Plus

Techbedrijven in de verdrukking in Amsterdam

Techstad Amsterdam barst uit zijn voegen. Groeiende bedrijven vechten om kantoorruimte, talentvol personeel vecht om schaarse woonruimte. Een confrontatie met de stad ligt op de loer.

Amsterdam trekt expats en bedrijven aan Beeld Yoko Heiligers

In anderhalf jaar tijd 230 man erbij bij videodienst Netflix. In drie jaar 600 nieuwe medewerkers bij Uber, Oracle groeit pijlsnel naar 400 nieuwe werknemers. Amsterdam is een magneet voor techbedrijven uit binnen- en buitenland.

Maar de ruimte is beperkt. Bedrijven, zowel nieuwkomers als bestaande ondernemingen die willen groeien, vechten om de schaarse kantoorruimte. Multinationals als Booking en Oracle hebben de laatste plekken in de binnenstad veroverd, Uber strijkt neer bij het Amstelstation.

Onvoldoende talent
Voor heel veel techbedrijven, waaronder de start-ups van een aantal jaren geleden, knelt de stad. Doordat Amsterdam jaren de bouw van nieuwe kantoren heeft stilgelegd, is er nauwelijks doorstroming, Nieuwbouw, sinds kort weer mogelijk, laat nog jaren op zich wachten.

Ruimte om te werken en te groeien is niet het enige obstakel waar de techsector mee worstelt. Geschikt personeel is steeds moeilijker te vinden, ook omdat in Nederland onvoldoende technisch en digitaal talent wordt opgeleid.

Barstjes
Om toch te kunnen doorgroeien halen techbedrijven in toenemende mate kenniswerkers uit het buitenland, maar ook daar is de concurrentie met andere techsteden groot.

In de zoektocht naar talent speelt niet alleen de werkplek of het salaris een rol. Kennismigranten kiezen bewust voor een stad waar ze willen werken, soms zelfs nog eerder dan het bedrijf waar ze terecht willen komen.

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het leefklimaat, vriendelijkheid en het horeca-aanbod, maar vooral ook om de beschikbaarheid van woonruimte, de kosten van levensonderhoud en de bereikbaarheid.

Amsterdam staat er op het eerste gezicht goed voor, zeker in vergelijking met traditionele techsteden als San Francisco, Londen en Parijs, maar de barstjes in dat goede imago zijn duidelijk zichtbaar.

Toenemende spanningen
Kennismigranten vinden in Amsterdam en omgeving steeds moeilijker geschikte ruimte om te wonen. In Amsterdam zijn op dit moment rond de 1250 koopwoningen en 2000 huurappartementen beschikbaar in het segment waar expats naar op zoek zijn.

Het nieuwe kantoor van Netflix in Amsterdam. Beeld Netflix

Alleen al bedrijven en instellingen die Groot-Brittannië ontvluchten vanwege de brexit, inclusief medicijnagentschap EMA en bank RBS, sturen de komende tijd al 915 werknemers op de huizenmarkt af. In de 50.000 geplande huizen die de gemeente Amsterdam tot 2025 wil realiseren, vallen er maar 10.000 in het segment van kenniswerkers.

Die expats zullen dus de strijd aangaan met Nederlandse huizenzoekers. Techpersoneel wordt relatief goed betaald en kan met vaak aantrekkelijke 'relocatiebonussen' - die bij sommige bedrijven oplopen tot 12.000 euro voor een doorsnee werknemer - woonruimte wegkapen voor de 'echte' Amsterdammers.

In de meest gewilde buurten - het centrum, de negentiende-eeuwse wijken en Zuid - nemen de spanningen toe. In wijken als Kinkerbuurt en Dapperbuurt zijn de veranderingen door de komst van buitenlandse kenniswerkers, in combinatie met de opkomende middenklasse, tastbaar.

Buitenlandse concurrentie
De eerste protesten tegen gentrificatie zijn al gevoerd. En deze week publiceerde McKinsey een rapport over overmatig toerisme wereldwijd, waar Amsterdam bij de zeven steden staat die het hoogste scoren op inwoners die door de bezoekersstroom van hun stad vervreemd raken.

Daarmee staat ook het imago van Amsterdam als vriendelijke, toegankelijke stad onder druk. De houding van Amsterdammers tegen bezoekers en de aanpak van de drukte - met het inperken van Airbnb als zichtbaar voorbeeld - bepaalt ook het beeld van de stad bij kennis- werkers en techbedrijven.

Technotrekker
Zowel bij techbedrijven als bij kenniswerkers telt de houding van een stad jegens haar be­zoekers mee - en die komt voor het voetlicht via sociale media en internet. Nu zijn vooral de toeristen de zondebok, maar straks komen wellicht de expats en het buitenlands kennispersoneel in het vizier.

Die cocktail - het gebrek aan betaalbare kantoor- en woonruimte en de veranderende houding tegen de kenniswerkers die dit soort bedrijven van buiten aantrekken - zet de positie van Amsterdam als technotrekker onder druk. En dat is een gevaar.

De techbranche - al groter dan menige andere sector - is van cruciaal belang voor de stad. Als kenniswerkers en techbedrijven zich in Amsterdam minder welkom voelen, ontvangen steden als Londen, Berlijn, Kopenhagen of Stockholm ze met open armen.

Amsterdam trekt veel buitenlandse werknemers, maar wie zijn het, wat doen ze en wat zijn de gevolgen voor de stad? Volgende week zaterdag deel 2: Het oordeel van de expat.

'Overheid moet ingrijpen'

Robert Vis van MessageBird, een van de snelst groeiende Amsterdamse tech­bedrijven, maakt zich zorgen over de positie van Amsterdam als techstad.

"Zowel techbedrijven als techpersoneel kiezen bewust voor Amsterdam, omdat het een stad is die diversiteit omarmt," zegt oprichter Robert Vis van MessageBird.

Maar hij weet ook dat internationale bedrijven en kenniswerkers via sociale media de discussie volgen die in Amsterdam over buitenlandse bezoekers wordt gevoerd."De stap van toeristen naar kennismigranten is zo gemaakt. Zodra die het gevoel hebben niet welkom te zijn, kunnen ze zich tegen een stad keren. Dat zou zonde en slecht zijn."

Horrorverhaal
Als inwoner van de binnenstad ziet hij de drukte en voelt hij het verzet tegen bezoekers van buiten, dat maar één vonkje nodig heeft om over te slaan naar expats.

"Als je Amsterdam vergelijkt met veel andere techsteden, is het hier een oase. Amsterdam is geen San Francisco. Daar betaal je zo een miljoen dollar voor een appartement van 70 vierkante meter. San Francisco is een horrorverhaal. Maar Amsterdam zonder vooruitstrevende internationale bedrijven toch ook?"

"Het zou niet goed zijn als straks alleen nog rijken in het centrum kunnen wonen, of in de Kinkerbuurt of De Pijp. Om de stad over vijf tot tien jaar levendig en divers te houden, zou de overheid veel meer moeten ingrijpen, bijvoorbeeld door ook specifiek op expats gerichte woningen te bouwen in de gebieden die daar geschikt voor zijn. Zo wordt voorkomen dat kenniswerkers woningen voor de meest kwetsbare groepen wegkopen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden