Review

The limits of control ***

null Beeld

Regie: Jim Jarmusch
Met: Isaach de Bankolé, Paz de la Huerta, Tilda Swinton, John Hurt, Bill Murray

Tien jaar geleden maakte regisseur Jim Jarmusch met Ghost dog: the way of the samurai een film over een zwarte Amerikaanse huurmoordenaar, maar het was duidelijk dat de cinefiele wortels in Frankrijk lagen. Met de film bracht Jarmusch een voor hem typerend onderkoeld eerbetoon aan Le samourai (1967), waarin regisseur Jean-Pierre Melville plot en dialogen ondergeschikt maakte aan een hypnotiserende schets van de rituele werk- en levenswijze van huurmoordenaar Alain Delon. Met The limits of control keert Jarmusch terug naar het genre, en naar de destijds baanbrekende aanpak van Melville.

Genrefilms lenen zich goed voor een experimentele benadering, omdat de wetmatigheden dermate ingeburgerd zijn, dat een filmmaker veel onbenoemd kan laten zonder zijn publiek te verliezen. Dat Jarmusch daar niet bang voor is, blijkt meer dan ooit tevoren, want The limits of control is inhoudelijk zover uitgebeend, dat alle personages naamloos blijven en de minimalistische plot nooit meer dan een abstract mysterie wordt.

De film volgt een door de Afrikaanse Fransman Isaach de Bankolé vertolkte man, die omwille van zijn bijzondere vaardigheden door twee opdrachtgevers naar Spanje wordt gestuurd. Jarmusch laat tergend lang in het midden wat de klus behelst en over welk ongebruikelijk talent de man beschikt, maar legt in navolging van Melville zoveel nadruk op diens spartaanse levenswijze en stoïcijnse blik, dat we er geen moment aan twijfelen dat de specialist zijn vak bloedserieus neemt.

In Madrid, Sevilla en het uit spaghettiwesterns bekende landschap van Almeria ontmoet de man een bonte stoet ingewijden, waarbij volgens een vast patroon gecodeerde berichten en luciferdoosjes worden uitgewisseld. Her en der duikt de poedelnaakte Paz de la Huerta op, maar de man laat zich door niets of niemand van zijn pad afbrengen. Dat Jarmusch die rigide taakopvatting met een spectaculair blote actrice illustreert, is grappig, en dat geldt ook voor de perfect getimede kostuumwisselingen van de held, maar het droogkomische absurdisme van Ghost dog wordt node gemist.

Zo levert het vormexperiment een film op waarnaar men alleen maar kan kijken zonder er echt bij betrokken te raken. Dat is echter geen straf, met dank aan de fraaie inbreng van cameraman Chris Doyle (bekend van diens werk met Wong Kar-Wai), de muziek van de Japanse gitaarband Boris en de fascinerend granieten kop van De Bankolé.

Wie Le samourai en John Boormans Point blank koestert, begrijpt wat Jarmusch bezielde: de cinefiel zoekt aansluiting bij twee helden die met een experimentele benadering van de gangsterfilm in 1967 beiden een meesterwerk baarden. Maar zoals de dichter Staring al in 1789 aan zijn navolgers stelde: rijd een eigen paard - geen huurknol haalt den top. (BART VAN DER PUT)

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden