Plus

Stuur het koningshuis een kaartje en je krijgt (soms) een kaartje terug

Journalist Lex Boon stuurde jaren ansichtkaarten naar paleis Noordeinde. Begonnen als grap werd het een suffe vakantietraditie. Totdat hij koninklijke post terugkreeg.

Nieuwjaarsbedankkaartje van 12 januari 2016 van Prins Harry van Engeland.Beeld Willemijn Vendrig

Ik stelde me altijd voor dat er elke ochtend een zwart koffertje naar de koningin werd gebracht. Naast de belangrijke stukken die ze moest lezen, zou er ook een selectie van de burgerpost inzitten. Brieven vol haat, wanhoop en complotten zouden er al door een lakei zijn uitgehaald, maar een paar aardige brieven en kaarten zouden haar vast bereiken. Ik zag voor me hoe Beatrix elke ochtend - staand aan het aanrecht, in haar ochtendjas, nippend van een mok met filterkoffie - even achteloos door de post bladerde. Af en toe zou ze denken: ha, weer een kaart van Lex.

Het is niet iets waar ik trots op ben, maar jaren stuurde ik vakantiekaartjes naar de toenmalige koningin Beatrix. Het begon zo'n tien jaar geleden, toen ik op vakantie een ansichtkaart en postzegel over had en besloot hem naar Noordeinde 68 in Den Haag te sturen. Mijn vriendin vond het stompzinnig, en juist daarom deed ik het bij een weekendje weg een paar maanden later weer.

Ze zei dat de koningin waarschijnlijk dacht dat ik achterlijk was, als ze het al las. Dus stuurde ik de volgende vakantie weer een kaart, met de gedachte dat een grap soms pas leuk wordt als je er maar lang genoeg mee doorgaat. In dit geval duurde het een jaartje of zeven, tot Beatrix in 2013 afstand deed van de troon.

Echt leuk was het in al die jaren nooit geworden, en grappig eigenlijk ook niet. Het was niet meer dan een suffe vakantietraditie, waarvan ik het niet kon laten haar elke keer weer voort te zetten. Zelfs als ik maar een nachtje in het buitenland was, stuurde ik nog een kaartje.

Getekend zonnetje
Wat ik de koningin al die jaren te melden had? Niets, eigenlijk. Dus ik schreef vaak iets wat net zo oppervlakkig was als op de ansichtkaartjes die ik naar mijn oma's en mijn ouders stuurde. 'Ha Majesteit, alles goed? Ik vermaak me uitstekend in [bestemming]. Fascinerend land, lekker weer, goed eten en vooral heel aardige mensen. Overmorgen weer naar huis! Groet!'

Soms tekende ik er een zonnetje bij, met daarin de temperatuur van die dag. (Nogmaals: ik ben er niet echt trots op.) En in een hoekje schreef ik mijn postcode en huisnummer, voor als ze misschien toch eens een vakantiekaartje wilde terugsturen. Zo ging dat een aantal jaren door, met elke paar maanden een kaartje, zonder dat er een reactie kwam.

Tot op een dag een envelop werd bezorgd met daarop een blauwe stempel met 'Dienst van het Koninklijk Huis' - de portokosten van 0,47 cent netjes betaald. Zou het een vakantiekaartje zijn van Beatrix, van haar recente skivakantie in Lech?

Het kaartje was van hoogwaardig en stevig wit papier. Een zijde was blanco, op de andere stond een gouden kroon als reliëf op het papier gedrukt. In combinatie met de moderne schreefloze letters in kapitaal had het geheel een koninklijke uitstraling. Maar wat stond er? 'Hare Majesteit de Koningin zegt u van harte dank voor de gelukswensen die zij ter gelegenheid van haar verjaardag mocht ontvangen.'

Een verzamelaar kreeg 7 januari dit nieuwjaarsbedankkaartje van koning Willem-Alexander en koningin Máxima.Beeld Willemijn Vendrig

Gelukswensen? Ik was van de vakantiegroeten. Ik hield het op een foutje van de koninklijke postkamer, die mijn vakantiekaart van een minicruise naar Newcastle misschien op de stapel met verjaardagskaarten had gelegd.

Maar nog geen jaar later was het weer raak, toen ik een bedankkaartje 'namens de hele koninklijke familie' kreeg voor de 'hartelijke kerstgroet' die ik zou hebben gestuurd. 'Zij wensen ook u alle goeds voor het nieuwe jaar.' Terwijl ik alleen maar een lelijke ansichtkaart van het Vrijheidsbeeld had gestuurd, waarop ik had geschreven dat ik me uitstekend had vermaakt, tijdens een weekje met mijn moeder in New York.

Online ontdekte ik dat ik niet de enige was die dat kaartje had ontvangen en stuitte ik op de bedankkaartenverzamelaars. Ze vormen een wereld van koningshuisfans, die alle verjaardagen en geboorten in de gaten houden en elke koninklijke gebeurtenis aangrijpen om een kaartje te sturen. Op fora en blogs scheppen ze op over de laatste kaartjes die ze hebben ontvangen. Die kaarten komen niet alleen van de Oranje-Nassaus, want er worden kaarten naar alle Europese vorstenhuizen gestuurd.

Zelfgemaakt
Tenminste, naar die vorstenhuizen waarvan je zeker weet dat ze iets terugsturen. "Het kost namelijk ook veel postzegels," aldus Willemijn Vendrig (27), die al tien jaar (zelfgemaakte) kaarten stuurt naar de koningshuizen. Inmiddels weet ze precies van wie ze wat wanneer terugkrijgt. "En als ik niks meer terugkrijg, stop ik met dat betreffende koningshuis iets te sturen." Zo ontvangt het koningshuis van Noorwegen geen kaarten meer van Vendrig, nadat ze daar in 2014 opeens waren gestopt met antwoorden.

Vendrig geeft me een snelcursus bedankkaartjes sparen. Nederlandse, Belgische, Engelse en Luxemburgse royals sturen bij elke verjaardag een bedankkaartje terug. Andere vorstenhuizen alleen bij de jubilea, of bij een overlijden, geboorte of communie.

Zweden stuurt alleen post terug bij verloving en huwelijk. En bij een Zweedse koninklijke geboorte krijg je alleen iets terug als je iets meestuurt, sokjes bijvoorbeeld. Iets sturen naar landen buiten Europa heeft weinig zin, die sturen nooit iets. Behalve Farah Diba dan, de weduwe van Mohammad Reza Pahlavi, de laatste sjah van Perzië.

De collectie van Vendrig is volgens haar 'niet meer te tellen' - zo groot. De kaarten bewaart ze in mappen die ze meesleept naar de Oranjebeurzen, drie keer per jaar. Daar ontmoet ze andere verzamelaars en is er een levendige handel in bedankkaartjes. Zo betaalde Vendrig laatst dertig euro voor een kaart met een foto van Beatrix. Haar eigen kaarten verkoopt ze niet, dat vindt ze zonde.

Hoeveel verzamelaars er precies zijn is onduidelijk, maar de Dienst van het Koninklijk Huis krijgt elk jaar zo'n 10.000 stuks felicitatiepost te verwerken, zo laat de Rijksvoorlichtingsdienst weten. Nog geen dertig kaarten per dag dus. Over details - het koffertje, de ochtendjas, de filterkoffie - worden geen mededelingen gedaan, maar de dienst laat wel weten dat de post 'regelmatig met de Koning wordt besproken'.

Mooie exit
Of een prins, prinses, koning of koningin hun kaartje wel of niet echt onder ogen krijgt, is voor de verzamelaars van bedankkaartjes niet per se heel belangrijk. Een echt persoonlijk bedankje komt zelden voor, vertellen de meeste verzamelaars. Zeker het Nederlandse koningshuis doet dat niet. De verzamelaars zijn al blij als ze een keer iets extra's krijgen, een foto of een handtekening bijvoorbeeld. Zo is een van de pronkstukken van de collectie van Ven­drig een bedankkaartje van kroonprinses Victoria en prins Daniel (Zweden), omdat die een echte trouwfoto bevatte.

Vendrig en de andere verzamelaars zijn dan ook echt fan van de royals. Ik niet. En dat maakte mijn vakantietraditie nog iets onzinniger. En toen ik eenmaal standaard bedankkaartjes terugkreeg, voor verjaardags- en kerstkaarten die ik niet had gestuurd, was de charme er wel van af. Alsof ik op een mailinglijst stond van een club waar ik helemaal niet bij wilde horen.

Er was nog maar weinig te verbeelden en langzaam kwam de klad erin. Er kwamen vakanties dat ik een kaartje vergat te sturen. Zo vond ik onlangs tussen een boek een ansichtkaart uit Oostenrijk, geadresseerd aan Beatrix en met een postzegel erop, maar niet beschreven en dus nooit verstuurd. Toen Beatrix in 2013 haar abdicatie aankondigde, zag ik ook een mooie exit. Einde traditie, zonder gezichtsverlies.

Wat zou er met de kaarten zijn gebeurd? Ik stel me wel­eens voor dat er iemand bij de Dienst van het Koninklijke Huis - nippend aan een mok met filterkoffie - elke dag alle inkomende post archiveert. En ja, de post wordt inderdaad geregistreerd en bewaard, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst. Ik stel me voor dat er zich in het Koninklijk Huisarchief een dossiermap hangt met al mijn wanstaltige vakantiekaarten: ik zocht vaak de meest afgezaagde kaart uit. Opvragen kan niet, maar misschien wordt dat archief ooit eens vrijgegeven, waarmee zich dan een kleine geschiedenis van al mijn vakanties en weekendjes weg openbaart.

Handig, want de meeste daarvan ben ik alweer vergeten. Maar vooral omslachtig: ik had de kaarten dus eigenlijk beter gewoon naar mezelf kunnen sturen.

Bedankkaartje na de geboorte van Leonore van prins Constantijn en prinses Laurentien in 2006.Beeld Willemijn Vendrig
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden