The dark knight ****

Joker Heath Ledger, inmiddels overleden, had met deze rol geen probleem de film naar zich toe te trekken. Beeld
Joker Heath Ledger, inmiddels overleden, had met deze rol geen probleem de film naar zich toe te trekken.

Regie: Christopher Nolan
Met: Christian Bale, Gary Oldman,
Heath Ledger, Aaron Eckhart,
Maggie Gyllenhaal, Michael Caine, Morgan Freeman

Drie jaar geleden ontfermde de Britse filmmaker Christopher Nolan zich over Batman. Het was een verrassende ontwikkeling. Nolan stond niet te boek als een spektakelfilmer; met Following, Memento en Insomnia appelleerde hij aan het verstand, niet aan sensatiezucht. Kort na Nolan richtte de Amerikaan Bryan Singer zich op het andere prijsdier uit de stal van uitgeverij DC comics. Superman leek bij de maker van twee succesvolle delen X-men in ideale handen.

Twee jaar na Singers rare en saaie Superman returns peinzen producenten bij de Warner Bros studio zich suf over de vraag hoe ze Superman weer aan de praat krijgen. Met Batman gaat het intussen uitstekend. Het kan verkeren.

Waar Singer voor een begrijpelijke introductie van zijn superheld bedankte, deed Nolan in Batman begins het tegenovergestelde. Hij trok een streep onder het verleden en introduceerde een nieuwe Batman voor een nieuwe eeuw. Realisme werd het sleutelwoord. Batman was en blijft een gewoon mens, gespeend van superkrachten, en de films moeten aannemelijk maken dat miljonair Bruce Wayne in staat is om als gemaskerde misdaadbestrijder grootse daden te verrichten. Aan de gadgets wordt net zoveel aandacht besteed als in een James Bondfilm, maar de nadruk ligt op de psychologie van de held en diens tegenstanders.

In de eerste film moesten jeugdtrauma's de verkleed en knokpartijen verklaren, wat nogal wat gemeenplaatsen opleverde. In The dark knight hoeft het gedrag van Wayne niet meer onderbouwd of gemotiveerd te worden, en dat levert een betere, meer evenwichtige film op. De held is nu een gecompliceerder mens met twee gezichten, waarbij het de vraag is of Wayne nog wel de vrijheid heeft om iemand anders dan Batman te zijn.

Het is een interessant thema, dat bloedserieus wordt uitgewerkt, waarbij Christian Bale als vanouds overtuigend spel laat zien. De filmtitel maakt duidelijk dat we geen opwekkende afloop kunnen verwachten: dit is geen vrolijk, swingend en bontgekleurd stripspektakel als Spider-man of Hellboy.

Dat er af en toe toch wel wat te gniffelen valt, is een verrassing, want de vuistdikke plot over criminele organisaties, witwaspraktijken, onderwereldbankiers en de opkomst van de door Aaron Eckhart vertolkte openbaar aanklager Harvey 'Two-Face' Dent, is echt nergens frivool of licht verteerbaar te noemen.

Saaie kost levert het niet op, maar gecombineerd met de alledaagse locaties toont Nolan een wereld die wel erg weinig van de onze verschilt. Daarmee geeft hij de film min of meer cadeau aan zijn solist, de begin dit jaar gestorven Heath Ledger. Als de volkomen verknipte Joker mag de acteur zijn personage zelf verklaren, zonder flashbacks naar een mishandelende vader of een val in een vat vol chemicaliën, in dialogen die soms geinig, maar meestal verontrustend zijn. Incidenteel schiet Ledger wat door, maar eenduidig cartoonesk is zijn Joker nooit.

Dat er over een posthume Oscar voor de rol wordt gespeculeerd, is dus begrijpelijk, maar een andere acteur had met deze rol in deze film ook de functie van troefkaart vervuld. Het is Nolan die de Joker in zijn film dezelfde functie gaf als in het kaartspel, en het was Ledger die de buitenkans herkende en deed wat hij moest doen: kleurrijk soleren en daarmee de film domineren. (BART VAN DER PUT)

Trailer
Website

null Beeld
null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden