Plus

Stadskunstenaar Sjaak van der Leden (1947-2017) koos zijn eigen weg

Hij had zijn camera altijd bij zich. Een echte stadsfotograaf. Jazzfestivals op het Amstelveld, gayparades, herdenkingen op de Dam en de aanleg van de Noord/Zuidlijn: Sjaak van der Leden was erbij.

Het werk van Sjaak van der Leden is door de hele stad te zien Beeld -

Het was al vroeg duidelijk dat Sjaak zijn eigen weg koos, zegt zijn zus Marrie van der Leden. "Hij had een levendige fantasie, las veel, Nederlandse literatuur en wereldliteratuur. Hij was ook altijd aan het tekenen, schilderen of schrijven."

Van der Leden was de vijfde telg in een gezin met zes kinderen. Van der Leden was pienter en schreef zich in voor de HTS-opleiding bouwkunde, maar het toekomstbeeld van een geregeld leven als architect benauwde hem. Een half jaar voordat hij zijn diploma zou halen, koos hij voor het leven als kunstenaar.

Van der Leden had geen gemakkelijk leven. Toch liet hij zich daar niet zo over uit. "In de omgang merkte je het wel", zegt zijn zus, "hoewel hij nooit chagrijnig was. Juist altijd heel actief en positief."

In zijn etalage in de Koningsstraat, de door hem sierlijk geschilderde letters op de ramen van cafés en bedrijfjes, in de buurtvitrines aan de Sint Antoniebreestraat; het werk van Van der Leden is door de hele binnenstad te vinden. Bijzonder dat hij zulke rake foto's kon maken, vindt Guido Frankfurther, buurtbewoner en oud-bestuurder van stadsdeel Centrum.

"Vooral zijn inkaderingen waren opvallend goed. Waar je gaat staan en voor welk kader je kiest bepaalt in hoge mate de kracht van een foto. Sjaak begreep dat als geen ander."

De toewijding aan de Nieuwmarktbuurt kwam tot uiting in zijn werk voor de buurtkrant OpNieuw, voortgekomen uit het verzet tegen de sloop van de buurt en de metrorellen in 1975.

"De actievoerders, stuk voor stuk anarchistische, linkse mensen, kwamen aan het woord in OpNieuw," zegt goede vriendin Anneke Hesp. "Van der Leden schreef en fotografeerde en was secretaris van het bestuur. Als hij vergaderingen leidde, wilde hij iedereen het woord geven, op elk probleempje ingaan, aan iedereen recht doen. Chaos!"

In schril contrast met die vergaderingen staat de georganiseerde aard van Van der Leden. Soms vroeg ­iemand een specifieke foto, herinnert Hesp zich. "Hij wist die zo uit zijn archief te trekken. En elke dag plaatste hij een nieuwe ­foto uit zijn collectie op Facebook, bijvoorbeeld van het Oosterdok of de Nieuwmarktbuurt. Dat hield hij goed bij."

Als kunstenaar had Van der Leden weinig te besteden. Maar hij kon daar goed mee omgaan en wist zelfs geld opzij te leggen om te kunnen reizen: naar Oost-Europa, Afrika, Patagonië, India, Nepal en recent Mexico en Costa Rica.

Dat zou zijn laatste reis worden. In hoofdstad San José overleed Van der Leden aan de gevolgen van een hartstilstand. Hij is 69 jaar geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden