Stadsgezichten: Het Breed - Plan Van Gool

Foto Karina van Tol

Woningcorporaties Ymere en Eigen Haard zien zich genoodzaakt af te zien van de renovatie van wooncomplex Het Breed in Amsterdam Noord omdat er onvoldoende draagvlak is onder de bewoners. Bij de renovatie zou de aandacht vooral uitgaan naar het terugdringen van het energieverbruik. Daarnaast wensten de corporaties dat, omwille van de sociale veiligheid, de trappenhuizen zouden worden afgesloten, zodat de bovenstraten met de markante luchtbruggen alleen voor bewoners toegankelijk zouden zijn. Omdat dit volgens sommige bewoners afbreuk zou doen aan de architectuur, hebben zij zich hier hevig tegen verzet.


Het wooncomplex werd tussen 1962 en 1868 gerealiseerd naar ontwerp van architect Frans van Gool, waardoor het al gauw bekend stond als 'Plan Van Gool'. Op een leeg terrein in Amsterdam Noord moesten meer dan duizend woningen gerealiseerd worden met een grote diversiteit aan woningtypen. In eerste instantie werden drie architecten, Frans van Gool, Aldo van Eyck en Jaap Bakema, uitgenodigd met een voorstel te komen. Van Eyck trok zich terug en Van Gool en Bakema stonden lijnrecht tegenover elkaar. Bakema wilde de complexiteit van het plan - met grote aantallen onderling zeer verschillende woningen - tot uitdrukking brengen in bebouwing met afwisselende bouwhoogten. Van Gool - wiens plan uiteindelijk de voorkeur kreeg - bedacht een plan waarin de complexiteit juist beheerst werd. Aan de buitenzijde zou de diversiteit van de woningen achter de gevel niet af te lezen zijn.

Uitgangspunt voor Van Gool was een grote tuin met daarin een evenwichtige compositie van hoogbouw. Het ensemble wordt gevormd door flats van vijf lagen hoog die losjes door het gebied kronkelen. De gevels zijn van glas, ingekaderd door slanke betonnen kolommen. De woningen worden ontsloten door galerijen op de begane grond en de derde verdieping. De afzonderlijke bouwblokken zijn met elkaar verbonden door luchtbruggen die doen denken aan de toegangsslurven voor vliegtuigen op Schiphol, ook een project van Van Gool. Samen met de gebolde balkonbalustrades 'versieren' zij het complex en geven het zijn karakteristieke herkenbaarheid. Met het project omarmde Van Gool herhaling en anonimiteit als kwaliteiten die horen bij het wonen in een stedelijke omgeving.

Vlak na de oplevering trok Het Breed vooral een middenklasse van starters, jonge academici, kunstenaars en vormgevers, waardoor een levendige, 'hippe' buurt ontstond. Het is de vraag hoe de toekomst van Het Breed er zonder de ingrijpende renovatie uit zal komen te zien en of de reuring van weleer weer terug kan komen. (ARCAM/FLORA VAN GAALEN)

Architect: Oyevaar, Stolle, Van Gool
Jaar van oplevering: 1968
Opdrachtgever: Dienst Stadsontwikkeling, Gemeente Amsterdam
Adres: Het Hoogt, Het Laagt, Bovenover, Benedenlangs


Meer informatie over het wooncomplex Het Breed

Foto Karina van Tol
Foto Karina van Tol
Foto Karina van Tol
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden