Plus

Theaterproducent Well Made: 'Mensen willen een beter land'

Negen kunstenaars en instellingen zijn genomineerd voor de Amsterdamprijs voor de Kunst 2017, de grootste cultuurprijs van de hoofdstad. Theaterproducent Well Made Productions maakt kans in de categorie 'stimuleringsprijs'.

Samora Bergtop (l) en Ellen Tjon A Meeuw, oprichters van Well Made Productions. Beeld Linda Stulic

Well Made Productions maakte in 2016 zijn eerste theaterproductie, A Raisin in the Sun, die 'als een mokerslag aankwam', zoals producent ­Ellen Tjon A Meeuw het omschrijft. Het ging om een bestaande voorstelling uit 1959 van de Amerikaanse schrijfster Lorraine Hansberry die al in meer dan twintig talen was vertaald, maar nog nooit in Nederland was opgevoerd.

Tjon A Meeuw: "Het stuk is helaas nog steeds actueel. Daarom sloeg het ook zo enorm aan."

Samora Bergtop, de andere oprichter van het productiebedrijf: "In de voorstelling volgen we een zwarte familie in de South Side Bay van Chicago. Door de dood van de vader komt er een grote som geld beschikbaar en iedereen heeft zo zijn ideeën wat er met dat geld moet gebeuren. Moeder Lena wil een huis kopen in een goede, witte buurt. Zoon Walter Lee heeft zijn zinnen gezet op een investering in een slijterij om zo de familie financiële zekerheid te geven. Dochter Beneatha wil geneeskunde studeren."

"Ze hebben allemaal hun dromen en daarmee komen ze lijnrecht tegenover elkaar te staan. Bovendien wil die witte buurt de familie niet in dat huis hebben. Die dingen spelen nog steeds."

"Ik las van de week dat een groep vermogende Nederlanders een huis heeft gekocht dat eigenlijk bedoeld was voor asielzoekers. Je ziet dus dat mensen nog steeds terugvallen in hetzelfde gedrag als het om behoud van bestaande sociale structuren gaat. Hoe de voorstelling eindigt, blijft ongewis. De familie is nog wel steeds bij elkaar, maar of ze het gaan redden, daar mag de kijker zelf een antwoord op geven."

Tjon A Meeuw: "Deze eeuw zijn er twee theatrale reacties op dat stuk geschreven. Die twee stukken, Clybourne Park van Bruce Norris uit 2008 en Beneatha's Place van Kwame Kwei-­Armah uit 2013, gaan we de komende jaren ook spelen, in omgekeerde chronologische volg­orde."

"Beide stukken gaan over waar we nu staan op weg naar een postraciale samenleving. Ook die zijn nog niet in Nederland gespeeld, terwijl ze naar mijn mening tot de canon zouden moeten behoren. Over het waarom kun je een discussie opzetten."

Bergtop: "Ik denk dat het is omdat we nog niet voldoende weten wat 'inclusief denken' betekent. Bij 'diversiteit' gaat het meestal toch over jij, ik en nog iemand met een andere ethnische achtergrond, maar volgens mij gaat inclusiviteit over iets breders: namelijk dat er niet één hoofdverhaal is, maar alleen subverhalen met individueel verschillende bronnen, geschiedenissen, sentimenten, die ten diepste toch universeel zijn. Al die verhalen gaan over liefde, hoop, dood en verlies."

Wat kenmerkt jullie werk?
Bergtop: "Het reageert op zijn tijd en is daarmee actueel. Het is verhalend en entertainend, maar ook gelaagd. Er zit veel complexiteit in, maar tegelijkertijd mag het publiek erbij komen; is het toegankelijk."

Wat voor raakvlakken heeft uw kunst met ­Amsterdam?
Tjon A Meeuw: "Wij beiden komen uit Amsterdam en dat geldt ook voor zeker tachtig procent van de groep. We beginnen en eindigen de voorstellingen ook altijd in Amsterdam. In 2018 gaat Beneatha's Place in de Stadsschouwburg in première en we sluiten de tournee af in het Bijlmer Parktheater. Dat is een feestje. Tussendoor gaan we het land door."

"Zeker buiten de Randstad is het fijn je verhaal te kunnen vertellen, omdat de onderwerpen daar misschien allemaal nog net wat verder van de mensen af staan. Na afloop blijkt iedereen het dan als een enorme verrijking te hebben ervaren."

Wat doet u om uw kunst onder de mensen te krijgen?
Bergtop: "Sociale media zijn voor ons ontzettend belangrijk. De reguliere kanalen zijn voor ons minder geschikt."

Tjon A Meeuw: "We hebben in 2016 via Voordekunst.nl geprobeerd te crowdfunden, maar dat was geen succes."

Bergtop: "De geschiedenis herhaalde zich, want in 1961, toen A Raisin in the Sun op Broadway moest gaan, kregen ze de financiering ook maar moeilijk rond. De echtgenoot van Lorraine Hansberry ging toen op zoek naar mede-producenten en dat werkte. Dat hebben wij ook gedaan en binnen drie weken hadden we 25.000 euro opgehaald. Het werd echt een sneeuwbaleffect."

"Uiteindelijk speelden we voor uitverkochte zalen. Er waren zelfs wachtlijsten. Ons gevoel is dat mensen graag deel willen uitmaken van een idee, een beweging die een situatie kan verbeteren."

Tjon A Meeuw: "Een beter Nederland maken voor iedereen."

Wat doet u over vijf jaar?
Bergtop: "Na het drieluik dat de Raisin Cycle wordt genoemd, over de zwarte identiteit in het Westen en hoe die zich door de jaren heen ontwikkelt, gaan we in 2020 een eigen vierde deel maken en daar hopelijk ook internationaal belangstelling voor wekken. De schrijfster is ­Esther Duysker, die de andere stukken ook vertaalt.

Tjon A Meeuw: "We maken ook alles met hetzelfde artistieke team."

Bergtop: "Ik denk dat het gevoel is dat we geschiedenis aan het maken zijn en iedereen wil daar graag bij zijn. Een ander idee dat nu loopt is een serie over de Amsterdamse Zeedijk in de jaren zeventig, de periode waarin Amsterdam begon te verkleuren."

Hebt u bij de andere genomineerden een ­favoriet?
Bergtop: "Ik vind het tof dat hiphopfestival ­Appelsap genomineerd is. Wat ooit begon als een niche is nu een grote kunstvorm."

Tjon A Meeuw: "En ik vind het het heel sterk dat het bij Oost hoort, dat het iets lokaals is, in plaats van een festival op het Westergas­fabrieks­terrein, waar zo veel mensen lopen, ook uit het buitenland, dat je het nauwelijks meer Amsterdams kunt noemen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden