Plus

Tentoonstelling Zwart Amsterdam: Zoeken naar een rolmodel

In het Amsterdam Museum opent vrijdag de tentoonstelling Zwart Amsterdam: een galerij met rolmodellen, aangedragen door de zwarte gemeenschap in de stad.

Politicus. "Mijn moeder is een zwarte diamant in zwart Amsterdam." (Alero) Beeld -

Wie is jouw rolmodel? Het leek een eenvoudige vraag die medewerkers van het Amsterdam Museum deze zomer op festivals als Kwakoe en Keti Koti voorlegden aan zwarte jongeren. Maar veel bezoekers keken haar toch wat glazig aan of lieten weten daarover te moeten nadenken.

"Dat verbaasde me wel," vertelt gastconservator Imara Limon. "Veel mensen kwamen ook op de proppen met grote Amerikaanse sterren als Snoop Dogg. Nee, zei ik dan, iemand die voor jóu belangrijk is. Of in elk geval iemand uit de stad."

Angisa
Uiteindelijk kwamen er toch ruim voldoende rolmodellen binnen om een zaal in het Amsterdam Museum mee te vullen. Morgen opent in het museum de expositie Zwart Amsterdam, samengesteld door Limon.

"We hebben vijftig rolmodellen verzameld, variërend van bekende Nederlanders als Humberto Tan tot minder bekende rolmodellen als cultureel ondernemer Angelo Bromet uit Zuidoost. Maar er kwamen ook jongeren met hun vader of moeder aan, of hun voetbaltrainer."

Voorwaarde voor opname in de eregalerij was wel dat de indieners vertelden waarom hun rolmodel belangrijk voor hen was. Limon: "En we vroegen mensen een portret uit te lenen of een voorwerp dat iets vertelt over het rolmodel.

'Van Peggy Brandon kregen we de angisa van haar overgrootmoeder, een vrijgemaakte slavin in Suriname. De hoofddoek kon op verschillende manieren worden gevouwen, zodat slavinnen onderling boodschappen konden uitwisselen. Deze angisa zegt: let them talk."

De tentoonstelling, benadrukt de samensteller, is vooral bedoeld als uitnodiging om verder te praten over het belang van zwarte rolmodellen. "Het dominante perspectief in Nederland is wit," zegt Limon. "Dat doet iets met zwarte kinderen die hier wonen. Zij groeien op met het sluimerende besef dat belangrijke mensen een andere kleur hebben. Daarom zijn zwarte rolmodellen van groot belang. Zij laten zien dat het mogelijk is een bijzondere positie te bereiken. Dat inspireert en moedigt aan."

Dat laatste is precies het uitgangspunt van de allereerste Black Achievement Month die deze week van start is gegaan. Een maand lang wordt in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag met tal van activiteiten stilgestaan bij de bijdragen van zwarte Nederlanders aan de samenleving.

Angelo Bromet, Cultureel ­ondernemer. "Angelo is een niet-biologische vader van heel veel kinderen." (Dionne) Beeld Marc Driessen

Ook de tentoonstelling Zwart Amsterdam maakt deel uit van het programma. "Een interessante vraag is natuurlijk naar de oorzaak van de onzichtbaarheid van veel zwarte rolmodellen," zegt Limon. "Alleen daarom al is zo'n themamaand de moeite waard."

Fenomeen
Limon hoopt dat haar tentoonstelling een bijdrage kan leveren aan die zoektocht. "Door het gesprek met de bezoekers aan te gaan over het fenomeen rolmodel. Wie zijn zij? Wat doen zij? Hoe komt het dat we zo weinig van hen horen?

"Iedereen kent Humberto Tan, maar hoeveel mensen kunnen de naam van een zwarte wetenschapper noemen? En hoe komt dat? De Black Achievement Month ging van start in Nemo met een tentoonstelling voor kinderen over zwarte uitvinders. Dat vond ik heel goed."

Kleur ontbreekt ook in de museumwereld, vindt Limon, die zich tijdens haar studie kunstgeschiedenis specialiseerde in het gebrek aan representatie in de culturele instellingen.

Sylvana Simons. Presentator en politicus. "Sylvana durft zich uit te spreken." (Dayna) Beeld anp

"De musea in Nederland zijn bij uitstek witte instituties. Het perspectief is wit. Het Rijksmuseum kreeg veel publiciteit met de verwijdering van etnografische termen als neger en indiaan uit de collectie, maar verder gebeurt er volgens mij niet veel om het perspectief op de geschiedenis bij te stellen. Dat zie je meer: kleine veranderingen om de goede wil te tonen."

Limon wijst om zich heen: "Het is prachtig dat ik hier nu als gastconservator een tentoonstelling mag maken, maar ook het Amsterdam Museum, nota bene het museum dat de verhalen van deze multiculturele stad verzamelt en vertelt, denkt en doet overwegend wit. Maar dat besef is wel aanwezig en het is aan mensen zoals ik om daar nog wat extra tegen aan te blijven duwen."

Zwart Amsterdam, van 7/10 t/m 13/11, Amsterdam Museum.

Gastconservator Imara Limon Beeld Charlotte Odijk
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden