Review

Theater: De avonden door Thomas Cammaert

De avonden door Bos theaterproducties. Foto GPD Beeld
De avonden door Bos theaterproducties. Foto GPD

AMSTERDAM - Even waan je je in de luisterboekversie van De avonden als Thomas Cammaert op gedragen toon de beroemde openingszin uit de naoorlogse klassieker declameert, maar het moment vervliegt. Van verteller transformeert de acteur (De familie Avenier) in Frits van Egters, de narrige adolescent die op zoek naar zingeving en zichzelf zijn familie en vrienden provoceert met ironisch geladen beledigingen en plechtstatig uitgesproken schimpscheuten.

Na een lovend ontvangen bewerking voor de kleine zaal in 1996 vertaalt Léon van der Sanden (script en regie) Gerard Reves autobiografische boek nu naar de grote zaal met een nauwgezette tekstbewerking, zorgvuldig uitgespeelde scènes en grotesk spel.

Tijdens de laatste tien dagen van 1946 doolt de drieëntwintigjarige Frits door een koud en saai Amsterdam. Van de benauwdheid van zijn ouderlijke woning naar de donkere etages van kennissen en terug, hier verbeeld met eenvoudige meubels en een antieke buizenradio.

Van der Sandens streven vorm en idioom van de roman te behouden verdient lof, maar levert ook een wat voorspelbare voorstelling op: een lange theateravond met prachtige Reve-zinnen, maar weinig verrassingen.

De jonge Cammaert (1984) als Reves alter ego lijkt bovendien niet de meest voor de hand liggende keuze. Cammaert is een vaardig ?acteur, met zijn hoge stem en vrijpostige blik debiteert hij monter de ene zwart-humoristische anekdote na de andere, maar zijn spel mist de ambiguïteit van Reves personage. Deze Frits van Egters staat boven de gebeurtenissen, die hij met mild cynisme beziet zonder daar zelf noemenswaardig onder te lijden. Zijn terugkerende woorden 'het gaat slecht, maar verder gaat het goed' klinken eerder koddig dan tragisch.

Pas in de laatste scènes, als hij de almachtige God in een gloedvol gebed vraagt te waken over zijn eenzame ouders, is er ruimte voor mededogen en wordt ook de ontroering, die een belangrijke component van het verhaal vormt, voelbaar.

Van de overige vijf acteurs dubbelen er drie bekwaam in bijrollen. Bas Keijzer en Marie-Christine de Both blijven als vader en moeder wat stereotype en het geschraap van lepels over lege borden doet iets te veel denken aan schooltoneel, maar tegelijkertijd past die opzichtige klungeligheid ook wel weer bij de beklemmende naoorlogse sfeer. Die heeft Van der Sanden raak getroffen, net als hij Reves meesterlijke gevoel voor humor fier overeind houdt.

Maar de menselijke tragedie die De avonden óók is, is in deze bewerking op de achtergrond geraakt. (JOUKJE AKVELD)

Toneel De avonden, Bos Theaterproducties.
18-19/10 DeLaMar Amsterdam,
2/12 Schouwburg Amstelveen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden