Plus

Stadgenoot-topman: 'Taak wordt zwaarder, we mogen minder'

Vertrekkend topman Gerard Anderiesen van Stadgenoot heeft gezien hoe sociale huurwoningen een sociale voorziening zijn geworden. 'Ook middengroepen willen we helpen.'

Anderiesen: 'Een huismeester in West vroeg: wanneer krijgen we weer een normaal iemand in onze buurt?' Beeld Eva Plevier

Zelfs D66 ziet een belangrijke rol weggelegd voor woningcorporaties. Gerard Anderiesen (62), een wetenschapper die zich sinds de jaren tachtig bezighoudt met volkshuisvesting en die eind dit jaar met vervroegd pensioen gaat bij Stadgenoot, geniet van die erkenning.

Hij hoopt dat er een einde komt aan de afname van het aantal sociale huurwoningen en de steeds verdere beperking van de groepen die woningcorporaties mogen huisvesten.

Begrijpt u waarom oudere huurders zo boos worden als u ze scheefhuurders noemt?
"Een geschiedenislesje. De woningbouwverenigingen waren er vroeger voor iedereen, ongeacht het inkomen. Het was zelfs zo dat
sociaaldemocraten met een hoog inkomen geen huis kochten. Dat was 'not done'. Een nette socialist huurde!"

"Maar in 1989 kwam de nota Volkshuisvesting in de jaren negentig van staatssecretaris Enneüs Heerma. Hij introduceerde het begrip 'primaire doelgroep'."

"Woningbouwverenigingen moesten lage inkomens huisvesten. De verenigingen werden verzelfstandigd en subsidiestromen hielden op: corporaties moesten hun investeringen zelf verdienen. Vanaf dat moment werd ineens gesproken over scheef­wonen."

Is het logisch dat de corporaties, ooit opgebouwd met subsidies, die maatschappelijke taak moesten gaan vervullen?
"Ja en dat hebben we gedaan. Wij hebben de multiculturele samenleving gehuisvest. Bijna 85 procent van de Marokkaanse bevolking woont in een sociale huurwoning. De trend is doorgegaan. Door de Europese regelgeving mogen wij alleen huishoudens met inkomens tot 35.000 euro huizen aanbieden. En er kwamen steeds meer voorrangsgroepen: alleenstaande moeders, stadsvernieuwingsurgenten, statushouders."

"Ik hoorde laatst iemand van de Woonbond zeggen dat sociale huurwoningen niet meer voor de brede lagen van de bevolking zijn, maar een sociale voorziening zijn geworden. Ja dat klopt, denk ik dan, dat proces is al sinds eind jaren tachtig aan de gang."

Bent u tegen deze ontwikkelingen?
"Helemaal niet; we zijn ervoor. Maar ik zou wel willen dat bij elke stap wordt nagedacht over de gevolgen. We mogen minder, maar onze taak wordt steeds zwaarder. Wij kunnen niet al die groepen opvangen als er steeds minder sociale huurwoningen zijn en er geen extra middelen worden vrijgemaakt."

Hoe ziet u de opvang van mensen met een psychiatrisch verleden?
"De overheid streeft ernaar dat steeds minder mensen in instellingen wonen. Dat scheelt 35.000 euro per cliënt. Ze gaan naar gewone woonwijken."

Onze nieuwste taak is nu ook mensen met gedragsproblemen huisvesten, want de mensen die door de 'extramuralisatie' vanuit de geestelijke gezondheidszorg een huis zoeken, komen automatisch bij een woningcorporatie terecht. Ze kopen geen huis, en ik zie ze ook niet in de vrije sector huren."

Wat vindt u van de overlast en gevaren - zoals brandstichting - voor de buren?
"Met goede samenwerking en spreiding kun je veel opvangen. En als je uiteindelijk de verkeerde zelfstandig hebt laten wonen, is dat een risico dat je alleen kunt accepteren als je er alles aan hebt gedaan om ongelukken te voorkomen. De overheid moet wel erkennen dat de corporaties deze taak hebben. Dan is het raar een beperking op te leggen aan het geld dat corporaties uitgeven aan leefbaarheid om mensen op een prettige manier samen te laten wonen."

"Ik had laatst een overleg met onze wijkbeheerders in Amsterdam-West. In de auto hoor ik een radioprogramma waarin werd gezegd hoe geweldig het is dat mensen vanuit de GGZ-instellingen weer in de wijken wonen, waar ze contact met de samenleving hebben. Mooi. Maar het eerste wat een huismeester me vroeg was: mijnheer Anderiesen, wanneer krijgen we weer een normaal iemand in onze buurt te wonen?"

Waarom introduceerde u de tijdelijke contracten?
"Omdat ik iedereen een reële kans op wonen gun. Dat wordt belemmerd door de drukte, die niemand heeft voorzien. In de jaren zeventig lagen grote steden er slecht bij en ook Amsterdam ontvolkte. Toch tekende zich toen al een kentering af. De eerste groepen die pakhuizen tot
appartementen verbouwden stonden op. Stads­socioloog Arnold Reijndorp en ik noemden hen nieuwe stedelingen. Ook sociale huurwoningen werden goud waard."

Ik zou willen dat bij elke stap wordt nagedacht over de gevolgen Beeld Eva Plevier

"Nu die marktdruk groot wordt, gaan mensen hun sociale huurwoningen nooit meer opgeven. Sociale huurwoningen worden een reservaat in de binnenstad waar nog een paar geluksvogels wonen die de 'golden ticket' hebben bemachtigd en nooit meer vertrekken. Dát willen wij met tijdelijke contracten tegengaan."

Wat doet de drukte met corporaties?
"Alleen corporaties met 195.000 sociale huurwoningen, verspreid over de stad, kunnen ondanks de marktdruk voor de broodnodige menging zorgen. Alleen al voor die taak moet je een bodem in het aandeel sociale huurwoningen leggen. Met stadsvernieuwing doe je de rest. Menging van wonen, werken en bevolkingsgroepen is wat Amsterdam onderscheidt van de Parijse banlieues of Molenbeek."

Maar meng je zo niet alleen arme mensen tussen rijken?
"Ik zou ook graag zien dat woningcorporaties woningen met huren tot 950 euro mochten bouwen voor middengroepen. Nu zie je dat een huurder in een sociale huurwoning van zestig vierkante meter en 600 euro kan ver­huizen naar een vrije sectorwoning van 40 vierkante meter en 900 euro. Dat doet ie niet."

Gerard Anderiesen

1972-1980 Studie stadssociologie aan de UvA; leerling van de onlangs overleden stadssocioloog Leon Deben (PvdA)

1976-1978 Kandidaatsassistent bij de Werkgroep Bouwen en Wonen van de Universiteit van Amsterdam

Jaren '80/'90 0nderzoeker, vooral naar de stadsvernieuwing in de negentiende-eeuwse wijken in Amsterdam en Rotterdam

1981-1993
Onbezoldigd bestuurslid van Lieven de Key

1994
Directeur van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties

2002
Directeur van de in 1910 door socialisten opgerichte
Algemene Woningbouw Vereniging (AWV)

2008 Bestuurder van Stad­genoot, samen met Frank Bijdendijk, na de fusie van de behoudende AWV met het ondernemende Het Oosten. Daarna met Marien de Langen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden