'Terrorisme trekt zich van landsgrenzen niets aan'

School Cheider bleef vandaag dicht, een teken van het toenemende gevoel van bedreiging in Joodse kring. Er is nú werk aan de winkel, schrijft Ruben Vis vandaag in een opiniestuk in Het Parool.

Beveiliging door de marechaussee bij school Cheider in Buitenveldert, vorig jaar. Beeld Evert Elzinga

Toen ik deze week in Parijs was, vond ik het bezoek aan de Joodse buurtsuper het meest onwezenlijke. Geflankeerd door kapsalon en damesmodezaak was het de enige van de drie winkels waar je in gevechtstenue gehulde militairen moest passeren om de boodschappenmandjes te bereiken. En dat was niet eens de winkel waar het gijzelingsdrama zich heeft afgespeeld.

Parijse Joden komen hun koosjere supermarktje niet meer binnen zonder tussen twee met automatische wapens uitgeruste militairen door te lopen. Amsterdam ligt niet ver van Parijs en niet ver van Brussel, waar een Franse terrorist de grens kon oversteken en na zijn aanval in het Joods Museum naar Frankrijk kon terugkeren. Landsgrenzen vormen geen barrière meer voor terreur.

Na de aanslag volgen de veiligheidsmaatregelen. Er staan inmiddels duizenden Franse soldaten voor synagogen, Joodse scholen en buurtsupers. Dus groeit de kans dat de terrorist uitwijkt. De dreiging voor nog ongedempte putten groeit. Dus ook voor Amsterdam en het Joodse leven in de hoofdstad.

Beveiligd jodendom
In diezelfde hoofdstad verliet koning Willem-Alexander in zijn nieuwjaarstoespraak het geijkte pad. Nederland is geen Verenigde Staten, waar minderheden op gezette tijden op de expliciete aandacht van het staatshoofd kunnen rekenen. Hoe uitzonderlijk dus dat de koning in zijn openingszin sprak over 'een aanval op de Joodse gemeenschap'.

Politie bij sjoel. Marechaussee bij school. Is het leger posteren voor de koosjere buurtsuper een volgende stap in de ontwikkeling die ertoe heeft geleid dat een generatie Nederlandse Joden is opgegroeid die alleen onder beveiliging zijn Jodendom kan beleven? Dit leidde er in Amsterdam al toe dat ouders hun kinderen van de Joodse school haalden, maar ook dat andere ouders er alles aan is gelegen hun kind juist op de Joodse school te krijgen, vluchtend voor antisemitisme van medeleerlingen en desinteresse van schoolleiders.

Kinderen buiten Groot Mokum, waar geen Joodse scholen zijn, moeten het maar zien te rooien met Jodenhaat in de klas. Ze verlangen meer dan ooit naar een jeugdkamp of weekendje onder geloofsgenootjes, dat door Joodse organisaties - ook weer met (hoge kosten voor) extra beveiligingsmaatregelen - wordt gehouden. Wie die sfeer van acceptatie van Joods-zijn heeft ervaren, trekt na zijn schooltijd weg, naar Amsterdam of meteen naar Israël.

Goede voorlichting
Op minimaal drie terreinen is er werk aan de winkel. Het eerste is het beveiligen van objecten van nu al kwetsbare groepen - een helaas niet te voorkomen maatregel.

Daarnaast moet een mentaliteitsverandering worden bereikt, opdat radicalisering wordt voorkomen; al is dat gemakkelijker gezegd dan gerealiseerd. Op hoeveel scholen is de afgelopen jaren het verplichte onderwijs rondom de Sjoa en Tweede Wereldoorlog uit de verf gekomen? Goede voorlichting is belangrijk ter voorkoming van vervreemding, vooroordelen en uiteindelijk radicalisering. Hier ligt een belangrijke taak en verantwoordelijkheid voor leraren en schoolbesturen en voor de overheid om hen weerbaarder en bewuster te maken.

Slapende cellen
In Amsterdam luidde de tekst op een spandoek bij een anti-Israëldemonstratie in juli 2014: Stop doing what Hitler did to you. Een pijnlijk voorbeeld van hoe onderwijs en vorming hebben gefaald.

En wat te doen met hen die reeds geradicaliseerd zijn? In de gaten houden en op grond daarvan optreden. Want de Franse terroristen bleken slapende cellen of tikkende tijdbommen te zijn. Vier keer (Toulouse, Brussel, Charlie Hebdo en HyperCacher) hebben de Franse inlichtingendiensten gefaald door de daders uit het oog te verliezen. Uitbreiding van de inlichtingendienst, hoezeer iedere vrijheidsminnaar dit idee ook verafschuwt, is dus bittere noodzaak. Het klinkt paradoxaal, maar willen we onze open, op westerse waarden gebaseerde, samenleving behouden, dan is het in de gaten houden van de vijand cruciaal.
Ruben Vis is secretaris van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, de organisatie van Joodse Gemeenten.


Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Beeld Ruben Vis
Ruben Vis

is secretaris van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, de organisatie van Joodse Gemeenten
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden