Straatdealers winnen terrein in de binnenstad

In het kielzog van toeristen breiden straatdealers op agressieve wijze hun territorium uit. De inkomsten zijn groot, de pakkans is klein. 'Ze volgen bewoners tot in de portieken.'

Straatdealers hebben hun territorium weer uitgebreid, blijkt uit onderzoek van de gemeente Beeld Marc Driessen
Straatdealers hebben hun territorium weer uitgebreid, blijkt uit onderzoek van de gemeenteBeeld Marc Driessen

Als het begint te schemeren, komen ze te voorschijn: de dealertjes. Ze zijn weer helemaal terug in het straatbeeld. Jonge jongens vaak, te herkennen aan het gesis waarmee ze hun klandizie benaderen.

"Ze staan op de hoeken van de straat en klampen toeristen aan. Als die toehappen, gaan ze snel een zijstraat in of naar de speeltuinen om de deal te sluiten," zegt Robin Labrijn, voorzitter van de bewonersgroep van de Haarlemmerbuurt. "En als die toeristen pech hebben, worden ze daarna nog beroofd."

De bewoners van met name de Haarlemmer­straat hebben veel last van deze straatdealers, die veelal nepdrugs verkopen. "Ze lopen met bewoners mee het portiek in. Dat is buitengewoon intimiderend. Een aantal mensen uit deze buurt heeft al aangifte gedaan."

Waterbedeffect
Ook op de Zeedijk lopen ze rond. Een bewoner schrijft in een brief aan de gemeenteraad dat hij 'bijna elke dag meer dealers ziet, met agressievere verkooptrucs'. Bewoners spreken al van 'drugsroute 1012', die loopt van de Geldersekade tot en met de Nieuwendijk.

De aanwezigheid van de dealers doet oudere bewoners denken aan de jaren tachtig, toen de buurt een no-goarea was vanwege de junkies en dealers, zegt Remco Kamlag, voorzitter van buurtvereniging SamenZeedijk.

Territorium uitgebreid
In de jaren negentig werd het terrein van de straatdealers teruggebracht tot de Wallen en dan met name de zogenoemde Pillenbrug.
Maar ze hebben hun territorium weer uitgebreid, blijkt uit onderzoek van de gemeente.

Ze zijn actief in de Haarlemmerbuurt, op de Zeedijk, Geldersekade en Nieuwendijk, maar ook op de Nieuwmarkt, het Waterlooplein, Rembrandtplein, Leidseplein en in mindere mate de Negen Straatjes.

De groep groeit, zegt een woordvoerder van de burgemeester. De afgelopen drie jaar zijn zo'n 1400 dealers aangehouden: vooral jongeren die snel geld willen verdienen.

Een goede avond levert honderden euro's op. Ongeveer veertig actieve dealers komen voor in de top 1000 van crimineelste jongeren in de stad. Sommige straathandelaren zijn tientallen keren aan­gehouden voor dealen, het record staat op 35.

Dat de zogenoemde nepdopedealers op zo veel plekken in de binnenstad handelen, heeft vooral te maken met de groeiende stroom toeristen in Amsterdam, die zich over de stad verspreidt.

"Dealers volgen toeristen," zegt de woordvoerder. De handelaren mikken vooral op jonge, buitenlandse toeristen, die kort in Amsterdam verblijven en van wie een aanzienlijk deel wel in is voor wat drugs.

De aanpak van deze dealers is problematisch. De inkomsten zijn groot, de pakkans is gering en eventuele boetes staan in geen verhouding tot de opbrengst; zie hier het ideale businessmodel van de straathandelaren.

Vervolging niet mogelijk
Toeristen die bij de deal worden overvallen, doen nauwelijks aangifte, want dan moeten ze uit de doeken doen dat ze drugs wilden kopen.
En als ze dat wel doen, volgt een nieuw obstakel: nepdrugs komen niet voor op de opiumlijst, waardoor strafrechtelijke vervolging niet mogelijk is.

Politie en justitie moeten de dealertjes met ­gemeentelijke verordeningen om de oren slaan en dat maakt geen indruk. De boetes schrikken niet af. Hechtenis volgt pas na de derde aanhouding. "Dealers die worden opgepakt, zien we vaak dezelfde avond weer terug in de straat," zegt Labrijn van de Haarlemmerstraat.

Op de Wallen gelden gebiedsverboden voor dealers die al een paar keer zijn aangehouden. Dit zorg voor een waterbedeffect: ze wijken uit naar andere delen van de binnenstad.

De gemeente heeft onderzocht of deze verboden kunnen worden uitgebreid naar andere gebieden, maar zo'n maatregel zal waarschijnlijk geen stand houden bij de rechter: een te ingrijpende maatregel voor een te licht vergrijp.

Korten op de uitkering
Amsterdam is een half jaar geleden begonnen met een nieuwe aanpak en probeert daarin andere maatregelen uit. "We willen dealers pakken waar het hen het meest treft: de portemonnee," zegt de woordvoerder. Bijvoorbeeld door te korten op de uitkering. De politie probeert de pakkans te vergroten door agenten in burger in te zetten.

Toeristen worden via websites en posters gewaarschuwd voor de dealers. Op die manier probeert de gemeente de handel in te dammen.
Volgend jaar wordt gekeken welke maat­regelen het beste werken. "Of we dé oplossing hebben, weten we nog niet," zegt de woordvoerder. "Daarvoor zijn we te kort bezig. Het probleem is hardnekkig en moeilijk te bestrijden."

Nepdope voor een paar tientjes

Geprakte paracetamol, ontwormingsmiddelen voor paarden, wasmiddel of verdovingen uit tandartsenpraktijken. Het spul dat toeristen door de neus laten gaan, heeft meestal niets met drugs te maken. Ze betalen geld, meestal een paar tientjes, voor troep.

Het verdovingsmiddel veroorzaakt een lichte tinteling. De toerist die, net als in de film, de 'drugs' test door die over de tanden te wrijven, denkt dan al snel dat hij iets goeds in handen heeft.

De dealers zorgen ervoor dat ze geen echte drugs op zak hebben, zodat ze moeilijk op heterdaad betrapt kunnen worden. Als ze
een deal sluiten, komt vaak een partner de nepdope afleveren per scooter of auto.

Het is troep, maar voor zover bekend niet gevaarlijk voor de gezondheid.

Lees verder: Overlast op de Zeedijk: 'Als Zeedijkers klagen, is er echt wat aan de hand' [+]

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden