Plus

Startblok Riekerhaven: niet alle gangen zijn een succes

Startblok Riekerhaven, een wooncomplex met statushouders en Nederlandse jongeren in Nieuw-West, bestaat een jaar. De belangstelling ervoor is groot. Hoe gaat het met de integratie?

De bewoners van een van de woongroepen van Riekerhaven bij hun woning. Beeld Rink Hof

Het rijtje buitenlandse afgevaardigden en tv-stations dat afgelopen jaar naar de Riekerhaven kwam kijken, is lang: ze kwamen uit Griekenland, Scandinavië, Engeland tot Hongkong en New York, en van de BBC tot Al Jazeera. Zuid-Korea komt binnenkort langs.

"Het blijkt een gouden greep te zijn geweest," zegt Rienk Postuma van wooncorporatie De Key over Startblok Riekerhaven, waar 565 statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) en Nederlandse jongeren in woongroepen wonen. Het project, dat 'redelijk uniek' is in Europa, moet de integratie bevorderen.

Postuma: "We wisten niet of de formule zou werken, maar het is boven verwachting goed gegaan. Er zijn allerlei aardige initiatieven ontplooid, zoals een taaluitwisselingsprogramma en sportactiviteiten. Het verloop in Riekerhaven ligt lager dan in een studentenhuis."

Heftige verhalen
Bewoonster Bobbie Fay Brandsen (22), student aan de Nederlandse Filmacademie, volgde voor haar documentaire The Boys Next Door een jaar lang haar drie buurmannen uit Syrië, Eritrea en Senegal.

"Ik begon naïef en hoopvol aan het project. Er zijn heel mooie kanten maar het is ook zwaarder dan ik had verwacht. De verhalen van de statushouders zijn best heftig. Een keer moest ik een brief vertalen waarin stond dat de vrouw van een van de statushouders niet naar Nederland mag komen. Heel verdrietig."

Het succes van het samenwonen is per woongroep wisselend, zegt ze: "Aan de gemeenschappelijke ruimte is te zien hoe hecht de groep is."

De gemeenschappelijke woonkamer van woongroep 1B ziet er bijvoorbeeld onaantrekkelijk uit. Er staat een ijskast met rotzooi erin, een tafel met afgebroken poten en de keuken is smerig.

Bewoner Meron Bereket (24) uit Eritrea komt er weinig, alleen om een wasje te draaien. Koken doet hij op zijn kamer op een elektrisch pitje. Hij hoopt snel herenigd te worden met zijn vrouw, die in Duitsland verblijft.

Themaboom
De woonkamer van gang 6A is een stuk knusser. Er is een zitje met een stalamp, er hangen schilderijen en er staat een kast met puzzels en spelletjes als ganzenbord. Aan de muur hangt een bord: 'Be reasonable, do it my way'.

In de kamer staat een kerstboom. "Nee, dat is geen kerstboom maar onze themaboom. We moeten er nog bladeren in hangen," zegt 'gangmaker' Tequischa Begeer (22), die haar groep met 26 bewoners altijd fanatiek optrommelt om deel te nemen aan gezamenlijke activiteiten. Ze heeft bewust gekozen voor Riekerhaven. "Ik wil statushouders op weg helpen met hun leven."

Woongroep 6A staat te boek als een gezellige groep. De 'gang' van Louise Barendregt (24) is daarentegen minder hecht. "Er zijn al zeven mensen verhuisd. En er zijn onderhuurders geweest. Dan is het moeilijker een hechte groep op te bouwen," zegt Barendregt.

Beeld JV/Het Parool

Mostafa Ezzi (21) uit Syrië moet als een van de 'projectmakers' de sociale cohesie tussen bewoners bevorderen. "Ik ga erop af als er problemen zijn. Als iemand niet wil schoonmaken, bij geluidsoverlast of als de communicatie slecht verloopt. Meestal komen we er wel uit."

Persoonlijk bevalt het wonen op Riekerhaven hem zeer. "Het is leuk allerlei culturen te leren kennen. Je leert ook snel over de normen en het eten van Nederland."

Amsterdam is lovend over het project. Riekerhaven is, aldus een persbericht van stadsdeel Nieuw-West, 'omarmd door de stad'. Vrijwel alle grote huisvestingsprojecten voor statushouders worden nu via dit gemengde concept uitgevoerd, aldus het persbericht.

Andere ritmes
Maar ex-bewoner Pomme van Maarschalkerweerd (25) is blij dat ze vorige maand uit de Riekerhaven kon vertrekken. "Ik begon heel enthousiast maar het werd een teleurstelling. Boven mij woonde een gezin uit Eritrea met kinderen en naast me een buurman uit Syrië bij wie Jan en alleman over de vloer kwam. Zij hebben heel andere ritmes. Als jij 's morgens moet werken, is die geluidsoverlast slopend."

Het kan zijn dat ze het niet getroffen heeft met haar woongroep, zegt Van Maarschalkerweerd, die zich ook groen en geel ergerde aan de vuilnis op het complex. "Twee andere vriendinnen zijn er ook al weggegaan. De statushouders moeten veel meer gestuurd en begeleid worden. Er kwam te veel op ons als community neer."

565

In Riekerhaven wonen 565 statushouders en Nederlandse jongeren in woongroepen samen.

Of het gemengd wonen tot betere integratie leidt? Postuma van De Key: "Op de ene gang is het contact beter dan op de andere. Maar dat zie je ook in studentenhuizen."

Woningcorporaties De Key en Eigen Haard zetten naar een formule identiek aan Riekerhaven Startblok Elzenhagen op in Noord, waar vanaf volgend jaar zomer 540 statushouders en Nederlandse jongeren komen te wonen.

"We leren van de Riekerhaven. De woongroepen worden kleiner om de onderlinge band te vergroten. We introduceren meer zelfbeheer, zodat de bewoners hun eigen klussen klaren en daardoor meer contact met elkaar krijgen."

The Boys Next Door is morgen om 23.25 uur op NPO 3 te zien.

'Aan de gemeenschappelijke ruimte is te zien hoe hecht de groep is.' Beeld Rink Hof

Te veel op één plek

De integratie van de 86 Eritrese bewoners, een derde van de statushouders op Riekerhaven, verloopt moeizaam. Hulpverlener Mekonnen Ykeallo is twee maanden geleden 'ingevlogen' om de problemen van deze groep in kaart te brengen.

Mek, zoals de bewoners hem noemen, is zelf half Ethiopisch, half Eritrees. "Eritreeërs zijn gesloten en hebben een flinke dosis wantrouwen, doordat ze altijd onderdrukt zijn geweest. Ze spreken geen Engels, zitten veel bij elkaar en hebben veel meegemaakt."

Tekle (23) - hij wil niet met eigen naam in de krant - vluchtte uit Eritrea omdat hij het leger niet in wilde. Aan smokkelaars moest hij 3600 euro betalen, geld van zijn broer, die in Israël woont. Over de reis en de trauma's die hij heeft opgelopen, wil hij niets kwijt. "Te moeilijk," zegt Tekle, met tranen in zijn ogen.

Hij is eenzaam en mist zijn moeder. "De Nederlanders zijn aardig en willen helpen maar ik heb veel problemen aan mijn hoofd. Daarom heb ik weinig contact met ze."

Mek vindt dat er betere begeleiding moet komen voor Eritreeërs. "Ze moeten meer leren over de Nederlandse cultuur, de gezondheidszorg, financiën en scholen. Je kunt ze niet zomaar in een woongroep zetten. Bovendien zitten er hier te veel op één plek."

Is de cultuurshock groot? Tekle: "Hier zijn homo's en lesbo's, de drugs zijn vrij, er zijn ongelovigen en het respect voor ouderen is weg. Als je de weg vraagt, wijzen ze met hun vinger en lopen ze niet eens met je mee. Het verschil is heel groot."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden