Pronkstukken

Stuurman Pankie Achterberg staat bekend als de 'Ayrton Senna' van de Amstel

Het Parool struint door de schatkamer van de Amsterdamse sport en stuit op wonderlijke verhalen.

Pankie Achterberg bij de plek waar de wilg stond. Beeld Marcel Israel
Pankie Achterberg bij de plek waar de wilg stond.Beeld Marcel Israel

Pankie Achterberg (57) tuurt over de Amstel, op de plek waar de rivier een scherpe bocht maakt. Dan speurt hij langs de oever op zoek naar een herkenningsteken: een stronk, een nieuwe scheut. 'Ja, hier stond ie,' zegt Achterberg plotseling. 'Tussen deze twee steigers.'

De over het water hangende takken van een wilg vormden jaren zijn baken om de acht van Roeivereniging Ignatius College (RIC) tijdens de klassieker Head of the River door 'de grote bocht' te sturen. Hoerenbocht noemen ze de hindernis bij studentenverenigingen als Nereus en Skøll. Als de stuurman hier een verkeerde inschatting maakt, wordt de illusie van de overwinning niet veel later in de wuivende rietpluimen aan de overkant gesmoord.

'Voor de bocht stond daar een rood-wit hek,' wijst Achterberg. 'Als we dat voorbij waren, stuurde ik richting wilg, in de binnenbocht'. Daar moest de boot langs scheren, het liefst onder de takken door. 'Op de ochtend van de wedstrijd ging ik altijd kijken, of het kon. Misschien waren de takken wel gesnoeid, of stond het water lager. Dat scheelde een seconde.'

Klein en licht
Pankie komt van Pancratius, een naam die zijn katholieke herkomst verraadt. En dus ging Achterberg roeien bij RIC in een tijd dat de paters jezuïeten de nieuwe boten nog zegenden. Op zijn twaalfde werd hij voor het eerst gevraagd om te sturen. Hij was klein en licht. En dat bleef hij, waardoor voor hem als roeier de top niet was weggelegd. 'Ik was ook geen trainingsbeest,' lacht hij.

Liever zocht Achterberg voor de mannen aan de riemen naar de perfecte lijn. 'Als stuurman ben je het verlengstuk van de coach, een motivator. En af en toe incasseer je een fluim van de man aan slag. Maar het mooiste is het sturen zelf.' En vooral tijdens wedstrijden op de Amstel. 'Op een WK vaar je in rechte lijn en moet je vooral nìet sturen. In deze bocht wordt het uiterste van je gevraagd.'

'De Ayrton Senna van de Amstel' werd hij wel genoemd, naar de Formule 1-coureur; befaamd om zijn inhaalmanoeuvres en de uitspraak 'Er is altijd een gaatje'. 'Lef is misschien wel het belangrijkste,' zegt Achterberg. Het roer moet soms om. Letterlijk, om de ideale lijn te veroveren.

Wedstrijdspanning
Niet voor niets koos de RIC-acht in de jaren tachtig Achterberg als stuurman voor zijn missie: voor het eerst sinds 1954 als burgervereniging de Head of the River winnen, een tijdrace over acht kilometer van Ouderkerk naar Amsterdam. In plaats van zoals gebruikelijk uit te waaieren naar studentenverenigingen bleef de talentvolle generatie RIC trouw. Achterberg: 'Die jongens waren bezeten. Dan stonden we met drie graden op de vlonder en zeiden ze: het kan wel. Maar ik moest doodstil zitten.'

Die zondag in maart 1987 betaalden de ontberingen zich uit. 'Vooraf was ik altijd bloednerveus. Elke wedstrijd is anders. Hoe hard is de wind? Wat doen de boten voor en achter je? Roeiers winnen de wedstrijd, maar de stuurman kan hem verliezen.'

Na de Grote Bocht zag slagman Mark Emke even een grote grijns op Achterbergs gezicht. Hij had de acht onder de wilg door gestuurd. Daarna ontspon zich een secondenspel met Njord uit Groningen. 'Mensen met brommertjes klokten langs de kant de tijden. Dan lagen we weer vier seconden voor, vervolgens weer twee seconden achter.' Uiteindelijk was RIC zes seconden sneller.

Trots brachten 'de burgers' de blauwe wimpel voor de winnaar naar hun clubhuis. Langs De Hoop, waar men zich verslikten in hun bitterbal. Langs Nereus, waar je de tanden kon horen knarsen. Naar de eigen vlonder, waar ereleden hem met tranen in hun ogen omhelsden. Bij Achterberg overheerste opluchting: hij had de wedstrijd niet verloren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden