Plus

Supermarkten spelen handig in op inflatierecord, maar een prijsoorlog zit er niet in

Hoe harder de inflatie toeslaat, hoe meer klanten op zoek gaan naar de allergoedkoopste boodschappen. Supermarkten schermen momenteel met massale prijsverlagingen, maar een echte prijzenoorlog zit er niet in.

Jurriaan Nolles
'De helft van onze winkelomzet komt van huismerken. We kennen daardoor precies alle prijzen voor grondstoffen en kunnen heel goed zien of de prijzen die leveranciers ons willen opleggen, realistisch zijn.' Beeld  MARCO DE SWART/ANP
'De helft van onze winkelomzet komt van huismerken. We kennen daardoor precies alle prijzen voor grondstoffen en kunnen heel goed zien of de prijzen die leveranciers ons willen opleggen, realistisch zijn.'Beeld MARCO DE SWART/ANP

Met prijsstijgingen van 12 procent vergeleken met een jaar geleden heeft de inflatie in Nederland een absoluut record bereikt, bleek deze week uit cijfers van het CBS. Voeding was in augustus 13,1 procent duurder dan in dezelfde maand vorig jaar. Vooral zuivel, vlees en pasta zijn duurder geworden, maar ook fruit en vis zijn in prijs gestegen.

Dat leidt tot grote zorgen bij het Nibud. Het budgetinstituut krijgt steeds meer berichten van mensen die structureel geld tekort komen en hun begroting niet rond krijgen. Het Nibud spreekt van een ‘zeer zorgwekkende situatie'. “Het leven is voor grote groepen mensen onbetaalbaar geworden.”

Koopjes zijn lastig

Ook economen zijn bezorgd, zeker kijkend naar komende winter. “De gasrekening was voor de oorlog in Oekraïne misschien 200 euro, maar schiet nu omhoog naar 700 euro,” zegt Laurens Sloot, hoogleraar ondernemerschap in de detailhandel aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Dan heb je opeens een gat van 500 euro in je budget. Mensen zullen extreem op koopjes gaan jagen.”

Maar koopjes zijn momenteel lastig vol te houden. Door de enorm gestegen prijzen voor gas en elektriciteit is het produceren van voedsel ook veel duurder geworden. Veel bakkers zitten daardoor acuut in de problemen. En omdat de oorlog in Oekraïne ook de graanproductie in de wereld overhoop heeft gegooid, zijn de prijzen voor veevoer ook enorm gestegen, met melk, eieren en vlees allemaal duurder tot gevolg.

Want zeker nu klanten minder te besteden hebben, zullen supermarkten proberen hun klanten vast te houden. “Ze zullen maximaal hun best doen in de onderhandeling met leveranciers.’’ Maar de prijzen verlagen? Door de almaar oplopende energieprijzen zit dat er volgens hem niet in. “De rekening komt terecht bij de leverancier, maar die kan al geen kant op. Een supermarkt heeft ook niks aan een omgevallen leverancier.’’

Desondanks verlaagde Dirk van den Broek onlangs de prijzen van ruim tweehonderd producten en beloofde de keten om tot het einde van het jaar de prijzen voor een aantal andere artikelen niet te verhogen. Het gaat onder meer om babyvoeding, toetjes, beleg en koffie.

Rigoureuze keuzes

“Prijzen voor dagelijkse boodschappen rijzen de pan uit en veel gezinnen worstelen ook nog met de torenhoge energieprijzen die op ze afkomen. Dat vraagt wat ons betreft om rigoureuze keuzes. Daarom hebben we besloten de broekriem aan te halen,“ zegt algemeen directeur Marcel Huizing.

Niet alleen de Dirk voert zulke prijsacties. Albert Heijn werkt met prijsfavorieten, 1500 producten die ‘altijd voordelig zijn geprijsd’. Ook Jumbo heeft een soortgelijk systeem. “We merken dat het koopgedrag van klanten verandert. Onze klanten kiezen steeds meer voor de goedkopere producten van het huismerk.’’

Dat zag Topman Frans Muller van Albert Heijnmoeder Ahold-Delhaize vorige maand ook. “De helft van onze winkelomzet komt van huismerken. We kennen daardoor precies alle prijzen voor grondstoffen en kunnen heel goed zien of de prijzen die leveranciers ons willen opleggen, realistisch zijn. We accepteren niet dat het over de rug van consumenten gebeurt. Daarom zijn de spanningen met leveranciers zo groot. Er is meer conflict dan ik in tien jaar heb gezien.”

Volgens Muller is het nog niet afgelopen met de prijsverhogingen. “We hebben nu de prijsonderhandelingen afgesloten tot het einde van het jaar en zien prijzen voor grondstoffen, zoals voor granen en zonnebloemolie, weer terugkomen op normalere niveaus. Maar de inflatie zal het komende halfjaar verder stijgen. Wij geven niet alle prijsstijging door die wij van leveranciers krijgen. Er is een grens aan wat klanten verdragen, anders gaan ze minder kopen.”

Gezamenlijke verlaging

Ook de supermarkten zelf maken zich zorgen over gestegen prijzen. Directeur Marc Jansen van branchevereniging CBL ziet dat de verschillende supermarkten elk hun eigen acties hebben. “Dat is goed, laat de markt zijn werk maar doen,“ aldus Jansen. Volgens hem waren er wel oproepen aan de supermarktbranche om gezamenlijk de prijzen te beperken, maar dat mag vanwege kartelregels helemaal niet.

Supermarkten proberen daarom elkaar af te troeven met prijsverlagingen. Maar een echte prijzenoorlog tussen supermarkten zit er volgens hoogleraar Sloot niet in. Supermarktanalist Dirk Mulder van ING sluit zich daarbij aan. “Deze prijsverlagingen zijn vooral een slimme marketingtruc: in een supermarkt van Dirk liggen al gauw zevenduizend producten. Dan vallen tweehonderd goedkopere artikelen minder op. Maar het is een mooi signaal. En het gaat om basisbehoeften. Dus het kan toch impact hebben.’’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden