Plus

Strijd barst los voor de verkiezingen van 2018

Volgend jaar zijn er raadsverkiezingen. Bij D66 en de PvdA barst een strijd los om het leiderschap van de twee grootste partijen van de stad. En dat gebeurt Amerikaanser dan ooit, met debatten, Facebookreclames en tv-spotjes.

Beeld ANP

Eigenlijk is het ondankbaar werk. Raadslid is officieel een parttime baan, maar de lokale politici besteden veel meer tijd aan de stad en vrijwel niemand die het ziet. De opkomst voor raadsverkiezingen daalt al jaren en alleen burgemeester Eberhard van der Laan kan rekenen op enige naamsbekendheid onder de ruim 800.000 Amsterdammers.

En uit onderzoek van I&O Research blijkt ook nog eens dat twee derde van de kiezers zich bij raadsverkiezingen laat beïnvloeden door hoe de partijen het op landelijk niveau doen.

Dus in Amsterdam hangt het lot van, pakweg, GroenLinks, grotendeels af van wat Jesse Klaver in Den Haag roept.

Felbegeerd baantje
Ondanks de ondankbare anonimiteit van de lokale politicus blijft het lijsttrekkerschap een felbegeerd baantje. De nummer 1 op de kieslijst, speelt zich in de kijker bij de partij in Den Haag, die lokale talenten zomaar naar het parlement kan promoveren.

Er staat dus nogal wat op het spel voor de gegadigden. Anders dan in 2014 kunnen de leden van de twee grootste partijen, zo'n 4000 voor de PvdA en 3700 van D66, dit keer echt een beslissing nemen over de koers van hun club. En anders dan in 2014 zijn in beide partijen drie kandidaten opgestaan die bovenaan willen staan.

De lokale PvdA volhardt in een lijsttrekkersverkiezing, ondanks het recente debacle in de landelijke politiek waarbij bondgenoten Asscher en Diederik Samsom elkaar ineens de tent uitvochten.

De Amsterdamse fractie vreest zo'n mislukking niet, omdat Marjolein Moorman, fractievoorzitter in de gemeenteraad, wordt uitgedaagd door twee echte outsiders uit de stadsdelen. Er valt genoeg te kiezen.

De kans op een nieuw gezicht is bij D66 groter. Door het vertrek van de onbetwiste partijleider Jan Paternotte naar de nieuwe Tweede Kamer is er een gat ontstaan. Het partijkader heeft lang geprobeerd raadslid Reinier van Dantzig naar voren te schuiven als de logische opvolger van Paternotte.

Reinier van Dantzig, fractievoorzitter D66 Beeld Mats van Soolingen

De horecaondernemer is een echte Amsterdammer en was al de rechterhand van Paternotte, maar streek de afgelopen jaren sommige van zijn fractiegenoten tegen de haren in.

Daarom is ingepraat op diverse andere D66'ers om het op te nemen tegen Van Dantzig. Uiteindelijk hapte Abdeluheb Choho, wethouder Duurzaamheid, toe. Zijn tv-spotjes zijn vanaf dit weekend zelfs op AT5 te zien. Dit is ook een indicatie van de financiële slagkracht die de voorverkiezingscampagnes nu hebben.

Opmerkelijke uitspraken
Choho, een migrantenzoon wiens ouders geen Nederlands spraken, werd politiek afgeschreven toen hij zich in 2015 in deze krant liet ontvallen dat overlast in de binnenstad een perceptie is.

Dat was voor hem geen belemmering om als kandidaat-lijsttrekker te pleiten voor een keiharde aanpak van het toerisme, door de toeristenbelasting te verhogen naar 15 procent.

Deskundigen als HvA-lector Walter Ploos van Amstel spreken al van een bizar plan omdat het geen onderscheid maakt tussen het type toerist dat de stad binnen komt. Maar de opmerkelijke uitspraken van Choho vormen geen bezwaar voor D66-prominenten als Jan Terlouw en klimaatactivist Maurits Groen om zijn kandidatuur te steunen.

Verwacht wordt dat ook de progressieve D66-leden de migrantenachtergrond van Choho, zijn duurzame profiel en het feit dat hij de enige roze kandidaat in de race is, kunnen waarderen.

De derde gegadigde bij D66 is raadslid Deliah Timman. Haar kandidatuur dreigt onder te sneeuwen bij het geweld tussen de twee mannen. Ze put hoop uit het feit dat ze als vrouw, die zich specifiek op diversiteit richt, appelleert aan de progressieve stroming binnen D66.

"Het zijn natuurlijk Bokito's, daar moet je als vrouw niet van schrikken. Het is aan vrouwen zelf om de vinger op te steken. Dat doe ik nu, hoewel ik inhoudelijk misschien niet heel veel verschil van Reinier."

In haar pogingen op te vallen is Timman ver gegaan. Zo liet zij zich op sociale media ontvallen dat het erfpachtstelsel onder haar leiding al veel eerder zou zijn hervormd. Onmogelijk, omdat D66 voor 2014 een oppositiepartij was die sinds de start van deze bestuursperiode al werkt aan een nieuw stelsel.

Abdeluheb Choho, wethouder D66 Beeld Mats van Soolingen
Marjolein Moorman, fractievoorzitter PvdA Beeld Mats van Soolingen
D66-raadslid Dehlia Timman Beeld Mats van Soolingen

Sociaalliberale koers
Ondertussen hoopt Van Dantzig dat zijn enorme netwerk in de partij hem aan de zege helpt. Zijn geluid lijkt ook het meest te passen bij de sociaalliberale koers die D66 de laatste jaren koos.

De drukte en het toerisme bieden ook kansen, weet deze ondernemer uit eigen ervaring. Maar waar nodig wil hij ingrijpen in de markt. Zo spant hij zich al jaren in voor meer middenhuurwoningen, waar nu alle partijen de mond van vol hebben. D66 stemt vanaf 14 mei, op 28 mei wordt duidelijk wie gewonnen heeft.

Bij de PvdA wil Moorman nu zelf als lijsttrekker de verkiezingen in. In 2014 stond ze nog op nummer twee achter Pieter Hilhorst, die na de verkiezingsnederlaag aftrad. Zij kan de eerste vrouwelijke lijsttrekker voor de Amsterdamse PvdA worden.

Haar belangrijkste steun en toeverlaat is mentor Lodewijk Asscher, die haar warm aanbeveelt bij de leden. Maar dat is tegelijk een risico. De onvrede onder de PvdA'ers over de dramatisch verlopen verkiezingen sluimert nog steeds.

Maandag nog klaagden jonge PvdA'ers in deze krant over het cultuurtje en de afstandelijke partijtop, ondanks het vertrek van voorzitter Hans Spekman. Te controlerend, het moet gezelliger.

Leuker en linkser
Op dat sentiment hoopt Jeroen van Berkel, bestuurder in stadsdeel West, voor een stunt te zorgen door de grote favoriet te verslaan. Hij presenteerde zijn kandidatuur in een café, omringd door jonge leden, aangevuurd door Mei Li Vos.

Het moet linkser en leuker, onder de titel Radicaal Anders. Van Berkel weet zich gesteund door kopstukken als Ahmed Aboutaleb en onbekendere partijtijgers als Rik Winsemius, die campagnes draaide voor Diederik Samsom.

Bovendien is zijn thuisbasis West een grote partijafdeling, waar veel PvdA-leden wonen. De derde kandidaat in de race bij de PvdA is Roeland Rengelink. Onbekend voor het grote ­publiek, maar al zeven jaar bestuurder in de binnenstad en goed bekend bij het grachtengordelsmaldeel binnen de PvdA.

Jeroen van Berkel, bestuurder West, PvdA Beeld Mats van Soolingen
Eruc van der Burg, lijsttrekker VVD Amsterdam Beeld Mats van Soolingen
Rutger Groot Wassink, lijsttrekker GroenLinks Amsterdam Beeld Mats van Soolingen

Deze lijsttrekkers zijn al bekend

Eric van der Burg is door de leden voor de derde keer verkozen tot lijsttrekker van de VVD Amsterdam. Het doel van de politicus, die wordt vergeleken met een Duracellkonijn vanwege zijn energieke stijl, is zijn partij in het stadsbestuur te houden, terwijl het electoraat steeds progressiever wordt.

Rutger Groot Wassink
blijft zijn partij GroenLinks aanvoeren. Hoewel GroenLinks niet de grootste oppositiepartij is, wordt Groot Wassink wel gezien als de oppositieleider vanwege zijn ruwe debatstijl. Hij staat een onvervalst linkse agenda voor. Zijn partij zou op basis van recente uitslagen wel eens de grootste kunnen worden.

Laurens Ivens leidt de SP ook in de komende verkiezingen, zo heeft de partijtop besloten. Formeel moeten de leden dit bekrachtigen tijdens een vergadering, maar dat is een formaliteit. Ivens bleef de afgelopen jaren stoïcijns onder de kritiek van de linkse oppositie dat de stad op woongebied in de uitverkoop ging. Ook pakte hij Airbnb stevig aan.

Laurens Ivens, lijsttrekker SP Amsterdam Beeld Mats van Soolingen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden