Stadsgezichten: Sprookjeszwemmen in het Zuiderbad

Exterieur van het bekende Zuiderbad achter het Rijksmuseum in Amsterdam Beeld ANP
Exterieur van het bekende Zuiderbad achter het Rijksmuseum in AmsterdamBeeld ANP

Object: Zuiderbad

Locatie: Hobbemastraat 26

Architect: Jonas Ingenohl, tevens architect van Turngebouw/de Krakeling

Architect restauratie: Bertus Mulder, www.bertusmulder.com

Data van oplevering: 1897, 1999

Als je ooit bij het Zuiderbad binnen bent geweest is het bijna onmogelijk je voor te stellen dat het gebouw meerdere keren op de nominatie voor de sloop heeft gestaan.

Het dit jaar een eeuw oude zwembad aan de Hobbemastraat was van oorsprong een rijwielschool, maar met de komst van de moderne Engelse fiets (die de vélocipède met het hoge voorwiel verving) werd die functie overbodig: fietsen werd eenvoudiger, daar was geen school meer voor nodig.

Reden voor een bedankje aan Engeland, want sinds 1912 fungeert het door Jonas Ingenohl ontworpen gebouw daarom als zwembad. Een bijzonder en authentiek kenmerk van het Zuiderbad zijn de trappen die men eerst moet beklimmen om het zwembad te bereiken. Dit heeft te maken met het feit dat het gebouw van oorsprong niet als zwembad ontworpen is, waardoor het waterbassin in 1912 óp de vloer is gezet.

Dat het Zuiderbad er nog staat is vrijwel volledig te danken aan de bottom-up initiatieven avant la lettre van omwonenden en zwemmers uit de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw. Door vrijwilligerswerk, donaties, de inzet van actiegroep 'Houdt het Zuiderbad Nat' en de stichting Vrienden & Vriendinnen van het Zuiderbad werd de gemeente overtuigd van het bestaansrecht van het zwembad en kon het bad in 1999 grondig worden gerestaureerd.

Onder leiding van architect Bertus Mulder zijn de oorspronkelijke houten kleedhokjes tijdens deze restauratie behouden, evenals het zandfiltersysteem in de kelders van het gebouw, waarbij zeven lagen van verschillende soorten zand het water filteren. Allerlei andere bijzonderheden en opvallende interieurkenmerken zoals de speciale lichtval en de fontein met het stadswapen, komen eigenlijk pas tot hun recht bij een bezoek aan het gebouw.

In de avond, als het buiten donker is, heeft het Zuiderbad iets magisch van binnen. Het gebouw oogt en voelt wezenlijk anders dan overdag, waardoor het lijkt alsof dag en nacht het een ander gezicht geven. Alleen daarom al is het de moeite waard om op zijn minst één keer zelf te gaan zwemmen in het Zuiderbad, en dan liefst bij avond, om ook dat sprookjesachtige gevoel te ervaren. (ARCAM/Anne de Jong)

ARCAM plaatst wekelijks berichten op haar Bottom-Up Stedebouw Blog over de verschillende initiatieven, initiatiefnemers en bijeenkomsten die in het kader van bottom-up projecten worden georganiseerd bij ARCAM.

Het blog vindt u hier: ARCAM Bottom-Up Stedebouw Blog

null Beeld ANP
Beeld ANP
Onder leiding van architect Bertus Mulder zijn de oorspronkelijke houten kleedhokjes tijdens deze restauratie behouden. Beeld ANP
Onder leiding van architect Bertus Mulder zijn de oorspronkelijke houten kleedhokjes tijdens deze restauratie behouden.Beeld ANP
Demonstratie tegen de sluiting van het Zuiderbad voor de ingang van het net verbouwde Mirandabad. 2-2-1979. Beeld ANP
Demonstratie tegen de sluiting van het Zuiderbad voor de ingang van het net verbouwde Mirandabad. 2-2-1979.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden