Plus

The Forbidden Room schittert van extase

Het eerste digitaal gedraaide werk van de filmtovenaar Guy Maddin, The Forbidden Room, is een trip door een alternatieve filmgeschiedenis, en is doordrongen van een intens gevoel van verlies.

In The Forbidden Room gaan extase en melancholie hand in hand Beeld The Forbidden Room

'Visions! Dreams! Nightmares!" schreeuwt een titelkaart ergens tegen het einde van Guy Maddins The Forbidden Room, wanneer de climaxen zich beginnen op te stapelen in deze uitbundige viering van de vroege cinema. Die drie woorden leveren ook de best mogelijke omschrijving van de film zelf.

Een simpele uitleg van de plot is namelijk niet te geven. The Forbidden Room rijgt absurde verhaaltjes aan elkaar met de logica van een droom. Uiterst melodramatische verhaaltjes, in de beste zin van dat woord, die spelen met de conventies en stijlkenmerken van de zwijgende film, maar dan met een uitbundige geluidsband.

Logica
Die verhaaltjes gaan bijvoorbeeld over vier mannen die vastzitten op een onderzeeër, en luchtige pannenkoekjes eten om extra zuurstof binnen te krijgen.

Over een houthakker die zijn geliefde wil redden van een groep bandieten genaamd de Red Wolves, en die wordt uitgedaagd tot een wedstrijd met je vingers knippen. Over een overleden vader, die keer op keer toch weer de woonkamer binnenstapt. Over een man die zijn obsessie met derrières uit zijn brein laat snijden. Om nog maar niet te spreken van het 'instructiefilmpje' How to take a bath, gepresenteerd door een louche seventies-type in badjas.

Kortom: over het verhaal gaat het niet direct in The Forbidden Room. Niet dat de film onzinnig is, maar Maddin laat de conventionele logica van plot en psychologische realiteit ver achter zich. Hij mikt op emoties, en liefst een zo breed mogelijk spectrum daarvan. Extase en melancholie gaan hier hand in hand.

"Ik zou willen dat mensen zich aan film konden overgeven zoals ze dat met muziek doen," stelt Maddin in de documentaire The 1000 eyes of Dr. Maddin, die tegelijk met The Forbidden Room wordt uitgebracht in het kader van de Eyereeks Previously unreleased. Met de extatische vormgeving van The Forbidden Room gaat Maddin verder dan ooit om die overgave te bewerkstelligen.

De korte films waaruit The Forbidden Room is opgebouwd, ontstonden in het kader van het grotere online project Seances. Als liefhebber van de vroege cinema raakte Maddin bevangen door het idee van 'verloren films'. Films die niet bewaard zijn gebleven, en dus niet meer kunnen worden gezien, maar die desondanks hun rol hebben gespeeld in de filmgeschiedenis. Films waarvan we niet veel meer weten dan een titel, de cast en crew, en soms een korte plotomschrijving, afkomstig uit papieren bronnen.

Centre Pompidou
Om die films toch te kunnen zien, besloot Maddin dat hij ze zelf maar moest maken. Dat werd het uitgangspunt voor Seances, waarvoor hij samenwerkte met zijn voormalig student Evan Johnson, die ook voor The Forbidden Room als coregisseur staat genoteerd. Maar ze deden geen serieuze pogingen de films daadwerkelijk zo dicht mogelijk te krijgen bij wat ze ooit geweest moeten zijn.

The Forbidden Room

Regie Guy Maddin
Met Clara Furey, Louis Negin, Udo Kier
Te zien in Eye, De Balie, Rialto

Tijdens twee draaiperiodes op openbare plaatsen - in het Centre Pompidou in Parijs en het Centre PHI in Montréal - verzamelden ze groepen acteurs om zich heen, waaronder bekende namen als Udo Kier, Geraldine Chaplin, Mathieu Amalric en Charlotte Rampling. Ze bouwden sets en hielden daar 'séances', waar ze de 'geesten' van de oude films bezit van zich lieten nemen.

In totaal werden zo dertig verloren films 'opnieuw' gemaakt als korte films in Maddins typerende absurd-melodramatische stijl. Ze vormen het bronmateriaal voor de website Seances, waar iedere bezoeker een persoonlijke film krijgt voorgeschoteld die is samengesteld uit fragmenten uit die opnames. En ze zijn ook het startpunt voor The Forbidden Room, de twee uur durende mengelmoes die Maddin en Johnson zelf van hun materiaal maakten.

Digitale speeltuin
Uit die mengelmoes is dus niet echt een narratief te vissen. Maar wel een gevoel. Maddin bespeelt onze emoties met zijn symfonie van absurditeiten, zijn extatische beeldtaal en het terugkerende thema: verlies.

Dat thema is er in de verhaaltjes die we zien, en in het uitgangspunt van de film. Maar het zit ook ingebakken in het materiaal van de film zelf. Filmfanaat Maddin draaide voor het eerst met digitale camera's, en ook zijn verlies van de analoge filmtechniek is onlosmakelijk onderdeel van The Forbidden Room.

Op het eerste gezicht lijkt het digitale beeld haaks te staan op het uitgangspunt van het project, dat immers verloren gegane films tot leven wil wekken. Maar de praktijk is weerbarstiger. Dankzij uitbundige digitale nabewerking (de belangrijkste rol die Johnson had in het project) voelt de film als celluloid dat net te lang ergens in een filmblik heeft rondgeslingerd. De kleuren zijn fletser, het beeld verspringt en soms vergaat het in een explosie van chemicaliën. Het geeft de handelingen, zelfs als die soms wat statisch zijn, een eindeloze, onvoorspelbare
beweeglijkheid.

Maddin neemt afscheid van zijn geliefde celluloid met een film die tot op het bot melancholisch is. En tegelijkertijd omarmt hij de nieuwe digitale speeltuin die hem geboden wordt met kinderlijk enthousiasme en speelsheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden