Ten Slotte: Frits Roeper (1939 -2009)

Frits Roeper

Frits Roeper, vermaard docent Nederlands, was met zijn Russische bontmuts op en Ajax-trainingspak aan een opvallende figuur in de Haarlemmerstraat. Maar hij was meer dan een lokale attractie. Frits Roeper was tientallen jaren een opmerkelijke, onorthodoxe leraar aan Het Amsterdams Lyceum.

Hij heeft vele generaties Amsterdammers de liefde voor de Nederlandse letteren bijgebracht. Op het Amsterdams, maar ook tijdens de werkweek in het schoolbuiten Wolkenland, in de bossen bij Arnhem. Daar gaf hij themalessen over door hem geliefde literatuur van Elsschot, of over Van den vos Reynaerde, waarover hij ook nog na zijn pensioen in 2002 nog vol vuur vertellen kon. Ook over de drank die hij altijd confisqueerde, en samen met de leerlingen en collega's opdronk. En hoeveel moeite hij altijd deed om de leerlingen uit te leggen dat blowen en drinken niet goed samengaan - hij sprak uit ervaring.

Frits' vader was een Amsterdamse Joodse chirurg, Max Jacques Roeper, getrouwd met de niet-Joodse Louise Piekema. Frits werd in 1939 in Groningen geboren, waar zijn vader werkte. Ook toen de Duitsers Joodse artsen het werken verboden hadden, werkte Frits' vader door. Hij werd verraden door een NSB-patiënt. Frits wist zich zijn eigen vierde verjaardag, in 1943, nog altijd goed te herinneren. Want vlak daarna werd zijn vader 'door de Nederlandse politie', zoals Frits met nadruk zei, weggehaald; zijn vader stierf begin 1945 in Auschwitz.

Frits en zijn ouder broer Jacques werden op een onderduikadres in Friesland ondergebracht. Zijn moeder hertrouwde later met zijn vaders vriend, de advocaat Nico Polak, later raadsheer bij de Hoge Raad.

Frits Roeper studeerde Nederlands in Groningen, waar hij voor de universiteit lezingen verzorgde met toen beginnende auteurs als Gerard Reve en Willem Frederik Hermans. Russisch was zijn bijvak, wat hem een levenslange liefde voor wodka, bontmutsen en Russische scheldwoorden opleverde, zoals 'kut op wielen'. Als werkstudent ging hij in de Koude Oorlog onder meer naar Leningrad.

Hij begon als leraar in Hoogezand-Sappemeer en Veendam, maar in de jaren zestig lokte Amsterdam. Hij werd leraar aan Het Amsterdams Lyceum, onder anderen van Theodor Holman. Frits Roepers leerlingen waardeerden hem: hij werd bij een verkiezing in 2005 tot een van de 100 procent all time coolste leraren van het Amsterdams gekozen.

Na zijn pensioen stortte hij zich op het herlezen, in het Frans, van Voltaire, de achttiende-eeuwse filosoof wiens scherpte en gevatheid hij bewonderde. Toen hij een jaar na zijn pensionering kanker kreeg in zijn mond, en de chirurg voorstelde zijn tong te verwijderen, weigerde hij dat: ''Mijn tong is mijn voornaamste wapen.'' Hij had daarmee al eens goed bedoelende hulpverleners van tweede generatie oorlogsslachtoffers afgeslagen door tegen hen te zeggen: ''Ik hoor nog elke nacht de treinen...'' Om na een korte stilte te vervolgen: ''...want ik woon vlak bij het station. En nou wegwezen.''

Frits Roeper wordt zaterdag om half één op de Nieuwe Ooster gecremeerd. (PAUL STEENHUIS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.