Stadsarchief wil studenten en toeristen trekken: 'Het moet OBA-achtig worden'

In gebouw De Bazel leek het Stadsarchief over een zee van ruimte te beschikken, maar tien jaar na de verhuizing is indikken alweer noodzakelijk om de papierberg te beheersen. Een extra depot in Noord is het onvermijdelijke vervolg.

Kasten vol notariële archieven nemen veel ruimte in, toont De Vries. Deze papieren worden gedigitaliseerd Beeld Eva Plevier

Stapels zuurvrije dozen en rijen met (perkamenten) boeken met vijftig kilometer Amsterdamse geschiedenis staan in het volgepakte depot in gebouw De Bazel. Er is nauwelijks een lege stellingkast te vinden.

Het karretje waarop de medewerkers de door bezoekers aangevraagde mappen en dozen leggen, past precies tussen de smalle gangetjes. "We zijn het archief aan het overpakken in liggende dozen. Dat is niet alleen beter voor de papieren maar zo kun je ook meer ruimte benutten," zegt directeur Bert de Vries.

Meer ruimte
De verhuizing van het Stadsarchief van het oude raadhuis van de gemeente Nieuwer-Amstel naar het imposante voormalige hoofdkantoor van de Nederlandsche Handel-Maatschappij aan de Vijzelstraat, precies tien jaar geleden, heeft talloze voordelen opgeleverd.

De Bazel biedt aanzienlijk meer ruimte dan het oude pand aan de Amsteldijk, maar desondanks is het archief toch weer uit zijn jasje gegroeid. In 2019 komt er daarom een depot in Noord waar ruimte is voor 45 kilometer aan archiefstukken. Welke documenten daar in de toekomst zullen worden ondergebracht, is nog niet bekend.

"We hebben die plek hard nodig. We krijgen veel archieven binnen, waaronder het archief van V&D, de fotocollectie van Cor Jaring en binnenkort die van de dit jaar overleden fotograaf Dolf Toussaint," aldus de Vries.

Modernere organisatie
Er liggen momenteel meer plannen op tafel. "Het gebouw De Bazel heeft ons veranderd. We zijn een modernere organisatie geworden. De digitalisering is in volle gang. Exposities als Kijk Amsterdam met tekeningen uit de achttiende eeuw en Amsterdam 1900 met foto's van Olie en Breitner lopen erg goed. De tentoonstelling In memoriam over de kindertransporten in de oorlog gaat nu naar Israël. Maar we willen het gebouw meer openstellen," zegt De Vries.

De directeur loopt naar buiten en staat even later stil voor de stalen deur van het voormalige handels- en bankgebouw, dat sinds 1991 een rijksmonument is. Deze deur gaat niet naar binnen of buiten open, maar zakt in zijn geheel weg in de grond. Ook dan ziet hij er volgens De Vries niet uitnodigend uit: "Het is van buiten een gesloten front. Wij willen daarom van de grote glazen etalages aan weerszijden van de ingang nieuwe entrees maken."

De directeur ziet nog meer mogelijkheden om de aantrekkingskracht van het archief te vergroten: "In 2025 is de Vijzelstraat opgenomen in de Rode Loper en wordt de straat opgeknapt. Voorbijgangers zullen dan sneller naar binnen lopen. Het moet een beetje OBA-achtig worden, een plek waar veel studenten en toeristen komen."

Cultureel kwartie
De Vries wil het Stadsarchief op de kaart zetten als onderdeel van een cultureel kwartier van de Nieuwe Spiegelstraat tot de Utrechtsestraat. "Er ligt zo veel potentie in dit gebied, helemaal als de Noord/Zuidlijn straks voor de deur stopt. Samen met musea als Van Loon, Willet-Holthuysen, Foam en het Tassenmuseum moet dit een nieuw cultureel kwartier worden. Een hotspot."

Het doel voor het Stadsarchief is het bezoekersaantal voor 2025 van 100.000 naar 150.000 te verhogen. "Vergeet niet dat we tien jaar terug op de Amsteldijk nog 20.000 tot 30.000 bezoekers per jaar hadden. Het archief is van de Amsterdammers. Je wilt graag dat ze ervan genieten, dat ze hun geschiedenis leren kennen. Te veel mensen vragen me nog: Zijn jullie open voor publiek?"

Openstellen
Het Stadsarchief is druk bezig met de digitalisering van haar collectie. Steeds meer archieven en inventarissen zijn online - gratis en vanuit huis - te raadplegen. "We geven genealogische cursussen en zien dat tv-programma's als Verborgen Verleden een nieuw soort publiek trekken."

"We organiseren al stadswandelingen bij exposities en denken nu ook aan rondleidingen door het gebouw. Op sociale media zijn we ook druk bezig. De Bazel heeft ons imago al enorm veranderd. Maar desondanks willen we ons nog meer openstellen. Nee, we zouden van deze plek nooit meer weg willen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden