Plus

Televisieserie Heimat 1 is meesterlijk opgepoetst

Waar veel filmmakers zich verslikken in de mogelijkheden van digitale restauratie weet de regisseur van Heimat Edgar Reitz de film louter te verbeteren door de film te restaureren. Hij slaagt erin het verhaal over de ontwikkelingen in de twintigste eeuw klassiek neer te zetten.

Personages uit HeimatBeeld -

Regisseur Edgar Reitz (1932) was de vijftig al gepasseerd en had een behoorlijke staat van dienst toen zijn serie Heimat - Eine deutsche Chronik in 1984 het levenslicht zag. Inmiddels is duidelijk dat hij toen aan zijn levenswerk begon. De reeks begeeft zich tussen televisie en cinema. Hij gebruikt elementen van de soap - centraal staat een familieverhaal - maar zet die in met een doordachte filmische stilering.

In het oog springt de keuze om de grotendeels in zwart-wit gedraaide serie te doorspekken met shots en scènes in kleur, om zo op schijnbaar willekeurige plekken accenten in het verhaal te leggen. Met zijn fil­mische aanpak van een serië­le vertelling stond Reitz aan de bron van al het serieus te nemen televisie­drama van de laatste jaren, van Borgen tot House of Cards.

Heimat vertelt een grote geschiedenis - de serie beslaat de periode 1919 tot 1982 - maar bezien vanuit een specifieke blik. Het draait om een familie in Schabbach, een dorp op de Hunsrück in West-Duitsland. De reeks volgt het leven van Maria: in de eerste aflevering zien we hoe zij haar echtgenoot Paul ontmoet en zij twee zonen krijgen, Anton en Ernst; de laatste aflevering eindigt met haar dood.

Twintigste eeuw
Het perspectief waaiert breed uit in de vijftien uur die daartussen liggen, verdeeld over elf afleveringen op tv en zeven in de bioscoopversie. In feite is het hele dorp hoofdpersoon, en de maatschappelijke veranderingen die het dorp, maar eigenlijk heel Duitsland, in de twintigste eeuw doormaakt zijn het eigenlijke onderwerp.

De succesvolle serie kreeg twee vervolgen, in 1992 en 2004, die draaien om Maria's jongste zoon Hermann. De reeks werd in 2013 afgesloten met de film Die andere Heimat, een slotstuk dat tegelijk proloog is.

Heimat 1

Regie Edgar Reitz
Met Marita Breuer, Kurt Wagner
Te zien in Filmhallen

Reitz en zijn naaste medewerkers waren toen al bezig met de digitale restauratie van de eerste serie. Dat was net zo'n monsterwerk als het maken was geweest: vier jaar lang is eraan gewerkt. Met de grootst mogelijke zorg zijn de negatieven beeldje voor beeldje digitaal opgepoetst, zodat de reeks weer vertoond kan worden in een versie die er net zo goed uitziet als destijds de nieuwe filmkopieën.

Misschien zelfs wel beter: de digitale restauratietechnieken bieden vergaande mogelijkheden, bijvoorbeeld op het gebied van kleurcorrectie, die destijds nog niet bestonden.

Filmmakers hebben zich in het recente verleden weleens vergaloppeerd aan die mogelijkheden. Denk aan Steven Spielberg, die bij een heruitgave van zijn klassieker E.T. besloot om de geweren waarmee agenten zijn jonge held bedreigden, te vervangen door walkietalkies. Of aan George Lucas, die toen de tweede trilogie van Star Wars uitkwam, ook de drie eerste films stevig digitaal onder handen nam, tot woede van zijn fans.

Breedbeeld
Reitz was zich terdege bewust van die verleidingen, blijkt uit een schrijven in het boekje bij de nieuwe dvd- en bluray-uitgaves van Heimat 1. Hij zag het als zijn taak zo min mogelijk te sleutelen en was erop gericht de reeks te presenteren zoals hem die destijds voor ogen had gestaan. Waarbij wel de vraag opkomt hoe het zit met het beeldformaat: de reeks werd origineel in het toen gebruikelijke bijna vierkante televisieformaat uitgezonden, de gerestaureerde versie is in breedbeeld. In die zin zien we nu misschien wel degelijk meer dan drie decennia geleden.

Los van die vraag is Reitz meesterlijk geslaagd in zijn opzet om Heimat zo klassiek mogelijk weer te geven in dit digitale medium. De kleuraccenten sprankelen en de onopvallende maar ingenieuze beeldcomposities komen volledig tot hun recht. Wat dat betreft verdient het werk het om het op het grote doek te gaan bekijken, ook al is dat een behoorlijke tijdsinvestering. Het is te hopen dat het de regisseur, inmiddels de tachtig ruim gepasseerd, nog gegund zal zijn ook de twee volgende series deze nauwgezette behandeling te geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden