Plus

Storing Schiphol had 'complexe oorzaak'. Maar wat dan?

Waren werkzaamheden de oorzaak van de stroomstoring die dit weekend Zuidoost in het donker zette en Schiphol lamlegde? Netwerkbeheerder Tennet ontkent.

Lange rijen op Schiphol door een grote storing bij het inchecken. Beeld anp

De storing die 18.000 Amsterdamse huizen uren in het donker zette en chaos op Schiphol veroorzaakte, deed zich zaterdagnacht om kwart voor een voor in het Amsterdamse hoogspanningsnetwerk van Tennet.

Dat verbindt de bovengrondse hoogspanningslijnen die vanaf elektriciteitscentrales richting stad lopen via ondergrondse kabels met verdeelstations in groot-Amsterdam.

Ergens tussen de verdeelstations Venserweg in Diemen, Bijlmer Zuid bij het AMC en Amstelveen Langs de Akker ging het mis in een hoogspanningskabel waarop 150.000 volt stond.

Normaliter is dat geen probleem; de verbinding is op papier dubbel uitgevoerd. Door de Bijlmer lopen een 'zwart circuit' en een 'wit circuit'. Als de ene kabel faalt, kan de ander het over nemen. Maar dat gebeurde dit keer niet.

Tennet spreekt van 'een complexe oorzaak', stroom­eufemisme voor: 'er is geen voor de hand liggende boosdoener gevonden'.

De netbeheerder roept voor uitsluitsel de hulp in van DNV GL, het voormalige Kema. 'want we keuren natuurlijk niet ons eigen vlees.' Tot de onderzoekers een oordeel vellen, houdt Tennet zich op de vlakte.

Trekken met risico
De kortsluiting deed zich in een opvallend deel van het stroomnet voor. Juist nu is Tennet de kabels tussen Diemen en Bijlmer Zuid aan het opknappen. Het 'zwarte circuit' is inmiddels vervangen, het werk aan de 'witte' tegenhanger is vorige maand begonnen.

Dat doen aannemers De Nys, Alsema en Van Vulpen op een opvallende manier. Om niet overal in het drukke Zuidoost de schep in de grond te hoeven zetten, worden de kabels door bestaande buizen getrokken.

Dat is een beproefd recept maar wel met een risico: als er te hard wordt getrokken of als een buis binnenin is beschadigd, kan de kabel in het ongerede raken. Wanneer de schade relatief licht is, hoeft die zich niet direct te openbaren.

Daarnaast moeten de kabels om de 500 meter aan elkaar worden geknoopt, waarvoor wel graafwerk nodig is: 29 keer in het 6 kilometer lange gedeelte tussen Diemen en Bijlmer Zuid.

Bovendien blijkt momenteel ook bij Amstelveen aan de ondergrondse hoogspannings­kabels te worden gewerkt. Ze lopen pal langs snelweg A9, die binnenkort wordt verbreed waardoor de kabels moeten worden verlegd.

Tennet ontkent dat werkzaamheden een rol speelden bij de stroomuitval. "Er werd op het moment van de storing niet gewerkt," aldus een woordvoerder. De vervanging in Zuidoost is volgens het bedrijf nog niet van start gegaan.

Toezichthouder ACM onderzoekt nu zelf ook wat er afgelopen weekend is misgegaan. "Dit soort storingen hebben, zeker aan het begin van de meivakantie, grote gevolgen," zegt een woordvoerder.

"Ook collega's van ACM zijn hierdoor getroffen. Het is onze taak de oorzaak te achterhalen en eventueel maatregelen op te leggen als er zaken niet goed zijn gegaan. Om te voorkomen dat dit nog eens gebeurt."

Stroominfarct
Tennet werd vorig jaar duchtig op de vingers getikt door de stroomwaakhond. De beheerder heeft bij het nog ingrijpender stroominfarct in Diemen in 2015 - waarbij een miljoen huishoudens zonder stroom kwamen te zitten - volgens ACM niet aan zijn wettelijke plicht voldaan.

Bij die storing, veroorzaakt doordat een monteur fouten maakte, bleken cruciale onderdelen niet dubbel te zijn uitgevoerd.

Tennet was woest over de uitspraak, die volgens de netbeheerder tot gevolg zou hebben dat elke Nederlander 920 euro kwijt is aan een rigoureuze opknapbeurt.

Sindsdien is er niets gebeurd. "Er zijn al een tijdje bij het ministerie van Economische Zaken nieuwe regels in voorbereiding," zegt een woordvoerder van de toezichthouder. "Het is onduidelijk welke gevolgen die hebben voor de betrouwbaarheid van het netwerk."

De ACM moet tot dan op haar handen zitten. "Het is in de tussentijd voor rekening en risico van Tennet hoe het hiermee omgaat."

Volgens Tennet is er geen enkel verband tussen de storing van afgelopen weekend en de schrobbering van ACM. "We hebben dit netwerk al dubbel uitgevoerd."

Lees ook: Stroomstoring nieuw dieptepunt in groeistuipen Schiphol

Beeld Laura van der Bijl

Piek of dip

Uitzonderlijk is het niet, dat kortsluiting in een hoogspanningsleiding tot een stroompiek of -dip leidt in de elektriciteitskabels thuis. Maar hoe deze dip Schiphol kon lamleggen is ook Tennet een raadsel. "Raar hè, maar soms gebeuren dat soort dingen."

Het getroffen hoogspanningstracé is niet direct verbonden met Schiphol Centrum, alhoewel er dwarsverbindingen zijn die de schokgolf konden doorgeven. Wel lopen kabels naar verdeelstation Schiphol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.