Review

Theater over vervreemding in een vreemd land

Foto Koen Broos, www.toneelhuis.be Beeld
Foto Koen Broos, www.toneelhuis.be

Er is een dronken man, een overspelige vrouw, een goede vriend en een broer. Dan zijn er de hitte en de alcohol. En dat aan de vooravond van de grootste ramp in de geschiedenis. Het is 2 november 1938 en we bevinden ons in Mexico, in de roman Onder de vulkaan (1947) van Malcom Lowry.

De Vlaamse regisseur Guy Cassiers heeft een fascinatie voor de grote literatuur van de twintigste eeuw. Eerder vertaalde hij Marcel Prousts meesterwerk Op zoek naar de verloren tijd al naar het theater. Daarna volgden Klaus Manns Mefisto en Jeroen Brouwers' Bezonken rood. Telkens sferische producties met Cassiers' kenmerkende melange van video, zendmicrofoons en ingetogen spel.

Hoofdpersoon van Onder de vulkaan is Geoffrey Firmin, een Britse ex-consul die dwaalt tussen roes en realiteit in de landerigheid van het exotische Mexico, aan de voet van de vulkaan Popocatepetl. Een pijnlijk liefdesverhaal ontvouwt zich wanneer zijn vrouw, de liefde van zijn leven, na jaren weer bij hem terugkomt, en ook twee van haar ex-minnaars opduiken.

Maar in echt grote romans draait het niet alleen om de liefde. Dit is theater over vervreemding in een vreemd land; over het verval van Europa aan het begin van de Tweede Wereldoorlog; en over de zin van het bestaan. Josse De Pauw, die ook het boek met behoud van de poëzie vertaalde en bewerkte, speelt Firmin. Als de camera inzoomt op het getekende gezicht van De Pauw en via de boxen zijn fluisterende woorden in je oren doordringen, word je meegezogen in zijn dieptrieste beschonken delirium. Fenomenaal speelt hij een man op de rand van zijn bestaan.

Guy Cassiers heeft de videotechniek nog verder verfijnd. Hij maakte zelfs opnames in Mexico voor de ultieme sfeerschets. Maar soms gaan de beelden voorbij de suggestie en wordt het helaas een te letterlijke illustratie. Als Firmin dronken is, bewegen de videobeelden golvend mee; als het in de tekst gaat over een glas bier wordt dat op het scherm ingeschonken. Het is buitengewoon gestileerd, maar doet hunkeren naar een uitspatting, een vlek op het zo uitgebalanceerde, esthetische geheel.

Gelukkig geven het sterke spel van De Pauw, Bert Luppes (in meerdere bijrollen) en Katelijne Damen (de vrouw) een ontroerende laag. En Cassiers maakt daar met beeld, geluid en een strakke regie een totaalervaring van. (LORIANNE VAN GELDER)

Toneel Onder de vulkaan - Toneelhuis, Guy Cassiers. Gezien: 30/11 Den Haag. 3-4/12 in Stadsschouwburg Amsterdam. www.toneelhuis.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden