Column

Stemwijzers die je toespreken alsof je achterlijk bent

Ewald Engelen. Beeld Liesbeth Lmelkert
Ewald Engelen.Beeld Liesbeth Lmelkert

Waar op af te gaan? Verkiezingsprogramma's die lijken op de broekzak van een gek, bieden weinig houvast. Dat geldt ook voor stemwijzers en stembrekers die je toespreken alsof je achterlijk bent. 'Op verkeersovertredingen worden in Nederland relatief veel, en vaak ook hoge, boetes gegeven. De meeste overtredingen worden met camera's geconstateerd. Wat is uw mening hierover?' Dat werk.

Actualiteitenrubrieken, discussieprogramma's en lijsttrekkersdebatten helpen ook niet echt. Die gaan meer over de laatste peiling dan over wat partijen echt willen. En als dat onderwerp is afgekaart, is er altijd nog de vraag wat de breekpunten zijn en of lijsttrekker X over links, rechts of door het midden wil.

Gelukkig zijn daar de doorrekeningen van het CPB. Niet dat ik verwacht dat u dat 455 pagina's tellende rapport van A tot Z doorploegt. Dat heb ik zelf ook niet gedaan. Wel dat u gevoelig bent voor de scores van de partijen op een klein aantal kernindicatoren: groei, werkloosheid, schuld en begrotingstekort. Helaas zit ook daar veel ruis in. Alsof wij kunnen weten wat de werkloosheid in 2040 is. Zelfs begrotingstekort en staatsschuld heeft de overheid niet in eigen hand. Veel hangt immers af van wereldeconomie en wereldhandel.

Als er een maatstaf is voor zin en onzin van partijprogramma's, zijn het de inverdien- en uitverdieneffecten.Elke hervorming heeft namelijk macro-economische gevolgen. Alles wat de overheid niet doet, minder doet, tegen hogere betalingen doet, jaagt u op kosten. Daardoor kunt u minder uitgeven, daalt de groei en nemen de inkomsten van de overheid af (minder belasting) en de uitgaven toe (meer uitkeringen). Dat zijn uitverdieneffecten. Hoe groter de uitverdieneffecten, hoe meer bezuinigingen en hoe groter de economische schade. Voor inverdieneffecten geldt het omgekeerde.

Neem je dit als maatstaf, dan is de PVV de overduidelijke winnaar. Door alleen te bezuinigen op buitenlandse uitgaven (ontwikkelingssamenwerking) en zich niets aan te trekken van Brussel, kan Wilders de bezuinigingen als extra koopkracht aan burgers teruggeven. Daardoor brengt de PVV de minste schade aan de economie toe en is ze de enige die inverdieneffecten kan boeken. De meeste schade berokkent de VVD, gevolgd door D66, GroenLinks, PvdA en SP. Als je een biefstukliberaal bent en het je om je portemonnee te doen is, is de PVV dus je partij.

Toch: ga LibDem stemmen, de sociaalliberale partij van Sammy van Tuyll. Keynesiaans als de PVV, maar dan beschaafd en met een prachtige onderwijsparagraaf. We leven immers niet bij brood alleen.

e.engelen@parool.nl

@ewaldeng

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden