Stichting Diogenes verwaarloost panden in de stad

De Amsterdamse stichting Diogenes, die zich inzet om verkrotte panden te redden, verwaarloost panden in de binnenstad. Huurders hebben klachten.

Het vervallen achterhuis in de Binnen Brouwersstraat, waar asbest werd gevonden. Beeld Catharina Glogowski

Na klachten van huurders over lekkage, slechte isolatie en ander achterstallig onderhoud oordeelde de huurcommissie in meerdere gevallen dat woningen van de stichting Diogenes 'ernstige gebreken' vertonen.
Diogenes werd in de jaren zestig opgericht door de bekende Amsterdamse monumentenredder Geurt Brinkgreve en beheert momenteel een vijftigtal panden in de binnenstad. Bij huurdersorganisatie Wijksteunpunt Wonen Centrum is de stichting inmiddels een oude bekende.

Hetzelfde liedje
'Het is altijd hetzelfde liedje,' zegt Monique Beek, die zo'n vijftien huurders van Diogenes heeft bijgestaan. 'Huurders klagen over achterstallig onderhoud. Als we de stichting daar op aanspreken, is het steevast de schuld van de huurder. Maar de huurcommissie geeft de bewoners telkens gelijk.'

Een van de ernstigste gevallen van verwaarlozing betreft het achterhuis van een woning in de Binnen Brouwersstraat 26. Het dak is al jaren kapot, de bewoonster heeft een zeil moeten spannen om regenwater tegen te houden. Op de benedenverdieping zijn de plafondbalken in 1999 naar beneden gestort, een gapend gat in de vloer achterlatend. Een half jaar geleden werd er asbest aangetroffen. Hoewel de verhuurder verplicht is dat te melden aan de bewoner, gebeurde dat niet.

Op instorten
'Achterstallig onderhoud zie ik wel vaker,' zegt Peter Commandeur, een in huurrecht gespecialiseerde jurist die de bewoonster bijstaat. 'Maar dit gaat wel heel ver. Het achterhuis staat op instorten. Bovendien verloopt de communicatie slecht: de huurster is niet eens geïnformeerd toen er asbest werd gevonden.'

Ook andere bewoners klagen over slecht onderhoud en moeizame communicatie met de stichting. Volgens een 62-jarige huurder in de Jordaan doet Diogenes 'het minimale' aan onderhoud. De panden van de stichting zijn veelal monumenten. 'De buitenkant houden ze wel bij. De binnenkant zal ze verder een zorg zijn.' Zelf durft de bewoner, die niet met zijn naam in de krant wil vanwege zijn 'precaire relatie' met Diogenes, niet meer te klagen bij zijn huisbaas. Toen hij een paar jaar geleden een aantal kritische mailtjes stuurde over een verbouwing bij hem in huis, kreeg hij een telefoontje van een advocaat van de stichting. 'Hij zei tegen me: als het u niet bevalt, kunt u maar beter de huur opzeggen.'

Geen huurverhoging
Een andere Diogeneshuurder kreeg hetzelfde 'advies'. Ook hij durft daarom niet met zijn naam in de krant. 'Toen ik hier kwam wonen dacht ik nog: geweldig, wonen bij een stichting die zich inzet voor het stadsgezicht.' Inmiddels is de 59-jarige niet meer zo gecharmeerd van zijn huisbaas. Het lekt in zijn huis, de muren zitten vol vochtplekken en de ramen kunnen niet meer open. Vijf jaar geleden oordeelde de huurcommissie dat zijn huur niet verder verhoogd mag worden omdat de woning te slecht is onderhouden.

'Bij mij valt het allemaal wel mee,' zegt de 32-jarige Liesje die in de Jordaan woont. Ja, haar appartement heeft één stuk muur dat er 'niet uitziet' door vochtproblemen. En als het hard regent loopt het water soms langs de muren naar beneden. 'Bij andere huurders is de situatie een stuk penibeler. Mijn onderbuurvrouw betaalt al drie jaar geen huurverhoging meer omdat ze achterlopen met het onderhoud.'

'Verwaarloosde kinderen'
Simon Blijleven, directeur van Diogenes, erkent dat niet alle panden in even goede staat verkeren. 'We doen ons best, maar de mogelijkheden zijn beperkt.' De huren die de stichting vraagt zijn laag. Bewoners die er al lang zitten betalen rond de tweehonderd euro per maand. 'Daar moeten we al het onderhoud van bekostigen,' zegt Blijleven. 'We kijken per jaar wat we kunnen doen, maar we moeten wel eens wat uitstellen.'

Op wat 'verwaarloosde kinderen' na valt het volgens de directeur verder wel mee. 'Voor de buitenkant van de woningen doen we ons best. En de huurders hebben ook een eigen verantwoordelijkheid om hun woning te onderhouden.' Het vervallen achterhuis in de Binnen Brouwersstraat is volgens Blijleven een geval apart. 'Het contact met de huurster verloopt moeilijk.' Wel vindt Blijleven dat de stichting de bewoonster had moeten waarschuwen toen er asbest in het achterhuis werd gevonden. 'Daar had ik alerter op moeten zijn.'

Meer dan nodig
Het bestuur van Diogenes zegt in een aanvullende reactie geen weet te hebben van dreigende telefoontjes aan haar huurders door een van de advocaten. 'Wij kunnen de negatieve teneur over Diogenes niet onderschrijven. Wij zijn de afgelopen vier jaar slechts tweemaal door huurders voor de huurcommissie geroepen.'

Er zijn ook huurders die het voor Diogenes opnemen. Kiek Jansen woont bijvoorbeeld al dertig jaar naar volle tevredenheid in de Javastraat. 'Mijn ervaringen met de stichting zijn ronduit perfect. Altijd gehoor, altijd overleg.' Diogenes mag dan wat traag zijn, zegt tevreden huurder Boris Tjen: 'Uiteindelijk worden wij huurders altijd goed geholpen. Sterker, ze doen en betalen vaak meer dan waartoe zij verplicht zijn.'

Redden van de sloop

Het begon met een huisje in de Eerste Tuindwarsstraat dat op de lijst stond gesloopt te worden. Doodzonde, vond beeldhouwer en publicist Geurt Brinkgreve. Onder zijn leiding werd daarom in 1960 een stichting in het leven geroepen om het pandje van de sloop te redden. De naam van de stichting: Diogenes, vernoemd naar een Griekse filosoof die in een ton woonde. Dankzij een gift van een rijke Amsterdammer kon de stichting het pand opkopen en opknappen. In de jaren daarna redde Diogenes tientallen verwaarloosde panden van de sloop en liet er kunstenaars in wonen. Uit de stichting kwamen vervolgens weer nieuwe stichtingen voort, die ook monumentale huizen opknapten zoals De Pinto, Claes Claeszhofje en Bethaniënklooster. Geld kwam van particuliere sponsors en bedrijven. Ook de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad komt uit Diogenes voort, ze delen nog altijd een kantoorpand. Inmiddels koopt Diogenes geen nieuwe panden meer op, daar is geen geld meer voor. De stichting probeert nog altijd zo veel mogelijk kunstenaars te huisvesten. Het dak lekt en er gebeurt niks
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden