Plus

'Stadsdelen zouden alleen een loketfunctie moeten hebben'

De commissie-Brenninkmeijer kraakt harde noten over het bestuurlijk stelsel in de stad. Hoe reageren de betrokkenen?

Brenninkmeijer is kritisch over het dubbelmandaat van de bestuurders op stadsdeelniveau. Beeld anp

Oud-ombudsman Alex Brenninkmeijer draait niet om de hete brij heen in zijn rapport over het bestuurlijk stelsel in Amsterdam. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 zullen wat hem betreft geen bestuurscommissies meer worden gekozen.

Brenninkmeijer is kritisch over het dubbelmandaat van de bestuurders op stadsdeelniveau: enerzijds zijn ze direct verkozen, anderzijds gelden zij als 'verlengd bestuur' van de centrale stad. Als de Stopera iets bepaalt, hebben de bestuurscommissies het maar uit te voeren. "Een structuurfout," oordeelt Brenninkmeijer.

Ambtelijke onvrede
Twee jaar geleden maakten de onafhankelijke deelraden plaats voor bestuurscommissies met veel minder macht en middelen. "Er zijn toen zo veel bevoegdheden van ons afgenomen dat we vleugellam zijn," vindt Tineke de Boer van Onafhankelijk Zuidoost. "Dit jaar hebben we voor het eerst duidelijkheid over de financiële mogelijkheden. Dat werkt ook niet in ons voordeel."

De Boer ziet in het rapport van Brenninkmeijer vooral de ambtelijke onvrede over de bestuurscommissies terug. "De commissie heeft met veel mensen gesproken. De klacht van de bestuurders was dat er te weinig vrijheid van handelen is. De ambtenaren vinden het over het algemeen maar lastig, zo'n extra bestuurslaag. Dat laatste heeft veel nadruk gekregen."

Positiever beeld
Ook Sebastiaan Capel (D66), stadsdeelvoorzitter van Zuid en voorzitter van de voorzitters, mist de balans in de evaluatie. "We gaan met de voorzitters nog een officiële reactie geven, maar het valt me op dat het rapport heel erg over het bestel gaat, en niet wat er tot nog toe door de bestuurscommissies is gedaan voor de stad. Ik denk dat zo'n inhoudelijke beoordeling een positiever beeld oplevert."

Dagelijks bestuurder Jeroen van Berkel (PvdA) uit West roert een ander punt aan. "Ik vind het als bestuurder belangrijk om publiek verantwoording af te leggen voor mijn ambtelijk handelen. Ik zie dat niet lukken zonder bestuurscommissie. Moet ik dan een keer in het jaar bij de gemeenteraad langs om mijn verhaal te doen?" West heeft net zo veel inwoners als Haarlemmermeer, zegt Van Berkel. "Daar heeft men toch ook gewoon een gemeenteraad?"

Wethouder Abdeluheb Choho (D66), die het bestuurlijk stelsel in zijn portefeuille heeft, houdt zijn kaarten nog even tegen de borst. "In oktober komt het college met een formele reactie," laat zijn woordvoerder weten. Dat hier ruim de tijd voor wordt genomen heeft ook te maken met de verschillende opvattingen die collegepartijen D66, VVD en SP hebben over de bestuurscommissies.

Pleidooi
D66 is van oudsher voor de bestuurscommissies. Maar VVD-fractievoorzitter Marja Ruigrok leest in de aanbeveling van Brenninkmeijer om een einde te maken aan het 'dubbelmandaat' van bestuurscommissies een 'ondersteuning van ons pleidooi om de stadsdelen af te schaffen'. De stadsdelen zouden hooguit een loketfunctie moeten hebben. "Het beleid wordt gemaakt in de Stopera."

Ook de SP was nooit een groot voorstander van de huidige structuur. Fractieleider Daniël Peters wil de bestuurscommissies niet direct opheffen, maar vindt wel de manier waarop het nu is ingericht op de schop moet. Daarbij blijft voor de SP het contact met 'de buurt' wel essentieel. "De afstand tussen de raad en mensen in de buurt is soms wel groot. Maar of bestuurscommissies de enige en de beste manier zijn om die verbinding tot stand te brengen, is zeer de vraag."

Slepende zaak
De komende raadsverkiezingen zijn over minder dan twee jaar. Dat lijkt ver weg, maar in bestuurlijk Amsterdam dat volgens Brenninkmeijer 'tot in de haarvaten gepolitiseerd is', kan het hervormen van het stelsel zomaar een slepende zaak worden.

Hij omschrijft dit in een fraaie volzin: "De grootste fout die de spelers in het bestuurlijk stelsel als reactie op dit rapport kunnen maken is dat volgens de lang bestaande Amsterdamse traditie de politieke fracties gaan 'winkelen' in de resultaten van deze evaluatie en via partijpolitieke profilering een strijd construeren die resulteert in een niet goed werkend compromis."

Lees woensdag meer: hoe zit het met het lokale bestuur in andere steden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden