Plus PS

Tantra is meer dan rollebollen in je blootje

Het Centrum voor Tantra bestaat 25 jaar. Dat wordt donderdag groots gevierd in Theater Amsterdam. Niet met uren durende orgasmes, trouwens. 'Want tantra draait niet uitsluitend om seks.'

Beeld Kristel Steenbergen

Toen de man van Toky Janssen (55) over tantra begon, was zij afhoudend. "Ik had altijd het idee dat het inhield dat mensen in hun blootje lagen te rollebollen in een zaaltje," zegt Janssen, die een eigen coachingspraktijk heeft. "Toen twee vrienden me later enthousiast over tantra vertelden, dacht ik: oké, ik kan het eens proberen."

Inmiddels is het tien jaar geleden dat Janssen de introductiecursus van het Centrum voor Tantra volgde. "Tantra heeft mijn levenshouding veranderd. Alsof het voltage hoger staat afgesteld, van 500 watt naar 900 watt. Ik voel me meer aanwezig, wakkerder en levendiger," zegt ze. "Natuurlijk voel ik me nog weleens dof, maar dat is nu iets wat ik óók interessant vind. Laat ik het zo zeggen: het is alsof ik diep vanbinnen ben afgestoft."

Seksuele energie
Om dat gevoel te bereiken hoef je zeker niet in je blootje te rollebollen, weet Viram Verberk (68). Zo simpel en rechtlijnig is tantra ook niet. Volgens de eeuwenoude spirituele traditie van tantra, ontstaan in India, is juist alles met elkaar verbonden.

"Het is een stroming, die in feite alles omhelst wat bij het leven hoort. Dus ook seks. Bij religies wordt seks juist buitengesloten. Het zou je maar afleiden van God, dat idee. Terwijl seksuele energie juist een heel sterke kracht in ons is." Hier komt de associatie tussen seks en tantra dan ook vandaan, zegt Verberk. "Maar het gaat niet uitsluitend over seksualiteit, tantra is uiteindelijk bewustzijnsontwikkeling."

Met zijn zus Carla richtte Verberk 25 jaar geleden het Centrum voor Tantra op. "Carla en ik waren zo'n beetje de eerste Nederlanders die begonnen met tantratrainingen," vertelt Verberk. Hijzelf kwam met tantra in aanraking door een buitenlandse trainster.

"Een volgeling van Osho, de Indiase meester die veel over tantra heeft gesproken, gaf een training in een spirituele gemeenschap in Egmond aan Zee. Carla en ik hadden na afloop een soort jongehondenenthousiasme. We zijn alles over tantra gaan lezen wat er te vinden was en bij andere tantrica's in de leer gegaan. Na een jaar zijn we zelf trainingen gaan geven." Zijn baan als architect zegde hij op.

Tantra was nog lang niet zo bekend als nu, de groepen waren klein. Tegenwoordig zitten alle introductiecursussen van het Centrum voor Tantra, met plek voor zo'n veertig man, al maanden van tevoren vol. "We oefenen te ontspannen in het moment en ons lichaam te voelen. Dat blijkt een adequaat antwoord op burn-out, verslavingen en depressieve gedachten, om maar een paar condities te noemen waar zoveel mensen mee te maken hebben."

Zo heeft Marie Winter (31), holistisch paardencoach, het ook ervaren toen ze 2,5 jaar geleden met de introductiecursus begon. "Ik heb vooral geleerd heel zorgvuldig in mezelf te voelen wat er te voelen is. Dat klinkt misschien een beetje fluffy, dus ik zal een voorbeeld geven," zegt ze.

"Er zijn weleens momenten dat ik me onzeker voel, in een ruzie bijvoorbeeld. Voordat ik met tantra begon, liep ik daar het liefst zo snel mogelijk van weg. Nu durf ik me uit te spreken en kan ik ook ervaren hoe de situatie voor de ander is." Ook voelt ze meer liefde voor mensen, zelfs gewoon in de supermarkt. "Dan kijk ik om me heen en denk ik: wat zijn we als mens toch druk bezig om maar iets te zijn. Dat heeft een soort liefheid." Tantra heeft haar de vrijheid gegeven om voluit te leven, zegt ze.

Hogedrukpan
Klinkt bijna als een soort therapie. Wat maakt tantra anders dan cognitieve gedragstherapie, waarin je ook je eigen (denk)patronen leert te doorbreken? "Jezelf afpellen zou je ook op andere manieren kunnen leren," aldus Verberk, "maar als je ook geïnteresseerd bent in seksualiteit is tantra een goede manier om jezelf te ontwikkelen. Seksualiteit raakt nou eenmaal veel dingen aan in ons: liefde, verlangens, angsten. Daar kun je dan mee werken."

Het begrip 'seks' wordt daarnaast gedeconstrueerd. "Door bijvoorbeeld naast je partner te gaan liggen, elkaar aan te kijken, te ademen en elkaar te vertellen wat je in jezelf ervaart. Zo kun je leren je lichaam aan te laten geven wat het wil. Eigenlijk is dat waar vrijen over gaat."

Een tantratraining bestaat onder meer uit dit soort oefeningen, bewegingsoefeningen, meditatie, ademhalingsoefeningen, aanrakingsoefeningen en theorielessen. In het centrum aan de Asterweg worden de kortere workshops en privésessies gegeven. Voor de introductietraining (een week) en de lange training (zes trainingen van ongeveer een week verspreid over anderhalf jaar) wordt uitgeweken naar elders.

"We geven onze retraite in een mooie groepsaccommodatie in Havelte, bij Meppel. De studenten overnachten daar, want het programma is intensief en de dagen zijn lang. Bovendien versterkt het je eigen en het groepsproces om een week lang zo dicht bij elkaar te leven." Verberk omschrijft de introductieweek dan ook als een hogedrukpan.

Ontwerper Joost de Natris (46) had in 2011 'de beste kerst ever', daar in die hogedrukpan. "Ik vond het zó mooi. Het was echt thuiskomen." Het was ook spannend. Zo werd hem gevraagd tegen relatief vreemden te zeggen wat hij van ze dacht en andersom. "Dat is best even slikken, je gooit je kaarten op tafel. Maar ja, we hebben allemaal aannames en dankzij dergelijke oefeningen vertrouw je elkaar steeds meer en durf je steeds meer te ontspannen."

Hart en buik
De Natris kan zijn gevoelens en patronen nu veel beter duiden. "Ik ben minder een speelbal van dingen die buiten mezelf liggen. Wanneer iemand bijvoorbeeld manipulerend bezig is, heb ik dat sneller door." Hij is gewend veel te analyseren, maar dankzij tantra gebruikt hij vaker ook zijn 'hart en buik'.

"Als ik me verdrietig voel kan ik wel gaan analyseren waarom dat zo is, maar huilen helpt beter," zegt hij nuchter. Hoewel tantra hem veel heeft gebracht, denkt hij niet dat het voor iedereen is. "Je moet wel bereid zijn eerlijk naar jezelf te kijken en niet meteen weglopen als iets je niet aanstaat." Tantra heeft zijn perspectief verruimd. "Als je eerlijk bent en je openstelt voor de ander, wordt de verbinding veel dieper."

Dat is precies waar de meeste cursisten voor komen: meer verbinding, met zichzelf én anderen.

Wat heeft Viram Verberk willen bereiken met het Centrum voor Tantra? "Dat mensen een goed, rustig en ontspannen gevoel hebben over hun eigen seksualiteit. Ik wil mensen leren niet te haasten, maar écht met aandacht aanwezig te zijn bij wat ze ook doen."

In het geval van studenten Toky Janssen, Marie Winter en Joost de Natris is die missie in ieder geval geslaagd. Janssen: "De automatische piloot is uitgeschakeld. Vroeger vond ik het bijvoorbeeld áltijd irritant als iemand voordrong bij de bakker. Nu kan ik af en toe denken: ach ja, het ruikt hier lekker, ik kan naar mooie taartjes kijken, ik sta hier eigenlijk wel goed."

Jubileum

Viram Verberk is met zijn zus Carla oprichter van het Centrum voor Tantra. Vanavond wordt het 25-jarig jubileum gevierd in Theater Amsterdam, met onder meer een lezing en concert van Russill Paul, een spiritueel leraar en muzikant uit India. Het Centrum voor Tantra begon op een boot in de houthaven. Vijftien jaar geleden verhuisde het centrum naar de Asterweg in Noord. Er zijn nog kaarten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden