Straks hangt ook jufs salaris van de Cito-score af

Ewald Engelen.Beeld Floris Lok

De Cito-toets is meer en meer uitgegroeid tot scherprechter over de levenskansen van ons kroost. Minder dan 535 punten? Dan onherroepelijk veroordeeld tot de kneuzenkar van het vmbo. Minder dan 545 punten? Dan moet zoon- of dochterlief zich toch echt tevreden stellen met een 'wiet'-gevuld havo-bestaan. Pas boven de 545 openen zich de vergezichten van het 'wetenschappelijk onderwijs' en gaan in de verte de professies gloren die de witte bovenklasse als haar exclusieve eigendom beschouwt: juristerij, hogere bonentellerskunde en het betere snij- en kraakwerk van de medische stand. Zonder ondernemersrisico te lopen kun je daar prima Porsche van rijden.

De gevolgen zijn groot in het diplomageile Nederland. Hoe lager je opleiding, hoe armzaliger je toekomstperspectieven, hoe lager je levensinkomen, hoe beroerder je teeltkeuze, hoe groter je obesitaskans, hoe slechter je gezondheid en hoe lager je levensverwachting - en denk niet dat ik dit uit mijn duim zuig, dit wordt gestaafd door duimendikke onderzoeksrapporten.

Het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling kan er niets aan doen. De eindtoets heeft zijn selecterende rol te danken aan een samenleving die vergeten is waar het in het onderwijs om gaat: kennisoverdracht, nieuwsgierigheidsbevordering en talentontplooiing. Waar politiek, ouders en pedagogen zwijgen, nemen schedelmeters de boel over.

Hoewel die krullenbol van Onderwijs geprobeerd heeft hier iets aan te doen door de eindtoets te verschuiven van februari naar mei, zijn we nog lang niet van deze psychometrische terreur af. Eergisteren besliste de rechter dat Cito de resultaten van de eindtoets per school openbaar moet maken. Het gevolg laat zich raden: een vlucht van scholen met een laag gemiddelde naar scholen met een hoog gemiddelde. En de volgende stap ook: maak de resultaten per leerkracht bekend. En voordat je het weet is straks ook het salaris van juf Jannie afhankelijk van de Cito-scores.

Dat goed rekenen geen morele vleesvervanger is, bewijst de handel en wandel van Cito zelf. Als toetsleverancier maakt het fraaie winsten over de rug van arme Turkse, Amerikaanse en Duitse kindertjes. Na een staaltje effectief wobben wisten journalisten van de onderwijswebsite Didactief de hand te leggen op documenten die uitwezen dat Cito deze winsten via belastingparadijzen als de Bahama's en Delaware buiten het bereik van de fiscus houdt. Ook bleek Cito zich schuldig te maken aan beleggen met geleend geld en nat te zijn gegaan op derivaten.

Het klinkt bekend: van alles de prijs en van niets de waarde - dat is de ziekte waar ook Cito mee besmet is geraakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden