Stadsgezichten: De Hermitage Amsterdam

Foto Hans van Heeswijk Architects Beeld
Foto Hans van Heeswijk Architects

Amsterdam heeft veel kenmerkende gebouwen, als het ware gezichten van de stad. Maar wat schuilt er achter die muren? Soms weten we niet eens waar een gebouw toe dient, soms weten we niet uit welke tijd ze stammen, vaak weten we niet wie ze heeft gebouwd. In samenwerking met het Architectuur Centrum Amsterdam (ARCAM), start Parool.nl de serie Stadsgezichten en ontmaskert gebouwen in de stad.

Aan de Amstel tussen de Nieuwe Herengracht en de Nieuwe Keizersgracht wordt binnenkort de grootste dependance van de Hermitage in Sint Petersburg geopend. Het monumentale 'Amstelhof' is in twee jaar getransformeerd van verpleeghuis tot museum.

In 1681 werd het bejaardentehuis gebouwd, waarschijnlijk onder leiding van stadstimmerman Hans van Petersom. Destijds was de 102 meter brede gevel de langste van de stad. Na driehonderd jaar kon het niet meer voldoen aan hedendaagse gebruikseisen en besloot de Diaconie van de Nederlands Hervormde Gemeente te verhuizen naar een nieuwe locatie. Onder de voorwaarde dat het gebouw een culturele functie zou krijgen, werd het overgedragen aan de gemeente Amsterdam.

Het 17de-eeuwse bouwwerk is een Rijksmonument. Aan de klassieke symmetrische gevel mocht de architect Hans van Heeswijk in zijn ontwerp niet komen. De indeling, tuin en het interieur zijn wel onherkenbaar veranderd.

De museumbezoeker wordt door de Ossenpoort, gelegen onder de trappen van de schijningang aan de Amstel, gelijk naar de binnentuin geleid. Gezien de gesloten indruk die het gebouw aan de buitenkant wekt, komt deze nieuw gecreëerde publieke ruimte als een verrassing. Vleugelnotenbomen, drie oude kastanjes en twee gazonnen, omringd met een natuurstenen muurtje, dat ook te gebruiken is als bank. Er is een open plek in de binnenstad ontstaan om even rustig te gaan zitten. De ritmische en strakke stijl van tuinarchitect Michael van Gessel geeft alvast een voorproefje van wat er binnen komen gaat.

De tuin wordt in een rechte lijn overgestoken naar de entreefoyer, hier bevinden zich de kassa's. Zonder kaartje of buiten openingstijden van het museum kunnen onder meer het restaurant en de winkel worden bezocht. Met entreebewijs is er toegang tot de Keizer- en de Herenvleugel, identieke tentoonstellingsvleugels met een twee verdiepingen hoge centrale zaal voorzien van een glazen dak. Rondom liggen kleine, aaneengeschakelde kabinetten.

Alleen de regentenkamers, de kerkzaal en de historische keuken zijn in originele staat teruggebracht. In de rest van het gebouw heeft Van Heeswijk ook stijlelementen uit het Oudhollands classicisme gebruikt. Dit zorgt voor een overzichtelijk, ruimtelijk en licht geheel. Het strakke en hedendaagse interieur, ontworpen door Merkx+Girod architecten, sluit hierop aan.

Wie weleens in het Amstelhof op bezoek is geweest, weet wat voor een sombere en donkere indruk het gebouw achterliet. Dat is nu heel anders. Sober is het wel, maar dat was de bedoeling van de architect. De volle aandacht kan worden gericht op de geëxposeerde objecten.

De Hermitage Amsterdam
Stadsdeel: Centrum
Architecten: Hans van Heeswijk (gebouw), Merkx+Girod (interieur), Michael van Gessel (tuin)
Opdrachtgever: Stichting Hermitage Amsterdam
Realisatie: juni 2009

Foto Hans van Heeswijk Architects Beeld
Foto Hans van Heeswijk Architects
Foto ARCAM Beeld
Foto ARCAM
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden