Update

Tientallen doden bij aanval op Iraakse gevangenis

Bij een aanval op een gevangenis ten noordoosten van de Iraakse hoofdstad Bagdad zijn 44 doden gevallen. Dat meldt de politie vandaag. De aanval werd uitgevoerd door een soennitische groepering. Er zouden gevechten zijn uitgebroken met sjiitische strijders.

Gewapende sjiieten gisteren in Bagdad. Beeld epa
Gewapende sjiieten gisteren in Bagdad.Beeld epa

VN-chef Ban Ki-moon heeft er vandaag bij de Iraakse premier Nuri al-Maliki op aangedrongen in gesprek te gaan met de verschillende groeperingen in Irak, om zo het sektarische geweld tegen te gaan. Hij voegde daaraan toe dat regeringen die mensenrechten negeren 'een broedplaats creëren voor extremisme en terrorisme'.

'Ik hoop dat we er met de sterke steun van landen in de regio en de internationale gemeenschap in zullen slagen om de Iraakse regering in eerste plaats de vrede en stabiliteit in eigen land te laten herstellen', aldus Ban.

Ondertussen gaat de opmars van de extremistische groepering Islamitische Staat van Irak en Syrië (ISIS) door. De strijders hebben de oliestad Baiji bereikt en daar de grootste raffinaderij van Irak omsingeld. Buitenlandse medewerkers zijn geëvacueerd, Iraakse zijn achtergebleven.

VS sturen militairen
De Amerikaanse president Barack Obama maakte gisteren bekend dat de Verenigde Staten militairen naar Irak sturen om daar Amerikaanse burgers en bezittingen te beschermen. Het gaat om maximaal 275 militairen.

Hoewel de militairen er zijn om de Amerikanen te steunen, zijn ze wel toegerust om te vechten, aldus Obama in een brief aan Amerikaanse parlementsleden. 'De groep blijft in Irak tot de veiligheidssituatie zodanig is dat ze niet meer nodig zijn.'

Honderdzeventig van de militairen zijn al in Irak. Nog eens honderd Amerikaanse militairen zijn stand-by, vermoedelijk in Koeweit, en kunnen worden ingezet voor het runnen van een vliegveld, voor bewaking en logistieke ondersteuning.

Eerder werd al bekend dat de Amerikaanse regering gaat kijken wat er vanuit de lucht tegen de jihadisten kan worden ondernomen. Gisteren noemde minister van Buitenlandse Zaken John Kerry in een interview met Yahoo! News de inzet van drones 'een optie'. Herstel van de stabiliteit in Irak heeft prioriteit, zei hij. Alles wat dit mogelijk maakt, wordt in overweging genomen.

Opmars
Inmiddels zijn Amerikaanse en Iraanse diplomaten met elkaar in gesprek over de situatie in Irak. Dat heeft nog geen concrete resultaten opgeleverd, meldde een hooggeplaatste Iraanse functionaris. Over een militaire samenwerking tussen de VS en Iran is niet gesproken, omdat dat volgens de functionaris 'geen optie' is. Ook Kerry zei gisteren dat gezamenlijk militair optreden niet aan de orde is.

Iraakse veiligheidstroepen bij een checkpoint in de hoofdstad Bagdad. Beeld epa
Iraakse veiligheidstroepen bij een checkpoint in de hoofdstad Bagdad.Beeld epa
De Amerikaanse president Obama heeft het Congres medegedeeld dat hij militairen naar Irak stuurt. Beeld ap
De Amerikaanse president Obama heeft het Congres medegedeeld dat hij militairen naar Irak stuurt.Beeld ap

Door de opmars van soennitische extremisten afgelopen week in het noorden van Irak, staan Washington en Teheran aan dezelfde kant in een conflict dat Irak als eenheidsstaat bedreigt. De gesprekken die de twee partijen nu voeren, zijn uitzonderlijk omdat de landen sinds 1980 geen diplomatieke betrekkingen meer hebben. De VS wurgen de economie van Iran met sancties vanwege zijn omstreden kernprogramma.

Iran is een sjiitische mogendheid en steunt de regering van Irak, waar de meerderheid van de bevolking sjiitisch is. De extremisten van ISIS die afgelopen week delen van het noorden en noordwesten van Irak bezetten, ijveren voor een grote orthodox-islamitische staat op het grondgebied van het huidige Irak, Syrië, Palestina, Israël en Libanon.

Inkomsten
De inkomsten van ISIS, naar verluidt zo'n 2 miljard dollar, zouden voornamelijk zijn verkregen uit misdaad. Veel vrijwilligers melden zich voor de strijd. Onder hen zijn volgens de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans veel Nederlanders. Volgens sommige schattingen zijn meer dan 100 Nederlanders onder de mogelijk 2.000 Europeanen die zich in de burgeroorlog in Syrië aan de kant van jihadisten hebben geschaard.

Washingtons nieuwe militaire bemoeienis komt 2,5 jaar nadat de Amerikanen Irak hebben verlieten. Ze vochten er 8 jaar. Die oorlog begon in maart 2003, toen de VS Irak binnenvielen. Sindsdien zijn volgens waarnemers circa 150.000 burgers gedood. De VS brachten de dictatuur van de soenniet Saddam Hussein ten val. Ze hadden hem in de jaren 80 nog gesteund in diens oorlog tegen Iran.

Inwoners ontvluchten Mosul, de tweede stad van Irak, die vorige week door ISIS werd veroverd. Beeld getty
Inwoners ontvluchten Mosul, de tweede stad van Irak, die vorige week door ISIS werd veroverd.Beeld getty
Sjiitische strijders mengen zich in de strijd tegen ISIS. Beeld ap
Sjiitische strijders mengen zich in de strijd tegen ISIS.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden