Opinie

'Stop de woningkapers van de Gouden Leeuw'

De grootschalige kamerverhuur in complex de Gouden Leeuw in Zuidoost tast de woon- en leefomgeving aan, schrijven bewoners Marjolein Houweling en Herman Morssink.

'Kamergewijze verhuur van appartementen in de Gouden Leeuw is een veiligheidsrisico.'Beeld Rink Hof

In Amsterdam wordt één op de acht ­woningen gekocht om te verhuren. In de Gouden Leeuw is dat een op de vier. ­Elke woning die vrijkomt, wordt voor de neus van particulieren weggekaapt door makelaars en beleggers.

Op de afdeling Vergunningen van het stadsdeel maakt men overuren om Onttrekkingsvergunningen te verstrekken voor kamergewijze verhuur. Er liggen maar liefst 46 aanvragen klaar.

Verhuur op een dergelijke grote schaal levert natuurlijk problemen op. De gemeente gaf dat zelf al aan in haar nota Ruimte voor Woningdelers (2014): 'In de vrije sector leidt een grote(re) vraag naar verschillende vormen van gemeenschappelijke bewoning (studenten, alleenstaanden, arbeidsmigranten) tot verdringing van andere woningzoekenden die een zelfstandige woning wensen.'

De Gouden Leeuw ligt in Amsterdam-Zuidoost, midden in het groen. Het complex is in 1973 ontworpen door Joop van Stigt, conform het structuralisme en vanuit een ideologische visie op het gebied van de maatvoering, indeling en gemeenschappelijke voorzieningen.

De Vereniging van Eigenaren (VvE) koestert dit cultureel en architectonisch erfgoed. Het complex staat op de nominatie voor Jong Monument. De bewoners ontwikkelen een meerjarenvisie over het beleid en de visie van de VvE.

Op een enquête in 2016 onder de 300 bij de VvE bekende e-mailadressen was een respons van ruim 145 deelnemers. Driekwart van hen gaf aan verhuur en de gevolgen van verhuur als het grootste probleem binnen de Gouden Leeuw te ervaren.

Ook dat werd in 2014 al door de gemeente onderkend: 'Aan kamerverhuur kleven wat betreft veiligheid en leefbaarheid grotere risico's dan aan bewoning door een enkel huishouden. Doordat meer mensen intensiever gebruik ­maken van de woning en minder vertrouwd zijn met plattegrond, brandveiligheidsrisico's en vluchtwegen, is het veiligheidsrisico groter. De verantwoordelijkheid van de huishoudens voor het zorgvuldig gebruik van de woning is minder vanzelfsprekend.'

Handdoek in de ring
De kosten voor reparaties (herstel van schade door onoordeelkundig gebruik) rijzen de pan uit, de druk van de daarmee gepaard gaande ­logistiek en administratie neemt toe. Voor de vorige beheerder was dit zelfs aanleiding om de handdoek in de ring te gooien.

Dat dit zou gebeuren, constateerde de gemeente ook al in hetzelfde rapport: 'Hoge parkeerdruk, overlast van geparkeerde fietsen en een groter aanbod van huisvuil leiden tot een grotere druk op de openbare ruimte. Minder tastbaar, maar wel vaak genoemd door buurtbewoners in relatie tot kamerverhuur, is dat de nieuwe bewoners weinig binding hebben met de buurt en weinig zorg dragen voor de directe woonomgeving.'

En toch worden vergunningen voor kamergewijze verhuur aan de lopende band verstrekt. Beleggen in een (vijf-kamer)appartement in de Gouden Leeuw is lucratief, het levert een rendement op van meer dan 12 procent.

De appartementen worden veelal onderhands verkocht: er wordt dan een bezichtiging georganiseerd voor professionele marktpartijen (beleggers, makelaars). Deze doen een bod boven de vraagprijs. De hoogste bieder wint. Om te weten wát het hoogste bod is, wordt er opnieuw geld geboden, contant, in een envelop. Dit is ­uiteraard in strijd met de wet en de regels van de NVM. Van 'vrijemarktwerking' is geen sprake, het gaat om een gesloten circuit.

Het complex is bouwkundig niet berekend op grootschalige, kamergewijze verhuur, de woonomgeving er niet op ingericht, maar ook de interne organisatie van de VvE is er niet op afgestemd. Een VvE is een vrijwilligersorganisatie en heeft niet dezelfde mogelijkheden en middelen als een woningcorporatie.

De (professionele) verhuurders hebben andere (bedrijfs)belangen dan de particuliere woningbezitter, en deze belangen kunnen zeer strijdig zijn. De samenwerking tussen de VvE en de verhuurders loopt in veel gevallen uitzonderlijk stroef. Het opvoeden van huurders wordt overgelaten aan de buren.

Discriminatie
De verhuurders schetsen een denigrerend beeld van de bewoners van de Gouden Leeuw naar de gemeente Amsterdam toe. "... het complex trekt door het prijsniveau financieel minder bedeelden aan ongeacht ras, kleur, opleiding, geloofsovertuiging etc. Bij die groep horen bepaalde normen en waarden die het leefklimaat mede bepalen.'

Marjolein Houweling, bewoner van de Gouden Leeuw.Beeld -
Herman Morssink, bewoner van de Gouden Leeuw.Beeld -

Men legt zonder mankeren een relatie tussen financiële middelen en normbesef. Dat is discriminatie, hoe je het ook uitlegt, een hoogst bedenkelijke diskwalificatie van de particuliere woningbezitter.

Er zijn wel degelijk bonafide verhuurders, met name de eigenaar-bewoner die een tweede appartement in de Gouden Leeuw heeft gekocht. Deze verhuurders zullen zich duidelijk moeten distantiëren van de malafide.

Dan is de oplossing verder heel simpel: het weer invoeren van harde quota voor verhuur. De belangenafweging voor het verlenen van vergunningen voor kamergewijze verhuur ­gebeurt nu alleen aan de hand van het aantal beschikbare vierkante meters (vooraf) en ­geluidsreducerende maatregelen (achteraf).

De invloed van een kwart kamerverhuur in een compex op de leefomgeving en andere sociale factoren worden niet meer meegerekend.

Als er 10 procent van de appartementen mag worden verhuurd, is de situatie beheer(s)baar. In elke toren mag dan een beperkt aantal appartementen in de verhuur. Conform de regels van het Reglement van Splitsing en huishoudelijk reglement, uiteraard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden