Staat aansprakelijk voor deportatie Srebrenica

Nederland is aansprakelijk voor de deportatie van 300 moslimmannen bij de val van de Bosnische enclave Srebrenica in 1995. Volgens de rechtbank in Den Haag hebben Nederlandse VN-militairen hen ten onrechte laten afvoeren door Bosnische-Serviërs, terwijl ze wisten dat buiten de basis een bijna zekere dood wachtte.

Bosnische moslima's zitten bij grafstenen in Srebrenica.Beeld ap

Met die uitspraak stelt de rechtbank de nabestaanden van 6000 slachtoffers - verenigd in de Moeders van Srebrenica - slechts voor een klein deel in het gelijk. Voor de val van de enclave zelf en het uitblijven
van luchtsteun, houdt de rechter Nederland niet verantwoordelijk.

Van vrouwen gescheiden
Op 11 juli 1995 viel de moslimenclave Srebrenica, dat onder bescherming stond van het Nederlandse VN-bataljon Dutchbat. Duizenden mannen en jongens die hun toevlucht zochten op de Nederlandse basis werden daarna van vrouwen gescheiden, afgevoerd en doodgeschoten. Ondanks de aanwezigheid van de Nederlandse vredesmiltairen vonden - de gewapende strijd meegerekend - in totaal zo'n 8000 moslimmannen de dood.

Moeders van Srebrenica houdt de Nederlandse Staat verantwoordelijk voor het drama. Zij vinden dat de staat moet boeten voor het feit dat onder hun ogen verkrachtingen, martelingen, deportaties, executies en plunderingen plaatsvonden, in een gebied dat door de VN als 'veilig' was bestempeld.

Niet op de hoogte van genocide
De rechter oordeelt nu dat Dutchbat pas op 13 juli wist van de genocide door Bosnische Serviërs. Op dat moment waren nog slechts 300 moslimmannen op de basis. Dat zij die dag toch werden afgevoerd door de troepen van generaal Mladic kan Nederland worden aangerekend, stelt de rechter.

Mannen die de bossen in waren gevlucht, vallen niet onder veranwoordelijkheid van Duchbat. Volgens de Moeders van Srebrenica kregen de Dutchbatters opdracht van Nederland om vooral zelf geen risico te nemen. De Nederlandse militairen zouden daarbij voorbij zijn gegaan aan VN-mandaten.

Niet verantwoordelijk voor doden
De Nederlandse Staat vindt dat zij niet verantwoordelijk is voor de dood van de moslimmannen. Volgens Nederland konden de militairen niet anders dan meehelpen aan de evacuatie van de bevolking. De Nederlanders hadden een genocide niet kunnen voorzien. De Nederlandse militairen vielen bovendien onder het gezag van de VN en niet van de Nederlandse regering.

Een poging van de 'moeders' om ook de VN aansprakelijk te stellen, strandde in 2012 bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Die wees een klacht van de Moeders van Srebrenica af, omdat de VN absolute immuniteit geniet.

Vorig jaar haalden de nabestaanden van drie moslimmannen die van de Dutchbat-basis waren weggestuurd al een overwinning na een jarenlange slepende procedure. De Hoge Raad stelde de Nederlandse Staat aansprakelijk voor hun dood. De nabestaanden kregen ieder 20.000 euro smartengeld.

Beeld anp
Een spandoek met foto's van slachtoffers tijden de Nationale herdenking Srebrenica op het Plein in Den Haag.Beeld anp
Beeld epa
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden