Plus

Ten Hag: 'Kritiek neem ik ter kennisgeving aan'

Ajax speelt al lang een belangrijke (bij)rol in het leven van Erik ten Hag (48). Nu is hij hoofdtrainer in Amsterdam. 'Deze club laat niemand onverschillig: je bent voor of tegen Ajax. Daar zit niets tussenin.'

Erik ten Hag Beeld Marcel krijger/Lumen

"Ik ben van 1970. Mijn vroegste herinnering aan topvoetbal is het WK 1978. In het Oranje van toen vormden de Ajacieden niet langer de hoofdmoot. Het grote Ajax was al uiteengevallen. Ruud Krol speelde er nog wel. Schitterende voetballer, sierlijke uitstraling, shirtje uit de broek. Een icoon. Bij FC Twente was ik gek van Epi Drost, ook zo'n markant figuur. Een verdediger, maar heel goed aan de bal en avontuurlijk."

"Ik was als jongetje geïnfecteerd door het Twentevirus. Van stadion Het Diekman kan ik elk detail voor je uittekenen. Op de fiets gingen we van Haaksbergen naar Enschede, 14 kilometer. Later naar uitwedstrijden met de bus of de trein. Ook naar Ajax, naar De Meer. Maar ik heb me altijd netjes gedragen. Ik was geen hooligan."

"Toen ik 14 jaar was, werd ik gevraagd om voor Twente te voetballen, in de landelijke jeugdcompetitie. Ik was enorm trots. De club betekent heel veel voor de regio. FC Twente had in de jaren zestig en zeventig een geweldige ploeg, die stond voor mooi, verzorgd voetbal. Het is pijnlijk wat er nu met de club gebeurt, juist omdat het zo'n bolwerk is."

"Ik kwam in mijn jeugdjaren ook veel te weten over Ajax. Mijn vader had een makelaars- en verzekeringskantoor. Bij een van de verzekeraars werkte Arend van der Wel. Hij kwam bij ons thuis en nam mij soms mee naar FC Twente. Hij was daar trainer en scout. Toen ik er ging voetballen, was hij leider van de A1."

"Arend van der Wel was FC Twente, maar nog meer Ajax. Als geboren en getogen Amsterdammer had hij de overstap gemaakt van Ajax naar SC Enschede om met zijn idool Abe Lenstra te kunnen spelen. Hij was in het oosten blijven hangen."

Omhaal
"Hij was een huisvriend van de familie Cruijff. Toen Johan Cruijff klein was, bracht hij met z'n broer geregeld vakanties door bij Arend. Ken je die filmbeelden waarop Johan met andere kinderen in het water aan het dollen is en telkens een omhaal probeert te maken? Die film is door Arend gemaakt, bij het Buursermeer. Ik kan je de plek zo aanwijzen. Wij zwommen daar ook vaak."

"In de jeugd met Twente heb ik veel wedstrijden gespeeld tegen Ajax, de lichting met Frank en Ronald de Boer, Richard Witschge, Bryan Roy, Danny Muller. Vaak ging het om de prijzen, wij hadden met FC Twente ook een aardig ploegje. Wij mochten graag tegen hen spelen. Wij hielden ook van verzorgd voetbal, zo waren wij opgeleid. Tegen Ajax kreeg je daarvoor de ruimte, die voetbalden zelf ook."

"In de jaren negentig, als volwassen prof, heb ik de zwaarste wedstrijden tegen Ajax gespeeld. Ze hadden een geweldige ploeg, die zag je onder Louis van Gaal per seizoen beter worden. Ronald de Boer werd een van de sleutelspelers, die voetbalde aanvankelijk bij ons. Van Gaal haalde hem in 1993 terug, dat voor ons een enorme aderlating. Ronald de Boer en Youri Mulder vormden een geweldig koppel, een soort Siamese tweeling. Die vonden elkaar zo makkelijk."

"Ik heb genoten van dat Ajax, vooral Europees. Als die ploeg draaide, pfff... Het positiespel sprak het meest tot de verbeelding. Technisch volmaakt, je kwam gewoon niet aan de bal. Alle spelers hadden een geweldig basis­niveau. En ze hadden allemaal iets extra's, waarmee ze complementair waren. Frank Rijkaard bracht de power en de ervaring om het elftal een Europese hoofdprijs te laten winnen."

Ten Hag tijdens een training van Ajax Beeld ANP

"Daarbij had je de kracht van Bogarde en Reiziger, het venijn van Davids, het organiserende vermogen van Danny Blind, de creativiteit van Ronald de Boer, de sluwheid van Litmanen, het torinstinct van Patrick Kluivert, de souplesse van Finidi George en de snelheid en doelgerichtheid van Marc Overmars."

"Als tegenstander bedacht je wel hoe je dat Ajax moest bestrijden, maar op een bepaald moment was daar geen Nederlandse ploeg meer tegen opgewassen. Je was blij als de nederlaag beperkt bleef. Feyenoord had in die jaren ook geen misselijke spelers, maar zelfs die club had geen schijn van kans."

Beloftenelftal
"Nadat ik in 2002 was gestopt als voetballer, nam ik bij FC Twente het stokje over van hoofd opleidingen Issy ten Donkelaar. Ik heb die functie gecombineerd met het trainen van de hoogste jeugdelftallen. Twente had een goede jeugdopleiding: drie keer genomineerd door de KNVB voor beste jeugdopleiding van Nederland, één keer gewonnen."

"Maar Ajax was trendsetter, ook als opleidingsclub. De club is altijd innovatief en inventief geweest, op alle gebieden. Rinus Michels, Johan Cruijff en Louis van Gaal hebben ervoor gezorgd dat de wereld naar Ajax keek. En de wereld kwam langs bij Ajax, de club die in 1995 de Champions League en de wereldbeker won met bijna louter eigen jeugdspelers. Hoe hadden ze dat geflikt? Hoe leiden ze die voetballers op? Er kwamen veel mensen een kijkje in de keuken nemen en Ajax is heel open geweest. Iedereen heeft van Ajax geleerd, ook wij bij FC Twente."

"Ik gaf als hoofd opleidingen geregeld voordrachten aan jeugdtrainers, ook wel in Duitsland. Bij een van die gelegenheden was Matthias Sammer aanwezig, sportief directeur van de Duitse voetbalbond en hervormer van de jeugdopleiding. Hij was geïnteresseerd in mijn ideeën en er ontstond een band, maar onze wegen kruisten pas echt in 2013."

"Sammer was inmiddels technisch directeur bij Bayern München en vroeg mij het beloften­elftal te komen trainen. Dat paste op dat moment helemaal niet in mijn loopbaan: ik was net begonnen als hoofdtrainer en gepromoveerd met Go Ahead Eagles. Toch heb ik het gedaan, uit idealisme. Bayern is op veel terreinen een van de beste clubs van Europa en ik kon werken met Pep Guardiola. Ik wilde mezelf verrijken."

"In Duitsland bestaat geen enkele aandacht voor de Nederlandse competitie. Alleen in nostalgische zin wordt er over het Nederlandse voetbal gesproken: de jaren zeventig, Ajax, Cruijff, Oranje. Ik heb Gerd Müller mogen ontmoeten, 'Der Bomber', de man die ons in de WK-finale de das omdeed. Weet je wat hij zei? 'Ik was de beste verdediger van Duitsland. Ik heb als spits alleen maar achter die Nederlanders aangelopen. Maar we hebben wel gewonnen'."

"Dat vond ik het mooie van Bayern. Werken met de Cruijffadept Pep Guardiola, die zijn speelwijze heeft gebaseerd op de filosofie van Cruijff. En dat bij een club waar maar één ding telt: hebben we gewonnen of niet?"

Amsterdamse cultuur
"Bayern München en Ajax zijn op dit moment onvergelijkbare grootheden, maar ze hebben één ding gemeen: het zijn clubs die in eigen land niemand onverschillig laten. In Nederland ben je vóór Ajax of je bent tegen. Daar zit niets tussenin. Als coach van de tegenstander is dat makkelijk: je hoeft je spelers niet te motiveren om tegen Ajax alles uit de kast te halen."

"En zeker niet als coach van FC Utrecht, waar ik heb gewerkt. Vóór mijn komst naar Utrecht hoorde ik dat mensen van die club het seizoen geslaagd vonden als werd gewonnen van Ajax. Ik vind dat onbegrijpelijk. Ik verloor liever twee keer van Ajax en dat ik de rest won, dan andersom."

Ten Hag tijdens Ajax-Feyenoord Beeld ANP

"Ik maak Ajax nu van binnenuit mee en ik ben niet verrast hoe het hier gaat. Je moet altijd winnen met deze club, op een overtuigende en stijlvolle manier. Doe je dat niet, dan komt alles onder druk. Als je niet de nummer één bent, dan wordt de kritiek van buitenaf bijtend, soms ronduit beledigend. Maar die kritiek, hoe persoonlijk soms ook, neem ik ter kennisgeving aan."

"Een koude club is Ajax niet. Integendeel zelfs. Het is juist een grote familie, waarin iedereen dicht op elkaar zit. Dan is de confrontatie soms daar, passend bij die Amsterdamse cultuur: hard en direct."

Defensieve trainer
"Ik schuw die hardheid als trainer ook niet, maar er zit altijd een gedachte achter. Na het gelijkspel tegen ADO en de nederlaag tegen Vitesse heb ik iets tot stand willen brengen: een aanzet tot een andere mentaliteit in de ploeg (De jonge Matthijs de Ligt kreeg de aanvoerdersband van Ten Hag, die Joël Veltman twee keer buiten het elftal liet, red.)."

"En dan heb ik het niet over hard werken, want dat gebeurt wel, maar over verantwoordelijkheid nemen voor je eigen prestaties én die van een ander. Die elf in het veld moeten het samen regelen. Zij moeten als team een weg zien te vinden om te winnen."

"De intentie van hoe ik met Ajax wil spelen, die zie je wel terug, maar in de uitvoering nog niet altijd. Mensen plakken er graag meteen een stempel op; ik zou een defensieve trainer zijn. Maar als je weet waar ik vandaan kom, hoe ik ben opgeleid als voetballer, wie mijn voorbeelden zijn als trainer, dan valt dat niet te rijmen. Het past ook niet bij Ajax, een defensieve trainer. De club is groot gemaakt door Michels, Cruijff en Van Gaal. Zij hebben met positief voetbal onvoorstelbaar veel invloed gehad."

"Louis van Gaal zat zondag tegen Heracles op de tribune. Dat is leuk, en goed, want hij is Ajacied. Wat dat met mij doet? Het doet me deugd."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden