'Stad moet huizenkopers met laag inkomen geld lenen'

Ongebruikelijke maatregelen zijn ­nodig om ervoor te zorgen dat lage en middeninkomens een huis in Amsterdam kunnen betalen. De Rekenkamer pleit voor een lening, verstrekt door de gemeente.

De Rekenkamer pleit voor invoering van een lening, verstrekt door de gemeente aan mensen die geen betaalbare woning kunnen verkrijgen Beeld anp

De gemeente doet erg haar best om de problemen op de Amsterdamse woningmarkt op te lossen, maar al die inspanningen schieten tekort, zegt Jan de Ridder, directeur van de Amsterdamse Rekenkamer. "Je kunt niet tevreden zijn met hoe het nu is in Amsterdam," zegt hij.

De woningmarkt is niet in evenwicht, concludeert de Rekenkamer in nieuw onderzoek. De grootste problemen doen zich voor bij gezinnen met lage en middeninkomens, eenoudergezinnen, alleenstaanden boven de 35 jaar met een laag inkomens en grote gezinnen; zij zijn vanwege hun inkomen, leeftijd of gezinssamenstelling niet in staat een passende woning te vinden. De huizen in Amsterdam zijn voor hen onbetaalbaar of te klein.

Druk verlichten
Meer dan 80 procent van de huishoudens zoekt een woning van 60 vierkante meter of meer, terwijl slechts 40 procent van de Amsterdamse woningen zo groot zijn. De prijzen zijn vanaf 2014 bijna 45 procent gestegen.

Amsterdam probeert de druk op de woningmarkt te verlichten door te bouwen, dit jaar zijn meer dan 7000 woningen in aanbouw genomen. Tachtig procent ervan is bestemd voor sociale en middeldure huur.

Dit volstaat niet, zegt De Ridder. Hij pleit voor onconventionele maat­regelen. "Als gemeentebestuur moet je toch perspectief bieden voor mensen die hier niet aan een huis kunnen komen."

De Rekenkamer heeft 65 mogelijke instrumenten onderzocht, die de gemeente kunnen helpen bij de aanpak van de woningmarkt, variërend van meer sociale huurhuizen bouwen, andere toewijzing van woningen, ingrijpen in de huurprijzen en afspraken met buurgemeenten. En een sterke lobby in Den Haag, omdat hulp van het kabinet onmisbaar is.

Schepje bovenop
Amsterdam past veel van deze instrumenten toe, maar er kan volgens De Ridder nog wel een schepje bij. De Rekenkamer pleit voor invoering van een lening, verstrekt door de gemeente aan mensen die geen betaalbare woning kunnen verkrijgen. Zo'n lening overbrugt het verschil tussen de koopprijs en het maximale hypotheekbedrag.

Amsterdam kende een lening voor starters op de huizenmarkt, maar nam daar in 2013 afscheid van, omdat er geen geld meer was. Haarlem heeft nog altijd zo'n lening. Sinds het ontstaan in 2008 zijn daar 487 leningen afgesloten, laat een woordvoerder weten.

60

Meer dan 80 procent van de huishoudens in de stad zoekt een woning van 60 m2 of meer.

Vooral jongeren uit Haarlem en omliggende gemeenten als Heemstede en Zandvoort maken hiervan gebruik om, meestal, een kleine eengezinswoning of appartement te kopen in Haarlem-Noord of Schalkwijk.

Onderzoek
Amsterdam doet momenteel onderzoek naar zulke leningen, die als nadeel hebben dat ze huizenkopers met hogere schulden opzadelen, de prijzen nog verder opjagen en zorgen voor concurrentievervalsing: belangstellenden moeten dan opbieden tegen mensen die met hulp van de gemeente ineens meer kunnen betalen.

De Ridder beaamt dit, maar nogmaals: ongebruikelijke maatregelen zijn nodig. Hij vindt ook dat de politiek een debat moet voeren over de gewenste samenstelling van de bevolking.

Diverse groepen zoeken een plek in de stad: gezinnen, studenten, expats, middeninkomens, sociale huurders, maar het zal niet lukken om hen allen in gelijke mate te bedienen. "Dat vergt een principiële discussie. De politiek moet die keuze maken, niet de ontwikkelingen of de markt."

7000

Dit jaar zijn meer dan 7000 woningen in aanbouw genomen in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden