Stadsgezichten: Jan Schaeferbrug

Het eerste deel van de Jan Schaeferbrug wordt door drie drijvende kranen op zijn plaats gevaren. Links op de foto Pakhuis De Zwijger waar de brug doorheen komt te lopen. Het brugdeel in 70 meter lang. Foto ANP

Van donderdag 19 tot en met maandag 23 augustus vindt de achtste editie van SAIL (www.sail2010.nl) plaats in en rond het IJ. Een belangrijk onderdeel van de manifestatie is de vloot tall ships die in de IJ-haven te bewonderen zal zijn.

Om de intocht van de schepen mogelijk te maken is de Jan Schaeferbrug (genoemd naar politicus Jan Schaefer) uit elkaar gehaald. Om precies te zijn: twee delen, aan weerszijden van een vaststaand middenstuk, zijn eruit genomen en tijdelijk elders opgeslagen.

De brug is een ontwerp van Ton Venhoeven. Om verkeerstechnische redenen lag aanleg van een brug in het verlengde van de Kattenburgerstraat voor de hand. Maar aan de Oostelijke Handelskade stond ter hoogte van deze straat het uit 1934 daterende pakhuis Willem de Zwijger. Gesteld voor dit probleem wenste de opdrachtgever geen volledige sloop van het pakhuis maar aanleg van de brug dwars door het pakhuis heen. Bij het betreden van de brug wordt zo op spectaculaire wijze de weidsheid van het IJ benadrukt.

Venhoeven heeft naar eigen zeggen dit traject dwars door het gebouw opgevat als een filmische ervaring: 'Tussen het beeld dat gezien werd voor het passeren van het pakhuis en het beeld erna ontstaat een cinematografische shock, vergelijkbaar met het effect dat ontstaat wanneer een film plotseling van de ene scène naar de andere overspringt'. De brug is een avontuurlijk, meerduidig object dat onder meer intrigeert door de vervlechting van de verbindingen voor voetgangers, fietsers en autoverkeer. De brugdekken voor de verschillende verkeersstromen klimmen niet allemaal even steil en de aanlandingen voor voetgangers herinneren aan loopplanken. Het ontwerp is verder verlevendigd door de asymmetrische welvingen onder en boven het brugdek en door de wijd uiteengespreide poten waarop het zich in het IJ breed maakt. Als het donker is, wordt deze vervlechting van verschillende elementen door de speciale verlichting extra goed zichtbaar. (Dave Wendt/Flora van Gaalen, ARCAM)

Architect: Ton Venhoeven, VenhoevenCS, www.venhoevencs.nl
Opdrachtgever: Ontwikkelingsbedrijf Gemeente Amsterdam
Jaar van oplevering: 2001
Adres: Tussen Piet Heinkade, Oostelijke Handelskade en Javakade

Foto Meriam de Lange
Ten behoeve van Sail 2010 is de brug deels gedemonteerd. Foto Meriam de Lange
Een bergingsbedrijf verwijdert een deel van de ruim 200 meter lange Jan Schaeferbrug. Foto ANP
Foto ANP
Een schilder legt in 2001 de laatste hand aan de nieuwe brug. Foto GPD
In 2005 werd de Jan Schaeferbrug ook gedemonteerd voor Sail. De verwijderde delen lagen opgeslagen op een ponton in de haven. Foto Peter Elenbaas
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden