Plus Noord/Zuid

Station Noorderpark: vernuft, als een cobra

Kijk naar het station en je weet waar je bent als de Noord/Zuidlijn in 2018 gaat rijden. Deze serie belicht de zeven karakteristieke haltes van de nieuwe metrolijn.

De 'Cobra', zoals de kap wel wordt genoemd, geeft beschutting op het deel van station Noorderpark aan de zijde van de Johan van Hasseltweg Beeld Rink Hof

Het is een beetje vreemd om te zeggen, maar ­station Noorderpark is het oudste van de nog te openen Noord/Zuidlijn. Het balkon, een uitsteeksel van de Johan van Hasseltweg, werd al bijna tien jaar geleden gebouwd.

Inmiddels draagt de halte niet meer de naam van de Van Hasseltweg, maar is hij Noorderpark gedoopt, de entree naar het nabijgelegen park.
Dat bekt lekkerder. En dat niet alleen. Ook de klep, die je zou kunnen vergelijken met een ­brutale baseballpet, heeft een wijziging ondergaan. Vloeiender en organischer dan het oorspronkelijke ontwerp, dankzij de verbeterde techniek om glazen kap en raamwerk in een beweging te construeren.

De Cobra
Dat verklaart de bijnaam die op de bouwplaats te horen is: de Cobra. Als een slang glijdt de kap vanuit de middenberm van de Nieuwe Leeuwarderweg naar de stationshal. De vergrote kap beschermt reizigers beter tegen regen en sneeuw, maar ze staan wel bloot aan de wind. Halverwege het perron bieden alleen twee glazen panelen met leunstangen nog wat beschutting.

Het besluit voor de aanleg van de Noord/Zuidlijn viel in 1996, waarna vier bureaus een competitie aangingen voor het ontwerp van de ­stations. Hans van Heeswijk, Zwarts & Jansma, Movares en Benthem Crouwel Architects gingen de strijd aan - met BCA als winnaar. Daarbij speelde hun ervaring bij de omvorming van ­station Schiphol tot Schiphol Plaza en de bouw van sommige terminals op de luchthaven. BCA heeft verder de RAI als belangrijke opdracht­gever.

Familie, maar verschillend
Uitgangspunt bij de metrostations is de gedachte dat ze een familie vormen, maar wel van elkaar kunnen verschillen. Dit wijkt af van de Oostlijn, waar feitelijk alleen de ondergrondse stations een eigen stempel hebben; de kubusvormige betonnen gebouwtjes zijn bovengronds de rode draad.

De Noord/Zuidlijn wijkt nog op een ander punt af van de oostelijke tegenhanger. Een station als Weesperplein bleek te veel een ondergronds labyrint, waar de reiziger slechts met moeite de uitgang wist te vinden. Station Weesperplein was (en is) niet alleen een overstap­halte maar ook een passage onder de drukke Weesperstraat.

Onoverzichtelijkheid mocht zich niet herhalen bij de Noord/Zuidlijn, temeer daar de stations een stuk dieper liggen, met lange roltrappen die afdalen 'in de onderwereld'. Ergens moet de reiziger een glimp opvangen van de buiten­wereld, in de vorm van een lichtvlek bovenin.

Het bovengrondse station Noorderpark is de eenvoud zelve met een perron dat alleen vanuit het verdeelplatform aan de Johan van Hasseltweg bereikbaar is. De verlichting zit vernuftig verstopt in de kap, net als de camera's die de schuif­deuren van de metro observeren.

Kunst
Alle stations krijgen kunst, in Noorderpark werk van Margit Lukács en Persijn Broersen. Ze zijn te rade gegaan bij de Amsterdamse School die in Noord veelvuldig voorkomt. Hun bakstenen poorten vertonen, hoe nieuw ook, al sporen van verval, alsof het opgegraven archeologische vondsten zijn. Betonnen polygonen imiteren de werking van klimop of gras.

Wie straks het station voorbijzoeft, vangt een glimp op van deze verweerde Poorten van Noord, een eerbetoon aan de metselaars en bouwvakkers die hun sporen hebben achter­gelaten in de aangrenzende Vogelbuurt en omgeving.

Over ruim een jaar zullen hier naar schatting dagelijks ruim 10.000 mensen in de metro stappen en ondervinden dat de Albert Cuypmarkt dichterbij is dan ze hadden gedacht. Maar eerst zien ze in de verte de kap van Amsterdam Centraal gloren, de eerstvolgende halte zuidwaarts.

Dit is het tweede deel van een serie over de nieuwe stations van de Noord/Zuidlijn. Lees ook deel 1: Station Noord: dit is het begin van Amsterdam [+]. Dinsdag deel drie: Centraal Station.

Noorderpark Beeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden