Student in 1 huis met (ex-)gevangene: in Denemarken werkt het

Terwijl SP-wethouder Laurens Ivens van Wonen wel wat ziet in het Belgische idee om huizen onder te verhuren aan vluchtelingen, gaat D66 een stap verder: de partij in Amsterdam wil dat studenten, (ex)-gedetineerden, vluchtelingen en ouderen gaan samenwonen. In Denemarken zitten studenten al sinds de jaren zeventig in één huis met gedetineerden.

Bezittingen van een student in zijn eigen keukenkastjeBeeld anp

D66 gaat een voorstel indienen in de gemeenteraad waarin het college wordt verzocht onderzoek te doen naar de mogelijkheden om kwetsbare groepen samen te laten wonen met studenten. De woonruimte wordt dan aangeboden in ruil voor maatschappelijk werk. De hulpverlening komt niet volledig op de schouders van studenten. 'Er blijft professionele hulp bij betrokken: een oudere zal altijd een verpleger nodig hebben, bij ex-gedetineerden zal reclassering en in sommige gevallen jongerenwerk altijd betrokken blijven, bij vluchtelingen blijft een organisatie als vluchtelingenwerk betrokken.'

In Denemarken wordt al langer met dit idee gewerkt. In 1973 werd in Aarhus pension Skejby opgericht. Iedereen zonder strafblad kan een aanvraag doen om in huis te wonen, maar in de praktijk blijkt dat vooral populair onder studerenden. De helft van de bewoners bestaat uit studenten, de andere helft uit veroordeelden die hier het laatste deel van hun celstraf uitzitten. Daarnaast zijn ook professionals als maatschappelijk werkers aanwezig.

Top1000
Antropologe Nienke de Haan woonde voor haar bachelorscriptie drie maanden in Skejby. Eind vorig jaar schreef ze voor De Correspondent over haar ervaringen. Haar lijkt het een goed idee om een dergelijk model ook in Nederland toe te passen. 'Juist in een pension als Skejby leren gedetineerden, door samen te leven met niet-gedetineerden, om hun criminele identiteit achter zich te laten en een normaal leven te leiden.'

Uit onderzoek blijkt dat de gedetineerden die het laatste deel van hun straf uitzitten in pension Skejby 21 procent minder kans op recidive hebben. Gemeenteraadslid Reinier van Dantzig hoopt dat een dergelijk effect ook in Amsterdam optreedt. Hij heeft een specifieke groep criminelen op het oog voor het project: jongeren uit de Top 1000 die hun straf uit hebben gezeten en nu een steuntje in de rug kunnen gebruiken. 'Denk aan jongeren die hun leven willen beteren en nu bijvoorbeeld op zoek zijn naar een baan. Volgens mij trekken die zich enorm op aan een student.'

Ondanks het succes van het project in Denemarken is er nog steeds maar één pension waar studenten en gedetineerden samenleven. De hoge kosten zijn een belangrijke reden dat het project niet wordt uitgebreid. Volgens Van Dantzig komt dat vooral doordat het in de Deense situatie gaat om gedetineerden die nog een deel van hun straf uit moeten zitten. Hij wil de wooncombinatie alleen inzetten voor mensen die hun straf al uitgezeten hebben. 'Daardoor worden minder kosten gemaakt voor bijvoorbeeld beveiliging.'

Bezuinigingen
De verminderde kans op recidive is een mooi effect van het laten samenwonen van ex-gedetineerden en studenten, maar de intentie van D66 is vooral ook om twee andere problemen aan te pakken: de bezuinigingen op het gevangeniswezen en de woningnood onder studenten. 26 gevangenissen zullen als gevolg van de bezuinigingen bij het minsterie van Veiligheid en Justitie hun deuren moeten sluiten. Het aantal gevangeniscellen neemt met bijna 13 procent af.

Eerder stelde D66 voor om de Bijlmerbajes om te bouwen naar studentenwoningen zodra die gevangenis de deuren sluit. Om studenten en gedetineerden in de Bijlmerbajes onder te brengen lijkt dus een logische stap, maar dat vindt Van Dantzig geen goed idee. 'We willen die ex-gedetineerden juist uit die omgeving trekken.' Het idee om er studentenwoningen van te maken blijft wel staan.

Woningnood
Dat de woningnood onder studenten hoog is, betekent uiteraard nog niet dat elke student open staat voor deze bijzondere vorm van wonen. Van Dantzig: 'Ik wil geen student een pistool op het hoofd zetten om aan dit project mee te doen. Zeker niet alle studenten zullen hier geinteresseerd in zijn, het is toch bedoeld als een redelijk kleinschalig project.'

Toch trekken dergelijke projecten tot nu toe veel studenten aan. Pension Skejby is in trek bij de groep woningzoekers, en ook voor Nederlandse projecten als het Jongerenhuis in Eindhoven (waar studenten samenwonen met vluchtelingen) en de lege kamers in het verzorgingstehuis St Jacob in Amsterdam-Centrum die beschikbaar zijn gesteld voor studenten, is veel animo. Van Dantzig: 'Ik kan me voorstellen dat samenwonen met een Top100-jongere voor een student criminologie uitermate boeiend is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden