Stadsgezichten: Mr. Visserplein

Mr. Visserplein bij het Waterlooplein met links op de voorgrond de Mozes en Aäronkerk. Boven de Nederlandse Film en Televisie Academie. Rechts de Portugese-Israëlitische Synagoge, met in de bosjes ervoor de TunFun. Foto Peter Elenbaas.

Wie op een luchtfoto de oostelijke binnenstad bekijkt ziet vanuit zuidoostelijke richting de Weesperstraat als een kaarsrechte lijn het stedelijk weefsel doorklieven, om te eindigen in de wegenspaghetti van het Mr. Visserplein. Binnenkort zal de spaghetti na een aantal verkeerstechnische verbeteringen ontward zijn. Wat dan overblijft zijn de restanten van een verkeerscircuit dat nooit als zodanig heeft gefunctioneerd.

In bouwkundig opzicht is dit het meest zichtbaar in de tramlijnen die dwars over het plein lopen en de kopergroene bogen die de ingang van de overdekte speeltuin Tunfun overkappen. De naam van dit kinderparadijs zegt het al; dit gedeelte van het plein was ontworpen als een tunnel naar de Valkenburgerstraat en heeft tot begin jaren negentig ook als zodanig dienst gedaan. Het Mr. Visserplein werd in 1967 aangelegd als draaischijf waar het verkeer naar de westelijke binnenstad, de IJ-tunnel of via een vierbaans autoweg direct naar het Centraal Station werd gedirigeerd.

Die autoweg is er nooit gekomen; wie nogmaals een blik op de luchtfoto werpt zal zien hoe vanaf het Mr. Visserplein het asfalt overgaat in het tweebaansverkeer van de Jodenbreestraat, om te eindigen in de enkele rijstrook van de Sint Antoniesbreestraat. Dat is heel wat anders dan de stedebouwkundigen bij de dienst Stadsontwikkeling zich in de jaren vijftig en zestig hadden voorgesteld bij het plein.

Het Mr. Visserplein ontstond niet alleen niet vanuit een verkeerstechnische behoefte; de gemeente wilde met de aanleg ook de armetierige wijken rondom het Waterlooplein saneren. Toen midden jaren zeventig ten behoeve van de geplande vierbaansweg ook de achterliggende Nieuwmarktbuurt eraan moest geloven braken er grote protesten uit in de stad. In de jaren tachtig werden de reeds geruimde percelen aan de Sint Antoniesbreestraat weer keurig met woningen in plaats van asfalt gevuld. Voor het Mr. Visserplein was het toen al te laat, en sindsdien functioneert het plein als een halve verkeersrotonde die vooral verkeer doorsluist richting de IJtunnel.

Langzaam maar zeker werden de percelen rondom het plein gevuld met gebouwen als het Maupoleum - in 1994 na een levensduur van 23 jaar alweer gesloopt voor nieuwbouw - en de Nederlandse Film en Televisie Academie. Toch heeft de openbare ruimte nooit iemand kunnen bekoren. In combinatie met het hoge aantal verkeersslachtoffers deed dit de gemeente in 2008 besluiten tot een grondige herinrichting van het plein. Straks zal de als stadsboulevard geherprofileerde Wibautstraat - nu nog algemeen beschouwd als de lelijkste straat van Amsterdam - aansluiten op een iets minder kil en in ieder geval veiliger plein, waarmee voor de oostelijke binnenstad het hoofdstuk van stadsvernieuwing voorlopig wordt afgesloten.(ARCAM/TIM VERLAAN)

De bogen bij de Tunfun. Foto Meriam de Lange
De Nederlandse Film- en Televisie Academie. Foto Meriam de Lange
De tramlijn die het plein doorkruist. Foto Meriam de Lange
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden