee onder meer KLM vliegt. Meij­er is vooral enthousiast over het vlaggenschip van de nieuwe generatie, die volgend jaar op de markt komt. Prijskaartje: 68,4 miljoen dollar, 13,5 miljoen meer dan zijn voorganger.

De fabrikant doopt zijn nieuwe 195-E2 zonder gêne 'de winstjager'. Het vliegtuig is 17 procent zuiniger dan zijn voorganger en volgens Meijer in staat 146 passagiers te vervoeren tegen lagere kosten en hogere opbrengsten per stoel dan de toestellen die nu voor Europees verkeer worden gebruikt.

De prijsbreker moet zowel bij grote maatschappijen, regiovliegers als budgetmaatschappijen landen. "Ook voor hen geldt dat Europa vol begint te raken."
Vooralsnog is die liefdesverklaring aan prijsbrekers onbeantwoord gebleven. Ook KLM, dat over twee weken de laatste van haar 49 vorige-generatie Embraers ontvangt, taalt vooralsnog niet naar de nieuwe generatie van zijn huis­leverancier, alhoewel topman Warner Rootliep van Cityhopper eerder in deze krant zei wel te kijken naar grotere toestellen dan de honderdzitters waarmee hij nu vliegt.

Meijer doet er decent het zwijgen over toe. "Alhoewel ik ervan overtuigd ben dat de 195-E2 ook voor KLM een prima alternatief is."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden