Plus Filmrecensies

Sprekend Nederland: niet zonder hoop, maar wel in eigen clubjes

Aan de hand van fragmenten bij clubs, verenigingen en op bruiloften schetst deze prachtige documentaire het beeld van een verdeelde samenleving. Het legt de vinger op de zere plek.

Sprekend Nederland Beeld .

Simon Carmiggelt sprak in de openingsscène van Bert Haanstra's Alleman over een natie met '12 miljoen ­individualisten'. Gelukkig vormde de wederopbouw een gezamenlijk doel. We waren verdraagzaam. Sprekend ­Nederland, dat volgens John Appel als een antwoord op Haanstra gezien mag worden, toont aan dat die dagen voorbij zijn.

Middels toespraken bij clubs, verenigingen en op bruiloften en politieke bijeenkomsten schetst hij het beeld van een verdeelde samenleving. We zijn zeker niet zonder hoop of toekomstperspectief, maar trekken ons wel terug in clubjes die onze particuliere ideeën en emoties bevestigen.

Deze prachtige documentaire begint met een hooghartige ambtenaar die tijdens een naturalisatieceremonie herhaaldelijk vraagt of mensen wel écht Nederlander willen worden. Willen ze thuis zijn in een van de rijkste landen ter wereld, waar we verschillen respecteren en homoseksualiteit goedkeuren?

Je zou wel gek zijn om dat aanbod af te wijzen. Het theoretische Nederland is een sprookjeswereld met brood en spelen naar ieders smaak. Hoe anders de realiteit is, blijkt als we een bijeenkomst van Pegida zien, dat de grenzen wil sluiten. Een feestje bij beleggingsfonds Antaurus, dat veel geld verdiende door in te zetten op een kelderende economie. Of een toespraak van Sylvana Simons, die uitlegt waarom ze tegen haar wil activiste werd.

Appel monteert slim, zodat scènes nooit rechtstreeks op elkaar antwoorden. Bovendien bevat zijn film ook veel mooie fragmenten. Een emotionele bijeenkomst op een schutterij roept een bijna vergeten Nederland in herinnering. De 100ste verjaardag van een Antilliaanse vrouw legt de schitterende geschiedenis van haar enorme familie bloot.

Sprekend Nederland heeft geen voice-over en geen al te zware agenda. Het is een film die voor iedereen andere helden en schurken zal hebben. Andere sentimenten. Daarmee legt Appel de vinger op de zere plek. Zelfs al kijken we allemaal naar exact dezelfde documentaire, we ­interpreteren hem op basis van onze eigen overtuigingen

Sprekend Nederland

Regie John Appel
Te zien in De Balie, Eye, Het Ketelhuis, Rialto

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden