Teruglezen: dit gebeurde tijdens de jaarlijkse slavernijherdenking

De jaarlijkse viering van de afschaffing van de slavernij viel dit jaar samen met een landelijke actiedag tegen het fenomeen Zwarte Piet. Zo werd er aangifte gedaan tegen onder andere de NTR en winkelketens. Lees alle gebeurtenissen terug in ons blog.

Beeld Wim Coenen

De dag begon vanmiddag met de nationale herdenking in het Oosterpark. De jonge activisten die vorig jaar de herdenking onderbraken om een manifest voor te lezen, kregen dit jaar een plek in het officiële programma. In de middag was er een protestmars in rouwkleding van het Vondelpark naar het Museumplein.

Tijdens de herdenking in het Oosterpark kondigde activist Rinchemar Martina grootschalige acties aan tegen de intocht van Sinterklaas in Meppel. Later zal burgemeester Eberhard van der Laan in zijn toesprak van zich afbijten. 'Ik laat me niet zeggen dat ik de afschaffing van Zwarte Piet niet serieus neem.' Van der Laan waarschuwde voor een vermenging van het debat over Zwarte Piet en de herdenking van het slavernijverleden.

Ook riep voorzitter Franc Weerwind van het Ninsee op om van 1 juli een nationale feestdag te maken. Weerwind: 'Erken het gedeelde verleden en maak plaats voor een gedeelde toekomst.' Weerwind is met de nieuwe opzet van de herdenking een weg ingeslagen die in elk geval door de achterban wordt gewaardeerd.

Na de nationale herdenking in het Oosterpark liep een stoet richting het Museumplein waar het festival plaatsvond. Er was een speciale stand om aangifte te doen tegen Zwarte Piet.

Op het Museumplein ging het festival nog even door met optredens van onder andere Typhoon, Sabaku en Quinsy Gario.

Lees alles terug in onze liveblog hieronder.

Hoewel de toespraken niet door zijn gegaan, hebben de initiatiefnemers van de protestmars hun eigen plekje in de schaduw gevonden om te spreken.

Beeld Wim Coenen
Beeld Wim Coenen

Kuenta i Tambu op het podium op het Museumplein. Ze brengen een mix van dance en Afrikaanse percussie ten gehore.

Beeld Wim Coenen

Voor Elmer Boëtius, Anne Wallerlei en Mildred del Prado is het een bijzondere dag. Mildred: 'Slavernij is nog steeds erg actueel, maar vooral buiten Nederland.'

Elmer: 'Dit is ook het verleden van de Nederlanders. Het is belangrijk dat het verhaal aan onze kinderen wordt doorverteld.' Anne: 'Ik vind het een hele fijne dag. De multiculturele samenleving komt hier echt bij elkaar.'

Beeld Wim Coenen

De planning van het festival is omgegooid, waardoor de toespraken na de protestmars geschrapt zijn. De muziekprogrammering gaat wel door.

Beeld Wim Coenen

Harvey Semmoh (rechts) vindt dat het onderwerp slavernij wordt weggedrukt. 'Er mag best meer over worden gesproken.' Zijn vriend Iwan Leeuwin: 'Heel veel Nederlanders kennen de zwarte geschiedenis niet en weten niet waar we onze welvaart aan te danken hebben.' Hij vindt dat dit best een nationale feestdag mag worden. 'Op de televisie is er negatieve beeldvorming rondom deze dag. Door dit een nationale feestdag te maken kun je die weghalen.'

Beeld Wim Coenen

De protestmars gaat onder het Rijksmuseum door en bereikt bijna de eindbestemming, het Museumplein.

Beeld Wim Coenen
Beeld Wim Coenen

De mars loopt intussen door de Roemer Visscherstraat in de Vondelbuurt. Na aankomst op het Museumplein zullen enkele sprekers ingaan op het slavernijverleden en de naefffecten voor de nazaten hiervan. Ook wordt er gesproken over de rol van de Nederlandse overheid.

Beeld Wim Coenen

Geen Festival Zonder Bezinning, Justice 4 Victims Of Slavery en Decolonise The Mind staat er op de borden die mensen hebben meegenomen naar de mars. De stoet wordt voor vertrek nog toegesproken in het Sranantongo, een Surinaamse taal die zich al vroeg tijdens het begin van de slavernij ontwikkelde.

Beeld Wim Coenen
Beeld Wim Coenen

Bij de protestmars wordt ook stilgestaan bij de dood van Arubaan Mitch Henriquez. Justitie meldde eerder vandaag dat de dood van Henriquez zeer waarschijnlijk het gevolg is van het politieoptreden bij zijn arrestatie, afgelopen weekend in Den Haag.

Beeld Wim Coenen

De eerste mensen die meelopen in de protestmars verzamelen zich bij het Mama Baranka-standbeeld in het Vondelpark. Het standbeeld is geplaatst ter nagedachtenis van de racistische moord op Kerwin Duijnmeijer.

René Adriaan loopt dadelijk mee in de mars. 'Het is belangrijk dat we ons verleden herdenken. De pijn van vroeger, is de pijn van nu.' René wil niet bezig zijn met de Zwarte Pietendiscussie. 'Vandaag draait het om het eren van onze voorouders.'

René AdriaanBeeld Wim Coenen

Op het Museumplein is het nog tot 22.00 uur feest. Om 16.00 uur vindt de openingsceremonie plaats, maar het festival is nu al begonnen. Er is een speciale stand om aangifte te doen tegen Zwarte Piet.

Het programma:
13.00: Begin festival Museumplein
15.00: DJ Franck & Lorenzo
16.00: Openingsceremonie met Untold, Black Harmony, Internationaal Danstheater
16.30: Kuenta I Tambu
18.15: Deuxperience ft. Kenny B, Typhoon & Sarah-Jane
20.30: Steel Pulse
22.00: Einde Festival Museumplein

De officiële herdenking in het Oosterpark is afgelopen. Het festival op het Museumplein is een half uurtje geleden begonnen.

Beeld Patrick Meershoek

Typhoon houdt zijn toespraak. 'We hebben een probleem in Nederland. Daarom moeten we blijven praten. Er is iets in mij dat niet valt te raken, probeer bewustzijn maar eens te geselen.'

Beeld Patrick Meershoek

Ninsee-voorzitter Franc Weerwind is onlangs benoemd tot burgemeester van Almere. Onduidelijk is nog of hij het voorzitterschap van het Ninsee zal kunnen blijven combineren met zijn nieuwe baan.

Weerwind is met de nieuwe opzet van de herdenking een weg ingeslagen die in elk geval door de achterban wordt gewaardeerd. In het verleden kreeg het Ninsee geregeld het verwijt te braaf te zijn, en te vriendelijk voor het kabinet. Dat kan na de herdenking van vandaag niet meer gezegd worden.

Weerwind in gesprek met Van der LaanBeeld Patrick Meershoek
KransleggingBeeld Patrick Meershoek

Nu vindt er een minuut stilte plaats, iedereen staat. De kranslegging gaat zometeen beginnen.

Ook voorzitter Franc Weerwind van het Ninsee roept op om van 1 juli een nationale feestdag te maken. Weerwind: 'Erken het gedeelde verleden en maak plaats voor een gedeelde toekomst.'

'Een groep van gekleurde Nederlanders heeft niet dezelfde kansen. Er zijn subtiele, minder subtiele en expliciete uitsluitingsmechanismen.'

Weerwind citeert Bob Marley: 'Emancipate yourself from mental slavery, none but ourselves can free our minds.'

Het besluit van het slavernij-instituur Ninsee, gastheer van de herdenking, om jonge activisten een podium te geven heeft de herdenking veel pit gegeven.

Dichteres Hansemye Ohema Amba dient Van der Laan van repliek: 'Als u niet ziet wat Zwarte Piet te maken heeft met het verleden, hebben we nog een lange weg te gaan.'

Burgemeester Eberhard van der Laan bijt van zich af in zijn toespraak: 'Ik laat me niet zeggen dat ik de afschaffing van Zwarte Piet niet serieus neem.' Van der Laan waarschuwt voor een vermenging van het debat over Zwarte Piet en de herdenking van het slavernijverleden.

Spreekstalmeester Nzume laat weten dat via sociale media bekend is gemaakt dat Henriquez inderdaad als gevolg van politiegeweld is overleden.

Rapper Typhoon bereidt zich voor op zijn verhaal.

Beeld Patrick Meershoek

Lodewijk Asscher mijdt in zijn speech de actualiteit en kiest voor een verhaal over de historie van de slavernij. Asscher: 'We moeten het bewuste en het onbewuste racisme bestrijden. De slaven van het verleden kunnen we niet meer bevrijden, maar een toekomst in gelijkwaardigheid is een opdracht voor ons allen.'

Dichter Akwasi spreekt de vice-premier toe: 'Fijn dat je er weer bent, Lodewijk Asscher, maar wat is er het afgelopen jaar veranderd? Geen moer!' Ook burgemeester Van der Laan krijgt een veeg uit de pan van Akwasi: 'Ik zou burgemeester moeten zijn.'

Activist Rinchemar Martina kondigt grootschalige acties aan tegen de intocht van Sinterklaas in Meppel. Martina zegt: de strijd tegen Zwarte Piet is een strijd tegen racisme.

Beeld Patrick Meershoek

Activist Rinchemar Martina spreekt: wij zijn klaar met de slavernij, maar de slavernij is nog niet klaar met ons. Martina vraagt om een minuut stilte voor Mitch Henriquez en alle andere slachtoffers van politiegeweld.

Gevolgd door het gewijde kabramasker loopt Marian Markelo naar het beeld om een plengoffer te brengen aan de voorouders. Het plengoffer richt zich op zowel hogere machten als zittende bestuurders: Nederland moet het koloniale verleden van zich af wassen.

Beeld Patrick Meershoek

Spreekstalmeester Anousha Nzume opent de herdenking. Nzume roept vice-premier Lodewijk Asscher op van 1 juli een nationale feestdag te maken. Er volgt groot applaus, maar Asscher klapt niet mee.

Beeld Patrick Meershoek

Op het politiebureau in Buitenveldert heeft de Stichting Nederland Wordt Beter vanochtend aangifte gedaan tegen de omroep NTR, het Sint & Pietengilde en vier winkelketens die in de aanloop naar het Sinterklaasfeest van 2014 gebruik hebben gemaakt van de figuur van Zwarte Piet in hun reclame-uitingen.

In het hele land kunnen op deze landelijke actiedag tegen het fenomeen Zwarte Piet op politiebureaus steunverklaringen worden ondertekend en afgegeven. Tijdens de jaarlijkse viering van de afschaffing van de slavernij, vanmiddag en vanavond op het Museumplein, zal een mobiele politiepost aanwezig zijn om de steunverklaringen in ontvangst te nemen.

Jerry Afriyie van Nederland Wordt Beter zei te hopen op 'een inspirerende dag voor alle Nederlanders'. 'Hopelijk gaat iedereen vandaag aangifte doen. Het doel is de participatiemaatschappij 2.0.' Afriyie liet zich vanochtend vergezellen door advocaat Willem Jebbink die eerder Afriyie en zestig andere actievoerders bijstond na hun arrestatie tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas in Gouda vorig jaar.

De ondertekenaars van de aangifte beschouwen Zwarte Piet als een stereotype figuur die beledigend is voor zwarte mensen en aanzet tot discriminatie. Met een proces hopen zij een rechterlijke bevestiging van dat standpunt te krijgen. Vorig jaar oordeelde de rechtbank van Amsterdam in een zaak die was aangespannen tegen de verlening van de vergunning door de gemeente Amsterdam voor de intocht van Sinterklaas dat Zwarte Piet kwetsend is.

Voorbode
Enkele maanden later vernietigde de Raad van State dat vonnis op procedurele gronden. De hoogste bestuursrechter was met burgemeester Eberhard van der Laan van mening dat het niet aan hem is om een inhoudelijk oordeel te vellen bij de verlening van een vergunning voor een evenement.

De aangifte van vanochtend lijkt een voorbode van een activistische viering van de afschaffing van de slavernij, ook tijdens de nationale herdenking in het Oosterpark. De jonge activisten die vorig jaar de herdenking onderbraken om een manifest voor te lezen, hebben dit jaar een plek gekregen in het officiële programma.

Voor de middag staat onder meer een protestmars in rouwkleding gepland van het Vondelpark naar het Museumplein. Het thema is 'they don't care about us', en verwijst naar de volgens de organisatoren rechtsongelijkheid tussen de nazaten van 'de tot slaaf gemaakten' en de nazaten van de 'koloniale overheersers'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden