Recensie

Steve Jobs is een meeslepend monument voor een genie (****)

Na Pirates of Silicon Valley (1999) en Jobs (2013) heeft de Appleoprichter eindelijk de film die hij verdient; Steve Jobs is een eigenzinnig, meeslepend monument voor een genie.

De fysieke gelijkenis is niet eens zo groot, maar Michael Fassbender beweegt en praat precies als Steve Jobs.Beeld Bouk Kriek

Op de aftiteling van 'Steve Jobs' staat vermeld dat de film is gebaseerd op de vuistdikke geautoriseerde biografie van Walter Isaacson. De voormalig hoofdredacteur van Time Magazine en ceo van CNN voerde gedurende drie jaar meer dan honderd gesprekken met Appletopman Jobs, zijn familie, vrienden, collega's en zijn concurrenten, om zo een beeld van de nogal onhandelbare mens én de vooruitstrevende pionier te krijgen.

Fassbender als Steve Jobs
Producent Sony Pictures kocht de filmrechten al voordat de biografie - negentien dagen nadat Jobs aan de gevolgen van alvleesklierkanker was overleden - op de markt verscheen. Aaron Sorkin, vermaard om zijn scenario's voor onder meer The West Wing en The Social Network, schreef het script; David Fincher zou de film regisseren en de hoofdrol moest worden gespeeld door Christian Bale.

Nadat Fincher door Sony was bedankt - hij zou een salaris van tien miljoen dollar en de volledige creatieve controle hebben geëist - kwam de Engelse regisseur Danny Boyle (die in 2008 een Oscar won voor Slumdog Millionaire) in beeld. Michael Fassbender mocht na veel vijven en zessen Jobs spelen. En hoe: de fysieke gelijkenis is niet eens zo groot, maar Fassbender beweegt en praat precies als Jobs.

Theatraal drama
Steve Jobs - de filmtitel verschijnt aan het begin noch aan het einde in beeld - opent met zwart-witbeelden van de Britse sciencefictionschrijver Arthur C. Clarke, die in 1974, staand voor een computer die een hele muur in beslag neemt, voorspelde dat elk huishouden in 2001 verbonden zal zijn met een soort netwerk. Zelfs het regelen van bankzaken moet dan met een kleine console vanuit de eigen woning mogelijk zijn, stelt Clarke, net als het kopen van tickets voor het theater.

Wat volgt is allesbehalve een recht-toe-recht-aan biopic van de wieg naar het graf (geen woord over Pixar of zijn ziekte bijvoorbeeld), maar een theatraal drama dat focust op de lancering van drie producten die van groot belang waren voor Jobs carrière: de eerste Macintosh in 1984, de NeXT Computer in 1988, en de iMac in 1998.

Om de verschillende periodes een eigen look te geven, koos Boyle ervoor ze alle drie op een ander formaat te schieten: hij filmde 1984 op korrelige 16mm, 1988 op het warme 35mm-formaat en 1998 digitaal. De film speelt zich grotendeels backstage af, en verder in de wandelgangen, parkeergarages en het auditorium. In real time, telkens in de aanloop naar de grootse publiekspresentatie.

Dwangmatige perfectionist
Jobs manifesteert zich keer op keer als een dwangmatige perfectionist, een dwingeland die zelf niet kan ontwerpen of programmeren maar wel het uiterste vergt van alles en iedereen. 'Ik lees overal dat Steve Jobs een genie is, maar wat doe je eigenlijk?' vraagt medeoprichter Steve Wozniak (die als consultant aan de film was verbonden) hem. Jobs antwoordt ad rem: 'Muzikanten bespelen hun instrumenten, ik bespeel het orkest.'

Wozniak, formidabel gespeeld door Seth Rogen, is een van de mensen die in alle delen om Jobs heen cirkelen. Ook zijn ex-vriendin Chrisann Brennan (Katherine Waterston) duikt telkens op, met hun dochter Lisa (achtereenvolgens gespeeld door Makenzie Moss, Ripley Sobo en Perla Haney-Jardine) die hij niet wilde erkennen. De andere belangrijke schakels zijn briljante softwareontwikkelaar Andy Hertzfeld (Michael Stuhlbarg), Apple-ceo John Sculley (Jeff Daniels) en - vooral - marketingmanager en rechterhand Joanna Hoffman (de voortreffelijke, zo goed als onherkenbare Kate Winslet).

Drammerig genie
Hoffman fungeert in het prachtige bouwwerk van Sorkin en Boyle als het geweten van het nukkige, drammerige genie, dat meer liefde en aandacht lijkt te voelen voor zijn visionaire producten dan voor de mensen om hem heen.

Can a great man be a good man? luidt de tagline van Steve Jobs. Wozniak geeft het antwoord: 'Het is niet binair. Je kunt fatsoenlijk en begaafd zijn op een en hetzelfde moment!' In een andere scène wordt Jobs door een collega voor de voeten geworpen dat zijn producten beter zijn dan hijzelf. 'Inderdaad,' antwoordt hij onbewogen. 'Dat is het hele idee.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden