Column

Terminale oren zijn overgevoelig voor vals sentiment

Albert de Lange (57), bijna dertig jaar redacteur bij Het Parool, is 'uitbehandeld'. Hij verkent, ongewis hoe lang, de route naar zijn aangekondigde dood.

Albert de LangeBeeld Het Parool

Een oude vriend van ons ging dood, mijn leeftijd, de kanker kreeg hem er in drie maanden onder. Hij had een zachte landing gemaakt, meldde zijn vrouw in een groepsmail van opmerkelijk lichte toon. Er was deze week geen sprake van een uitvaart, maar van 'een viering', zo had hijzelf nog besloten.

Een man van de regie: 'En zoals je misschien al kunt raden, P. heeft alles met ons uitvoerig, tot in de kleinste details uitgedacht en doorgesproken, dus we zijn hier al z'n schema's en draaiboeken in uitvoering aan het brengen. Het wordt prachtig!' (Ze kreeg gelijk.)

Deze week werd me gevraagd of ik de zaakjes al op orde heb, qua muziek, koffie & cake, type kist, rouwkaartdesign en aanverwante kwesties die op zeker moment met de kraai besproken dienen te worden. Ik wil daarmee liever niet m'n vrouw en kinderen voor de voeten lopen - de rituelen zijn meer voor hen bedoeld dan voor mij.

Maar uit mijn geringe ervaring weet ik wel dat het misschien toch verstandig is daar van tevoren wat beslissingen over te nemen: de onderhandelingspositie met de uitvaartondernemer is nihil, met het nog warme lijk in de kamer. Men heeft haast, zorgen en verdriet - daar weten die alleraardigste en innig meelevende frontsoldaten van zo'n bedrijf wel weg mee. Voor je het weet, heb je een paar veel te dure ringen besteld waar zij wat as in stoppen; de commerciële mogelijkheden zijn schier eindeloos, tien mille is niks.

De nabestaanden van P. horen tot de vijftien procent van de mensen die exact weten wat wijlen de geliefde voor ogen stond. De helft van de Nederlanders die een naaste verliezen, heeft geen idee van de wensen van de overledene, en tachtig procent weet bij leven nog niet hoe zijn/haar dood geregeld moet worden (volgens een onderzoek van TNS Nipo uit 2008).

De meeste mensen weten vooral wat ze níet willen: ergens anders sterven dan in je eigen bed (lukt maar in dertig procent van de gevallen) of eindigen in een verpleeghuis. Je komt op dit terrein veel grootspraak tegen: 'Tegen die tijd spring ik wel van de brug', of vergelijkbare opmerkingen, die vooral duidelijk maken dat men het liever weer gewoon over voetballen wil hebben. Niet gezellig, die dood. Zien we later wel.

Toen mijn vonnis nog wat urgenter leek dan nu - 'enkele weken' was denkbaar, zeiden ze - hebben we naar wat muziek geluisterd die in aanmerking zou kunnen komen. Iedereen denkt wel eens: o, dit mogen ze wel op mijn begrafenis draaien, maar terminale oren zijn overgevoelig voor vals sentiment. Of je ontdekt dat de tekst toch minder passend is ('I can do without you').

Een punt van zorg is ook dat het met zo'n liedje of muziekstuk nadien niet meer goed komt. Voor het oeuvre van Mieke Telkamp of Italiaanse tenoren is dat niet bezwaarlijk, het is ervoor gemaakt. Maar als op de radio Kingston Town van UB40 voorbij komt, kijkt bij ons in de auto iedereen strak voor zich uit.

Op de vraag naar mijn muziekkeuze heb ik geantwoord: Red Hot Chili Peppers. En toen men dat een goeie grap vond, heb ik het maar zo gelaten. Evengoed zonde van zo'n mooi liedje, waar we zo veel bijzondere herinneringen aan hebben. Nee, de titel noem ik niet. Eerst nieuw regie-overleg.


Wil je reageren op deze column? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen of mail naar a.delange@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden