Ten Slotte: Mercedes Sosa (1935-2009)

Haydée Mercedes Sosa in 2008. Foto EPA Beeld
Haydée Mercedes Sosa in 2008. Foto EPA

Ze had in de Argentijnse winter net de laatste hand gelegd aan haar nieuwste album (Cantora), maar het was Mercedes Sosa niet gegeven dat te vieren met een nieuwe reeks concerten. La Negra, zoals de Argentijnen haar liefkozend noemden vanwege haar zwarte haar, werd op 18 september met nierproblemen opgenomen in het ziekenhuis. Sosa's toestand verslechterde voortdurend en gisterochtend maakte haar familie bekend dat ze was overleden.

Presidente Cristina Kirchner kondigde nationale rouw af. Sosa's lichaam lag vanaf het middaguur opgebaard in de 'Zaal van de Verloren Voetstappen' in het nationale congres, in het centrum van Buenos Aires. Duizenden Argentijnen bewezen Sosa daar zondag de laatste eer. Enkele collega-artiesten deden dat door de muziek ter gehore te brengen waarmee ze over de hele wereld bekend werd.

Haydée Mercedes Sosa werd in 1935 geboren in San Miguel de Tucumán, de hoofdstad van één van de armste provincies in het noorden van Argentinië. Sosa kwam uit een eenvoudige arbeidersfamilie, een afkomst die ze nooit verloochende. ''Ik kom van gewone mensen en blijf van gewone mensen,'' verklaarde ze vaak.

Hoewel ze in 1962 al haar eerste album opnam en in 1967 al op toernee ging door de Verenigde Staten en Europa, kreeg Sosa pas begin jaren tachtig grote bekendheid. Dat was deels te danken aan haar stellingname tegen de militaire dictatuur in Argentinië (1976-1983). Nadat zij en alle toeschouwers gearresteerd waren tijdens één van haar concerten, week Sosa in 1979 uit naar Europa. Haar muziek werd door de militairen verboden.

''Voor een artiest die zijn vaderland heeft moeten verlaten, wordt alles moeilijk. Het ballingschap is zwaar, zowel in het gewone leven als in het werk,'' zei Sosa over de periode dat ze in Parijs en Madrid woonde. In 1982, kort nadat Argen-tinië de oorlog om de Falkland-eilanden had verloren van Groot-Brittannië, keerde Sosa terug naar haar land. Ze gaf, samen met enkele jonge artiesten die later grote bekendheid zouden krijgen, een reeks concerten die werden beschouwd als cultureel protest tegen de toen al danig verzwakte dictatuur.

Daarna gold ze als voorvechtster van de mensenrechten, een status die er in Argentinië toe leidt dat men te pas en te onpas om zijn mening wordt gevraagd. ''Het zingen ben ik nog niet zat, wat ik wel zat ben is altijd een mening te moeten hebben,'' zei Sosa daar eens over.

Ze gold als één van de iconen van 'het nieuwe lied', de muziekstroming die in de jaren zestig ontstond als mix van folkore met politiek protest. Sosa zong vooral door andere artiesten geschreven nummers. Haar bekendste successen waren Gracias a la vida (van de Chileense Violeta Para) en Solo le pido a dios (van haar landgenoot León Gieco).

Voorafgaande aan gastoptreden, werd Sosa door collega's steevast aangekondigd als 'de grootste stem van de Latijns-Amerikaanse folkloremuziek'. Zelf vond ze dat te veel eer, maar ze overschreed met haar prachtige stem eerst de landsgrenzen, en daarna die van het continent. Ze trad op met grootheden als Luciano Pavarotti, Andrea Bocelli, Sting, Shakira, Pablo Milanes.

Sosa wordt gecremeerd en haar as zal worden uitgestrooid in haar geboorteplaats Tucumán (waar ze haar eerste stappen als zangeres zette) en Buenos Aires (waar ze sinds jaar en dag woonde). (ROBERT-JAN FRIELE)

Sosa's lichaam lag vanaf het middaguur opgebaard in de 'Zaal van de Verloren Voetstappen' in het nationale congres, in het centrum van Buenos Aires. Foto EPA Beeld
Sosa's lichaam lag vanaf het middaguur opgebaard in de 'Zaal van de Verloren Voetstappen' in het nationale congres, in het centrum van Buenos Aires. Foto EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden