Plus

Stilstaan bij gebrom, gerinkel en geblieb in de Kinkerbuurt

In de Kinkerbuurt in West werd maandag gewandeld én intens geluisterd naar de geluiden van de stad, tijdens de Luisterwandeling. Opvallend: op veel plekken is het stil.

De wandeling gaat ook door de oude lettergieterij Tetterode.Beeld Dingena Mol

Het gerinkel van ijsklontjes in een glas op de hoek van de Bilderdijkkade. Het zachte plofje van een fietshandvat tegen een muur in de Bellamydwarsstraat. Bliebgeluiden van kassa's op de Ten Katemarkt, het brommen van de koeling in een Turkse supermarkt en de verstilling van de Marmerzaal in de oude lettergieterij Tetterode.

Tijdens de Luisterwandeling, georganiseerd door Soundtrackcity, in het kader van World Listening Day komen de geluiden van de Kinkerbuurt dubbel zo hard binnen. Het is de verjaardag van de Canadese componist R. Murray Schafer, die in zijn boek The tuning of the world (1977) het begrip akoestische ecologie introduceerde: de mate waarin geluid de relatie tussen de mens en zijn omgeving beïnvloedt.

Tramgerinkel
Een groep van 22 mensen loopt achter gids Michiel Huijsman aan. Hij heeft van tevoren opdracht gegeven om te zwijgen: alleen zo kun je echt naar de geluiden om je heen luisteren.

Vanaf de OBA in De Hallen heeft hij samen met Renate Zentschnig een route van zo'n vijftig minuten uitgezet door de wijk, langs drukke straten met tramgerinkel en brommergesnerp, over kinderspeelplaatsjes met klotsend water en achterafpleinen waar vogels zingen.

Af en toe wordt er gestopt, om extra goed te luisteren. Het is een merkwaardig schouwspel: de zwijgende menigte die in de stralende zon aandachtig staat te luisteren naar het gekabbel van de stad. "Kijk, zombies," zegt een man tegen zijn hond wanneer Huijsman de groep dwars door de Dirk van den Broek aan de Bilderdijkstraat leidt.

"Het is de bedoeling dat we ons openstellen voor de geluiden van de stad, die ons elke dag omgeven maar die we normaliter op de fiets aan ons voorbij laten glijden," zegt Huijsman bij vertrek. Normaal gesproken geeft hij met Soundtrackcity geluidswandelingen met koptelefoons, waardoor wandelaars speciaal door kunstenaars voor de omgeving gemaakte muziek en geluiden horen.

Partituur
"Vandaag is de wandeling de partituur," aldus Huijsman. "Nu moeten we zelf luisteren. Daardoor worden ook je andere zintuigen veel actiever." Het is een idee van de componist Anne Wellmer, die achteraf in café Belcampo een gesprek leidt over wat deelnemers aan de tocht zoal hebben gehoord.

Heel verschillende dingen, zo blijkt. "De verschillende talen op straat," zegt een van de deelnemers, terwijl een oudere heer vooral het geluid van een voorbijrijdende fiets is bijgebleven. "Zo subtiel, je let er eigenlijk niet op, maar het zijn allemaal verschillende kleine geluiden achter elkaar."

Wellmer, zelf woonachtig in Den Haag: "Ik ken deze buurt best goed, vroeger ging ik wel dansen in de Trut, jaren geleden. Voor mij was het dus ook een beetje een nostalgische wandeling. Ik vond het opvallend dat het zo stil was op veel plekken. Ik had een constante brom op de achtergrond verwacht, maar je hoorde soms alleen vogels."

Volgens Wellmer is geluid een belangrijk onderdeel van nostalgie: "Jaren geleden waren mensen boos omdat de bel van de tram veranderde. Mensen waren aan die bel gehecht, het was echt het geluid van Amsterdam. Voor nieuwe generaties is de bel van de nieuwe trams dat geworden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden