PlusInterview

Sylvia Witteman over Het geheime dagboek van Adrian Mole 13 3/4 jaar: ‘Nog net zo grappig als vroeger’

Sylvia Witteman werkt aan een nieuwe vertaling van Het geheime dagboek van Adrian Mole 13 3/4 jaar, het legendarische puberdocument uit 1982 van de in 2014 overleden Sue Townsend. Het boek verschijnt in juni bij Condor.

Van het boek verscheen in 1985 een tv-serie. Adrian Mole werd gespeeld door Gian Sammarco. Beeld dailymotion

Wereldwijd werden ruim 20 miljoen boeken verkocht van The Secret Diary of Adrian Mole, Aged 13¾, het werd in meer dan dertig talen vertaald. Auteur Sue Townsend zou nog zes delen schrijven, die de op 2 april 1967 geboren Adrian volgen tot 2007 – vader van drie, diagnose prostaatkanker, tweede huwelijk op z’n eind. Het is een kroniek van Groot-Brittannië van de Thatcherjaren tachtig tot het aftreden van Tony Blair en het aantreden van Gordon Brown. Sylvia Witteman maakt een nieuwe vertaling.

Waarom moet er een nieuwe ‘frisse’ vertaling komen, zoals de uitgever het formuleert. Wat was er inmiddels onfris?

“Er komt in de oude vertaling nogal wat gedateerd taalgebruik uit de jaren tachtig voor, zoals ‘onwijs gaaf’ en ‘een wipje maken’. Tieners zijn erg kritisch, die vinden zo’n boek al gauw oubollig. Het was een leuke uitdaging om dat soort uitdrukkingen op te frissen zonder al te modieuze woorden te gebruiken: ik wilde natuurlijk vermijden dat het boek over tien jaar opnieuw gedateerd zou aandoen. Ook was de oude vertaling hier en daar een beetje gammel. Er staat bijvoorbeeld dat Adrian bij de snackbar een ‘bakje chips’ koopt. Het Engelse woord ‘chips’ betekent ‘friet’ of ‘patat’. Kleinigheden, maar toch wel hinderlijk.”

Houdt het eerste deel van de dagboeken sowieso nog stand nu? Ik heb het vroeger gelezen, maar herinner me vooral heel veel Lady Di. Haar dood is alweer lang geleden.

“Het dagboek is nog net zo leuk en grappig als vroeger. Leuker zelfs, omdat je nu bovendien een terugblik krijgt in de jaren tachtig, met alle jeugdsentiment van dien. De kleren, de muziek, het eten, de tweede feministische golf, waardoor Adrians moeder zich laat meevoeren, het ­leven zonder internet… Door Adrians dagboek komt het allemaal weer op hilarische wijze naar boven.”

“Het gaat eigenlijk nauwelijks over Lady Di, ­alleen haar bruiloft met prins Charles wordt uitgebreid beschreven, maar dat was toen ook zo’n beetje de belevenis van de eeuw, niet alleen voor Britten, maar voor de hele ­wereld.”

Over het eerste deel dat u nu vertaalt: is dat ook voor pubers leuk, of is het pas echt leuk als je de puberteit achter de rug hebt?

“Ik heb het boek indertijd gelezen als tiener, en ik vond het geweldig, van hetzelfde kaliber als later de dagboeken van Bridget Jones.”

“Adrian Mole is, net als Bridget, een kluns bij wie je, ook als jonge lezer, de misverstanden en verwikkelingen veel eerder ziet aankomen dan hij zelf doet.”

Wat betekenen De dagboeken voor u? Bent u Adrian Mole door de jaren heen blijven volgen?

“Ik heb die dagboeken in de loop van mijn leven allemaal gelezen, de eerste drie delen zelfs meermaals. Toen ik zelf een tiener was, vond ik Adrian vooral een ontzettende sukkel, een grappige sukkel, maar toch een sukkel. Nu ik zelf tienerkinderen heb, kijk ik toch anders tegen hem aan. Hij is ook wel heel ontroerend, met zijn verlegenheid en gebrek aan zelfvertrouwen. Hij is eigenlijk een heel gewone jongen die denkt dat hij iets bijzonders is, net als bijvoorbeeld Theo Thijssens Kees de jongen.”

Ik herinner me uit deel 1 – ik heb het destijds in het Engels gelezen – woorden als ‘epiphany’ waar Adrian dol op was. Hoe pakt u die aan?

“Adrian is dol op moeilijke woorden, hij beschouwt zichzelf dan ook als een intellectueel. In werkelijkheid moet hij de moeilijke woorden meestal opzoeken in het woordenboek. Van de feestdag Epiphany weet hij bijvoorbeeld niet wat dat betekent. In het Nederlands heet die dag ‘Openbaring des heren’. Ook dat zal de meeste mensen weinig zeggen. Adrian is dan ook een beetje teleurgesteld als dat gewoon Driekoningen blijkt te zijn.”

Het geheime dagboek van Adrian Mole 13 3/4 jaar, Juni 2020, Condor, 288 blz., €19,99 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden